શિવ તાંડવ સ્તોત્રમ્
Shiva Tandava Stotram in Gujarati · ગુજરાતી
✦ અર્થ
શિવ તાંડવ સ્તોત્ર લંકાપતિ રાવણે રચેલી ઓજસ્વી સ્તુતિ છે — તે શિવના બ્રહ્માંડીય તાંડવ નૃત્યની મહિમા ગાય છે. જટામાં ગંગા, ગળામાં સર્પમાળા અને ડમરુના તાલ સાથેના શિવનું તે ગર્જતા છંદોમાં વર્ણન કરે છે. તેનો પાઠ અડગ ભક્તિ, બળ, સમૃદ્ધિ અને શિવની શીઘ્ર કૃપા આપનાર મનાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Composed independently · Ravana, King of Lanka · Treta Yuga (mythological era)
According to the Ramayana, Ravana was one of the greatest Shiva devotees. When he tried to lift Mount Kailash, Shiva pressed it down, crushing Ravana's fingers. In agony and devotion, Ravana composed the Shiva Tandava Stotram — so powerful that Shiva blessed him with an invincible sword.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
Shiva was so moved by this stotram that he forgave Ravana for trying to uproot Kailash and granted him the Chandrahasa sword. This demonstrates that Shiva's love for genuine devotion transcends even acts of arrogance.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
જટાટવી ગલજ્જલ પ્રવાહ પાવિતસ્થલે ગલેવલમ્બ્ય લમ્બિતાં ભુજઙ્ગતુઙ્ગમાલિકામ્ । ડમડ્ડમડ્ડમડ્ડમન્નિનાદવડ્ડમર્વયં ચકાર ચણ્ડતાણ્ડવં તનોતુ નઃ શિવઃ શિવમ્ ॥
Jatatavi galajjala pravaha pavitasthale Galevalambya lambitam bhujangatungamalikam Damaddamaddamaddamanninadavaddamarvayam Chakara chandatandavam tanotu nah shivah shivam
અર્થ:From the dense forest of his matted hair the holy Ganga's stream flows, sanctifying the ground; a lofty garland of serpents hangs upon his neck. Beating the damaru drum with the sound 'damad-damad-damad-daman', Shiva performed the fierce Tandava — may He spread auspiciousness upon us.
જટાકટાહસમ્ભ્રમભ્રમન્નિલિમ્પનિર્ઝરી વિલોલવીચિવલ્લરી વિરાજમાનમૂર્ધનિ । ધગદ્ધગદ્ધગજ્જ્વલલ્લલાટ પટ્ટપાવકે કિશોરચન્દ્રશેખરે રતિઃ પ્રતિક્ષણં મમ ॥
Jatakatahasambhramabhramannilimpanirjhari Vilolavichivallari virajamanamurdhani Dhagaddhagaddhagajjvalallalata pattapavake Kishorachandrashekhare ratih pratikshanam mama
અર્થ:My mind delights every moment in Shiva — on whose head the celestial Ganga whirls amid the matted locks, on whose forehead the fire blazes 'dhagad-dhagad-dhagad', and who wears the crescent moon as his crest-jewel.
ધરાધરેન્દ્ર નન્દિની વિલાસબન્ધુ બન્ધુર સ્ફુરદ્દિગન્ત સન્તતિ પ્રમોદ માનમાનસે । કૃપાકટાક્ષધોરણી નિરુદ્ધ દુર્ધરાપદિ ક્વચિદ્દિગમ્બરે મનોવિનોદમેતુ વસ્તુનિ ॥
Dharadharendra nandini vilasabandhu bandhura Sphuraddiganta santati pramoda manamanase Kripakatakshadhorani niruddha durdharapadi Kvachiddigambare manovinodametu vastuni
અર્થ:May my mind find delight in the sky-clad Shiva — the loving companion of Parvati (daughter of the mountain king), whose mind rejoices in all the worlds, and whose merciful sidelong glance holds back the direst calamities.
જટાભુજઙ્ગ પિઙ્ગલ સ્ફુરત્ફણા મણિપ્રભા કદમ્બ કુઙ્કુમ દ્રવ પ્રલિપ્ત દિગ્વધૂમુખે । મદાન્ધ સિન્ધુર સ્ફુરત્ત્વગુત્તરીયમેદુરે મનો વિનોદમદ્ભુતં બિભર્તુ ભૂતભર્તરિ ॥
Jatabhujanga pingala sphuratphana maniprabha Kadamba kunkuma drava pralipta digvadhumukhe Madandha sindhura sphurattvaguttariyamedure Mano vinodamadbhutam bibhartu bhutabhartari
અર્થ:May my mind hold wondrous delight in Shiva, sustainer of beings — the glow of the gem-hooded tawny serpents in his matted hair smears the faces of the directions like kadamba-kunkuma paste, and the elephant-hide is his glistening upper garment.
સહસ્રલોચન પ્રભૃત્યશેષલેખ શેખર પ્રસૂનધૂલિ ધોરણી વિધૂસરાઙ્ઘ્રિ પીઠભૂઃ । ભુજઙ્ગરાજમાલયા નિબદ્ધ જાટજૂટકઃ શ્રિયૈ ચિરાય જાયતાં ચકોરબન્ધુ શેખરઃ ॥
Sahasralochana prabhrityasheshalekha shekhara Prasunadhuli dhorani vidhusaranghri pithabhuh Bhujangarajamalaya nibaddha jatajutakah Shriyai chiraya jayatam chakorabandhu shekharah
અર્થ:May Shiva grant us lasting prosperity — whose footstool is grey with the flower-pollen falling from the heads of Indra and all the bowing gods, whose matted hair is bound by the king of serpents, and who bears the moon (friend of the chakora) as his crest.
લલાટ ચત્વરજ્વલદ્ધનઞ્જય સ્ફુલિઙ્ગભા નિપીત પઞ્ચસાયકં નમન્નિલિમ્પનાયકમ્ । સુધામયૂખલેખયા વિરાજમાન શેખરં મહાકપાલિ સમ્પદે શિરોજટાલમસ્તુ નઃ ॥
Lalata chatvarajvaladdhananjaya sphulingabha Nipita panchasayakam namannilimpanayakam Sudhamayukhalekhaya virajamana shekharam Mahakapali sampade shirojatalamastu nah
અર્થ:May the matted locks of Shiva grant us great fortune — who drank up the five-arrowed Kama in the fire blazing on his forehead, before whom the lord of gods bows, and who is adorned by the nectar-rayed crescent moon.
કરાલ ફાલપટ્ટિકા ધગદ્ધગદ્ધગજ્જ્વલ દ્ધનઞ્જયાહુતીકૃત પ્રચણ્ડ પઞ્ચસાયકે । ધરાધરેન્દ્ર નન્દિની કુચાગ્ર ચિત્રપત્રક પ્રકલ્પનૈકશિલ્પિનિ ત્રિલોચને રતિર્મમ ॥
Karala phalapattika dhagaddhagaddhagajjvala Ddhananjayahutikrita prachanda panchasayake Dharadharendra nandini kuchagra chitrapatraka Prakalpanaikashilpini trilochane ratirmama
અર્થ:My delight is in the three-eyed Shiva — the one supreme artist who painted the designs upon Parvati's breast, into whose terrible forehead-fire the fierce five-arrowed Kama was offered as oblation.
નવીનમેઘમણ્ડલી નિરુદ્ધ દુર્ધર સ્ફુરત્ કુહૂ નિશીથિની તમઃ પ્રબન્ધ બદ્ધ કન્ધરઃ । નિલિમ્પ નિર્ઝરીધરસ્તનોતુ કૃત્તિસિન્ધુરઃ કલાનિધાન બન્ધુરઃ શ્રિયં જગદ્ધુરન્ધરઃ ॥
Navinameghamandali niruddha durdhara sphurat Kuhu nishithini tamah prabandha baddha kandharah Nilimpa nirjharidharastanotu krittisindhurah Kalanidhana bandhurah shriyam jagaddhurandharah
અર્થ:May Shiva grant us prosperity — whose neck is dark as a bank of fresh clouds on a moonless midnight, who bears the Ganga and the elephant-hide, the resting-place of the moon, the bearer of the burden of the worlds.
પ્રફુલ્લ નીલ પઙ્કજ પ્રપઞ્ચ કાલિમપ્રભા વલમ્બિ કણ્ઠ કન્દલી રુચિ પ્રબદ્ધ કન્ધરમ્ । સ્મરચ્છિદં પુરચ્છિદં ભવચ્છિદં મખચ્છિદં ગજચ્છિદાન્ધકચ્છિદં તમન્તકચ્છિદં ભજે ॥
Praphulla nila pankaja prapancha kalimaprabha Valambi kantha kandali ruchi prabaddha kandharam Smarachchhidam purachchhidam bhavachchhidam makhachchhidam Gajachchhidandhakachchhidam tamantakachchhidam bhaje
અર્થ:I worship Shiva — whose throat is dark and lovely like a full-blown blue lotus, like the cosmic gloom; the destroyer of Kama, of the three cities, of worldly existence, of Daksha's sacrifice, of the elephant-demon, of Andhaka, and even of Yama (death).
અખર્વ સર્વમઙ્ગલા કલાકદમ્બમઞ્જરી રસપ્રવાહ માધુરી વિજૃમ્ભણા મધુવ્રતમ્ । સ્મરાન્તકં પુરાન્તકં ભવાન્તકં મખાન્તકં ગજાન્તકાન્ધકાન્તકં તમન્તકાન્તકં ભજે ॥
Akharva sarvamangala kalakadambamanjari Rasapravaha madhuri vijrimbhana madhuvratam Smarantakam purantakam bhavantakam makhantakam Gajantakandhakantakam tamantakantakam bhaje
અર્થ:I worship Shiva, the bee who drinks the sweet flowing nectar of the ever-auspicious blossoming flower of all the arts — the ender of Kama, of Tripura, of existence, of the sacrifice, of the elephant-demon, of Andhaka, and the very ender of Death.
જયત્વદભ્ર વિભ્રમ ભ્રમદ્ભુજઙ્ગમશ્વસ દ્વિનિર્ગમત્ ક્રમસ્ફુરત્ કરાલ ફાલહવ્યવાટ્ । ધિમિદ્ધિમિદ્ધિમિધ્વનન્ મૃદઙ્ગ તુઙ્ગ મઙ્ગલ ધ્વનિક્રમ પ્રવર્તિત પ્રચણ્ડ તાણ્ડવઃ શિવઃ ॥
Jayatvadabhra vibhrama bhramadbhujangamashvasa Dvinirgamat kramasphurat karala phalahavyavat Dhimiddhimiddhimidhvanan mridanga tunga mangala Dhvanikrama pravartita prachanda tandavah shivah
અર્થ:May Shiva, who dances the fierce Tandava, be victorious — amid the hissing of the writhing serpents and the terrible fire blazing on his forehead, to the auspicious 'dhimid-dhimid' beat of the lofty mridanga drum.
દૃષદ્વિચિત્ર તલ્પયોર્ભુજઙ્ગ મૌક્તિક સ્રજો ર્ગરિષ્ઠ રત્નલોષ્ઠયોઃ સુહૃદ્વિપક્ષ પક્ષયોઃ । તૃણારવિન્દ ચક્ષુષોઃ પ્રજામહી મહેન્દ્રયોઃ સમપ્રવૃત્તિકઃ કદા સદાશિવં ભજામ્યહમ્ ॥
Drishadvichitra talpayorbhujanga mauktika srajo Rgarishtha ratnaloshthayoh suhridvipaksha pakshayoh Trinaravinda chakshushoh prajamahi mahendrayoh Samapravrittikah kada sadashivam bhajamyaham
અર્થ:When, with an equal eye toward a couch of stones and a bed of jewels, a serpent and a pearl-garland, gravel and precious gems, friend and foe, a blade of grass and a lotus-eyed beauty, the common people and the mighty emperor — shall I worship Sadashiva?
કદા નિલિમ્પનિર્ઝરી નિકુઞ્જકોટરે વસન્ વિમુક્ત દુર્મતિઃ સદા શિરસ્થમઞ્જલિં વહન્ । વિલોલ લોલલોચનો લલામફાલલગ્નકઃ શિવેતિ મન્ત્રમુચ્ચરન્ કદા સુખી ભવામ્યહમ્ ॥
Kada nilimpanirjhari nikunjakotare vasan Vimukta durmatih sada shirasthamanjalim vahan Vilola lolalochano lalamaphalalagnakah Shiveti mantramuchcharan kada sukhi bhavamyaham
અર્થ:When, dwelling in a hollow amid the thickets by the Ganga, free of evil thought, ever bearing folded hands upon my head, my restless eyes purified, reciting the mantra 'Shiva' — when shall I become truly happy?
ઇમં હિ નિત્યમેવમુક્તમુત્તમોત્તમં સ્તવં પઠન્ સ્મરન્ બ્રુવન્નરો વિશુદ્ધિમેતિ સન્તતમ્ । હરે ગુરૌ સુભક્તિમાશુ યાતિ નાન્યથા ગતિં વિમોહનં હિ દેહિનાં સુશઙ્કરસ્ય ચિન્તનમ્ ॥
Imam hi nityamevamuktamuttamottamam stavam Pathan smaran bruvannaro vishuddhimeti santatam Hare gurau subhaktimashu yati nanyatha gatim Vimohanam hi dehinam sushankarasya chintanam
અર્થ:Reciting, remembering or reading this most excellent hymn daily, a person is ever purified and swiftly attains deep devotion to Hara and the Guru; there is no other way — the contemplation of Shankara surely dispels the delusion of embodied beings.
પૂજાવસાનસમયે દશવક્ત્રગીતં યઃ શમ્ભુપૂજનપરં પઠતિ પ્રદોષે । તસ્ય સ્થિરાં રથગજેન્દ્ર તુરઙ્ગયુક્તાં લક્ષ્મીં સદૈવ સુમુખીં પ્રદદાતિ શમ્ભુઃ ॥
Pujavasanasamaye dashavaktragitam Yah shambhupujanaparam pathati pradoshe Tasya sthiram rathagajendra turangayuktam Lakshmim sadaiva sumukhim pradadati shambhuh
અર્થ:Whoever, at dusk (Pradosh) after completing the worship of Shambhu, recites this song by the ten-faced Ravana — upon him Shambhu bestows enduring Lakshmi (prosperity), complete with chariots, elephants and horses.
॥ ઇતિ શ્રીરાવણકૃતં શિવતાણ્ડવસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
Iti shriravanakritam shivatandavastotram sampurnam
અર્થ:Thus concludes the Shiva Tandava Stotram composed by the ten-headed Ravana.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Shiva Tandava Stotram પાઠના લાભ
Invokes the fierce protective energy of Lord Shiva
Destroys negativity, evil eye and dark energies
Grants immense courage, fearlessness and inner strength
Highly powerful for spiritual transformation and awakening
Pleases Lord Shiva deeply — said to be his favorite stotram
Removes obstacles and enemies when chanted with devotion
Shiva Tandava Stotram જપ વિધિ
This is a powerful stotram composed by Ravana himself in praise of Lord Shiva. Chant with deep concentration and reverence. Best recited during Pradosh Kaal (evening twilight). Light a diya and offer bilva leaves if possible. The rhythm and power of the Sanskrit is essential — try to maintain the cadence even if you use transliteration.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Shiva Tandava Stotram શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ