ਸ਼ਿਵ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਟਕਮ੍
Shiva Rudra Ashtakam in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼ਟਕਮ ਗੋਸੁਆਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਭਗਤੀ-ਭਰਪੂਰ ਸਤੁਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੀਨ ਭਗਤ ਦੇ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਤੱਕ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Composed by Goswami Tulsidas · Goswami Tulsidas · 16th century CE
ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨੇ ਇਸ ਅਸ਼ਟਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਡੂੰਘੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਮ-ਭਗਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਰਮ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ — ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਗਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਟਕ ਕੇਵਲ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੱਤ (ਨਿਰਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਤਮੀ ਸ਼ਰਣਾਗਤ (ਦੀਨ ਭਗਤ ਦੀ ਪੁਕਾਰ) ਤੱਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਇਸ ਅਸ਼ਟਕ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ — 'ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਯੋਗੰ ਜਪੰ ਨੈਵ ਪੂਜਾਂ' (ਮੈਂ ਯੋਗ, ਜਪ, ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ) — ਸਮੁੱਚੇ ਹਿੰਦੂ ਭਗਤੀ-ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਪ੍ਰਗਟਾਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਤ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ — ਆਪਣੀ ਪੂਰਨ ਬੇਬਸੀ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ — ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਯੁਗ ਦੇ ਮਹਾਨਤਮ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ — ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਇਸੇ ਨਿਮਰਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨਮਾਮੀਸ਼ਮੀਸ਼ਾਨ ਨਿਰ੍ਵਾਣਰੂਪਂ ਵਿਭੁਂ ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੇਦਸ੍ਵਰੂਪਮ੍। ਨਿਜਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਂ ਨਿਰੀਹਂ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਮਾਕਾਸ਼ਵਾਸਂ ਭਜੇऽਹਮ੍॥
Namamishamishan Nirvanarupam Vibhum Vyapakam Brahmavedasvarupam Nijam Nirgunam Nirvikalpam Nireeham Chidakashamakashvasam Bhajeham
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੋਖ ਹੀ ਹੈ। ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ, ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ। ਸੁਯੰਭੂ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪਰੇ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਚਿੱਤ-ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਾਕਾਰਮੋਂਕਾਰਮੂਲਂ ਤੁਰੀਯਂ ਗਿਰਾ ਜ੍ਞਾਨ ਗੋਤੀਤਮੀਸ਼ਂ ਗਿਰੀਸ਼ਮ੍। ਕਰਾਲਂ ਮਹਾਕਾਲ ਕਾਲਂ ਕ੍ਰਿਪਾਲਂ ਗੁਣਾਗਾਰ ਸਂਸਾਰਪਾਰਂ ਨਤੋऽਹਮ੍॥
Nirakaramonkaramulam Turiyam Gira Gyana Goteetameesha Girisham Karalam Mahakala Kalam Kripalam Gunagara Sansaraparam Natoham
ਅਰਥ:ਨਿਰਾਕਾਰ, ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਮੂਲ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ (ਤੁਰੀਆ)। ਬਾਣੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ — ਗਿਰੀਸ਼ (ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ)। ਭਿਆਨਕ ਫਿਰ ਵੀ ਕਰੁਣਾਮਈ, ਆਪ ਮਹਾਕਾਲ, ਕਾਲ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ। ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਮ, ਸੰਸਾਰਕ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤੁਸ਼ਾਰਾਦ੍ਰਿ ਸਂਕਾਸ਼ ਗੌਰਂ ਗਭੀਰਂ ਮਨੋਭੂਤ ਕੋਟਿਪ੍ਰਭਾ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਰੀਰਮ੍। ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਮੌਲਿ ਕਲ੍ਲੋਲਿਨੀ ਚਾਰੁਗਂਗਾ ਲਸਦ੍ਭਾਲਬਾਲੇਨ੍ਦੁ ਕਣ੍ਠੇ ਭੁਜਂਗਾ॥
Tusharadri Sankasha Gauram Gambhiram Manobhuta Kotiprabha Shri Shariram Sfuranmauli Kallolini Charuganga Lasat Bhalabaalendu Kanthe Bhujanga
ਅਰਥ:ਬਰਫ਼ ਦੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ, ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿੱਬ ਸਰੀਰ ਕਰੋੜਾਂ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਦੀ ਆਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਗੰਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਰਧ-ਚੰਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਦਾ ਹੈ, ਸੱਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਦੇ ਹਨ।
ਚਲਤ੍ਕੁਣ੍ਡਲਂ ਭ੍ਰੂਸੁਨੇਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਨਨਂ ਨੀਲਕਣ੍ਠਂ ਦਯਾਲਮ੍। ਮ੍ਰਿਗਾਧੀਸ਼ਚਰ੍ਮਾਮ੍ਬਰਂ ਮੁਣ੍ਡਮਾਲਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਸ਼ਂਕਰਂ ਸਰ੍ਵਨਾਥਂ ਭਜਾਮਿ॥
Chalakundalam Bhrusunetram Vishalam Prasannaananam Neelakantham Dayalam Mrigadhishcharmambaram Mundamalam Priyam Shankaram Sarvanatham Bhajami
ਅਰਥ:ਝੂਲਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ। ਸ਼ਾਂਤ ਮੁੱਖ, ਨੀਲਕੰਠ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾਮਈ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ। ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਅਤੇ ਮੁੰਡਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ। ਮੈਂ ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪਿਆਰੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਭਜਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਸ਼੍ਟਂ ਪ੍ਰਗਲ੍ਭਂ ਪਰੇਸ਼ਂ ਅਖਣ੍ਡਂ ਅਜਂ ਭਾਨੁਕੋਟਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍। ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼ੂਲਨਿਰ੍ਮੂਲਨਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਂ ਭਜੇऽਹਂ ਭਵਾਨੀਪਤਿਂ ਭਾਵਗਮ੍ਯਮ੍॥
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham Akhandam Ajam Bhanukotiprakasham Trayah Shulanirmoolanam Shulapanim Bhajeham Bhavanipatim Bhavagamyam
ਅਰਥ:ਉਗਰ, ਪਰਮ, ਪ੍ਰਚੰਡ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ। ਅਖੰਡ, ਅਜਨਮਾ, ਅਰਬਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਨੇ ਤਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਭਵਾਨੀਪਤੀ ਨੂੰ ਭਜਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਲਾਤੀਤ ਕਲ੍ਯਾਣ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਕਾਰੀ ਸਦਾ ਸਜ੍ਜਨਾਨਨ੍ਦਦਾਤਾ ਪੁਰਾਰੀ। ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਸਂਦੋਹ ਮੋਹਾਪਹਾਰੀ ਪ੍ਰਸੀਦ ਪ੍ਰਸੀਦ ਪ੍ਰਭੋ ਮਨ੍ਮਥਾਰੀ॥
Kalaateeta Kalyana Kalpantakari Sada Sajjanananddadata Purari Chidanandasandoha Mohaphari Praseeda Praseeda Prabho Manmathari
ਅਰਥ:ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਸੰਘਾਰਕ। ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ। ਆਨੰਦ-ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਪੁੰਜ, ਮੋਹ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਾਮ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ।
ਨ ਯਾਵਦ੍ ਉਮਾਨਾਥ ਪਾਦਾਰਵਿਨ੍ਦਂ ਭਜਨ੍ਤੀਹ ਲੋਕੇ ਪਰੇ ਵਾ ਨਰਾਣਾਮ੍। ਨ ਤਾਵਤ੍ਸੁਖਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਾਪਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਸੀਦ ਪ੍ਰਭੋ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਧਿਵਾਸਮ੍॥
Na Yavad Umanatha Padaaravindam Bhajantiha Loke Pare Va Naranaam Na Tavatsukham Shanti Santapanasham Praseeda Prabho Sarvabhutadhivasam
ਅਰਥ:ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਮਾਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਨਾ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ।
ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਯੋਗਂ ਜਪਂ ਨੈਵ ਪੂਜਾਂ ਨਤੋऽਹਂ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ਼ਮ੍ਭੁ ਤੁਭ੍ਯਮ੍। ਜਰਾ ਜਨ੍ਮ ਦੁਃਖੌਘ ਤਾਤਪ੍ਯਮਾਨਂ ਪ੍ਰਭੋ ਪਾਹਿ ਆਪਨ੍ਨਮਾਮੀਸ਼ ਸ਼ਮ੍ਭੋ॥
Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam Natoham Sada Sarvada Shambhu Tubhyam Jara Janma Duhkhaugha Tatapyamanam Prabho Pahi Aapannamameesh Shambho
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਨਾ ਯੋਗ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਜਪ, ਨਾ ਹੀ ਪੂਜਾ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਦਾ-ਸਰਬਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ। ਬੁਢਾਪੇ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਤਾਪ ਨਾਲ ਸੜਦਾ — ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ ਬੇਸਹਾਰੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਈਸ਼, ਹੇ ਸ਼ੰਭੋ!
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Shiva Rudra Ashtakam ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਰਚਿਤ — ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ
ਅੱਠਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਹੈ: 'ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ — ਬੱਸ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ'
ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪਰਮ ਤੱਤ (ਨਿਰਗੁਣ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਤਿ ਆਤਮੀ ਰੂਪ (ਸ਼ੰਭੋ) ਤੱਕ
ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਲਈ ਅਤਿ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ
ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਹੈਰਾਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਤੱਕ
ਅੰਤਿਮ ਪੁਕਾਰ 'ਪ੍ਰਭੋ ਪਾਹਿ' (ਪ੍ਰਭੂ, ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ) ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੱਚੀ ਬੇਨਤੀ
Shiva Rudra Ashtakam ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਅਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਡੂੰਘੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਜਿੱਥੇ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਬੈਠੋ, ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਠ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਅਰਥ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ। ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਆਤਮੀ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਵੱਲ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਭਗਤ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Shiva Rudra Ashtakam ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ