శివ తాండవ స్తోత్రమ్

అర్థం:ఆయన జటారూప అడవి నుండి ప్రవహించే పవిత్ర గంగా ధార నేలను పావనం చేస్తుంది; మెడలో ఎత్తైన సర్పమాల వేలాడుతోంది. 'డమడ్-డమడ్-డమడ్' అని డమరుకాన్ని మోగిస్తూ శివుడు ఉగ్ర తాండవం చేశాడు — ఆయన మనకు శుభం ప్రసాదించుగాక.

అర్థం:నా మనస్సు ప్రతిక్షణం శివునిలో ఆనందిస్తుంది — ఎవరి శిరస్సుపై జటాజూటంలో దివ్య గంగ సుడులు తిరుగుతుందో, ఎవరి నుదుటిపై 'ధగద్-ధగద్-ధగద్' అని అగ్ని జ్వలిస్తుందో, ఎవరు చంద్రవంకను శిరోభూషణంగా ధరించారో.

అర్థం:నా మనస్సు దిగంబర శివునిలో ఆనందం పొందుగాక — పర్వతరాజ పుత్రి (పార్వతి) ప్రియ సఖుడు, సమస్త లోకాలలో మనస్సు ఆనందించే వాడు, ఎవరి కరుణాపూర్ణ క్రీగంట అత్యంత భయంకర ఆపదలను అడ్డుకుంటుందో.

అర్థం:ప్రాణుల పోషకుడైన శివునిలో నా మనస్సు అద్భుత ఆనందం పొందుగాక — ఆయన జటలలోని మణిఫణ సర్పాల పింగళ కాంతి దిక్కుల ముఖాలను కదంబ-కుంకుమ లేపనంలా అలంకరిస్తుంది, గజచర్మం ఆయన మెరిసే ఉత్తరీయం.

అర్థం:శివుడు మనకు చిరకాల సంపదను ప్రసాదించుగాక — ఇంద్రాది నమస్కరించే దేవతల శిరస్సుల పుష్పధూళితో ఆయన పాదపీఠం బూడిద రంగైంది, ఆయన జటను సర్పరాజు బంధించాడు, ఆయన చకోర మిత్రుడైన చంద్రుని శిఖరంగా ధరించారు.

అర్థం:శివుని జటాజూటం మనకు గొప్ప సంపదను ప్రసాదించుగాక — నుదుటిపై జ్వలించే అగ్నిలో పంచసాయక కామదేవుని పానం చేసిన వాడు, ఎవరి ముందు దేవప్రభువు నమస్కరిస్తాడో, అమృత కిరణ చంద్రవంకతో అలంకృతుడు.

అర్థం:త్రినేత్ర శివునిలో నా ఆనందం — పార్వతి వక్షస్థలంపై చిత్రాలు రచించిన ఏకైక శిల్పి, ఎవరి భయంకర నుదుటి అగ్నిలో ఉగ్ర పంచసాయక కామదేవుడు ఆహుతిగా అర్పించబడ్డాడో.

అర్థం:శివుడు మనకు సంపదను ప్రసాదించుగాక — ఎవరి కంఠం అమావాస్య అర్ధరాత్రి నవమేఘ సమూహంలా శ్యామలమో, ఎవరు గంగను, గజచర్మను ధరించారో, చంద్రుని ఆశ్రయం, లోకభారాన్ని మోసేవాడు.

అర్థం:శివుని నేను ఆరాధిస్తాను — ఎవరి కంఠం వికసించిన నీలకమలంలా, విశ్వాంధకారంలా శ్యామలమో; కామ, త్రిపుర, సంసార, దక్షయజ్ఞ, గజాసుర, అంధకాసుర, చివరికి యముని (మృత్యువు) సంహరించిన వాడు.

అర్థం:సర్వమంగళ సమస్త కళల వికసిత పుష్పపు మధుర అమృత ప్రవాహాన్ని పానం చేసే భ్రమరమైన శివుని నేను ఆరాధిస్తాను — కామ, త్రిపుర, భవ, యజ్ఞ, గజాసుర, అంధకాసుర అంతం చేసిన వాడు, మృత్యువునే అంతం చేసిన వాడు.

అర్థం:ఉగ్ర తాండవం చేసే శివుడు విజయుడగుగాక — మెలికలు తిరిగే సర్పాల బుసలు, నుదుటిపై భయంకర అగ్ని మధ్య, ఎత్తైన మృదంగ 'ధిమిద్-ధిమిద్' శుభ తాళానికి అనుగుణంగా.

అర్థం:రాతి పడకను, రత్నశయ్యను, సర్పాన్ని, ముత్యాల మాలను, కంకరను, విలువైన రత్నాలను, మిత్రుని, శత్రువును, గడ్డిపోచను, కమలనయన సుందరిని, సామాన్య ప్రజలను, మహా చక్రవర్తిని సమదృష్టితో చూస్తూ — నేను సదాశివుని ఎప్పుడు ఆరాధిస్తాను?

అర్థం:గంగా తీర పొదల మధ్య కోటరంలో నివసిస్తూ, దుర్బుద్ధి విడిచి, శిరస్సుపై సదా అంజలి ధరించి, చంచల కన్నులు పవిత్రమై, 'శివ' మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తూ — నేను ఎప్పుడు నిజంగా సుఖిని అవుతాను?

అర్థం:ఈ ఉత్తమోత్తమ స్తోత్రాన్ని ప్రతిదినం పఠిస్తూ, స్మరిస్తూ, ఉచ్చరిస్తూ మనిషి నిరంతరం పవిత్రుడై హర, గురువులపై గాఢ భక్తిని త్వరగా పొందుతాడు; వేరే మార్గం లేదు — శంకరుని ధ్యానం దేహధారుల మోహాన్ని నిశ్చయంగా తొలగిస్తుంది.

అర్థం:ఎవరు ప్రదోష వేళ శంభు పూజ ముగించాక దశముఖ రావణుడు రచించిన ఈ గీతాన్ని పఠిస్తారో — వారికి శంభుడు రథ, గజ, అశ్వ సహిత స్థిర లక్ష్మిని (సంపదను) సదా ప్రసాదిస్తాడు.

అర్థం:ఈ విధంగా దశముఖ రావణుడు రచించిన శ్రీ శివతాండవ స్తోత్రం సంపూర్ణం.