ਰਙ੍ਗਨਾਥਾਸ਼੍ਟਕਮ੍
Ranganatha Ashtakam in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਰੰਗਨਾਥਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਆਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ (ਰੰਗਨਾਥ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਵੇਰੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦ੍ਵੀਪ-ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
ਰੰਗਨਾਥਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੰਗਨਾਥ — ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ — ਦੀ ਇਹ ਆਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ, ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਰਚਿਤ, ਜੋ ਕਾਵੇਰੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦ੍ਵੀਪ-ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਰੰਗਨਾਥਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦਾ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਆਨਨ੍ਦਰੂਪੇ ਨਿਜਬੋਧਰੂਪੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮੂਰ੍ਤਿਰੂਪੇ । ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਰੂਪੇ ਰਮਣੀਯਰੂਪੇ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਰੂਪੇ ਰਮਤਾਂ ਮਨੋ ਮੇ ॥ ੧॥ ਕਾਵੇਰਿਤੀਰੇ ਕਰੁਣਾਵਿਲੋਲੇ ਮਨ੍ਦਾਰਮੂਲੇ ਧ੍ਰਿਤਚਾਰੁਚੇਲੇ । ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਤਕਾਲੇऽਖਿਲਲੋਕਲੀਲੇ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਲੀਲੇ ਰਮਤਾਂ ਮਨੋ ਮੇ ॥ ੨॥ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਿਵਾਸੇ ਜਗਤਾਂ ਨਿਵਾਸੇ ਹ੍ਰਿਤ੍ਪਦ੍ਮਵਾਸੇ ਰਵਿਬਿਮ੍ਬਵਾਸੇ । ਕ੍ਰਿਪਾਨਿਵਾਸੇ ਗੁਣਵ੍ਰਿਨ੍ਦਵਾਸੇ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਵਾਸੇ ਰਮਤਾਂ ਮਨੋ ਮੇ ॥ ੩॥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਵਨ੍ਦ੍ਯੇ ਜਗਦੇਕਵਨ੍ਦ੍ਯੇ ਮੁਕੁਨ੍ਦਵਨ੍ਦ੍ਯੇ ਸੁਰਨਾਥਵਨ੍ਦ੍ਯੇ । ਵ੍ਯਾਸਾਦਿਵਨ੍ਦ੍ਯੇ ਸਨਕਾਦਿਵਨ੍ਦ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਵਨ੍ਦ੍ਯੇ ਰਮਤਾਂ ਮਨੋ ਮੇ ॥ ੪॥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਧਿਰਾਜੇ ਗਰੁਡਾਧਿਰਾਜੇ ਵੈਕੁਣ੍ਠਰਾਜੇ ਸੁਰਰਾਜਰਾਜੇ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਰਾਜੇऽਖਿਲਲੋਕਰਾਜੇ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਰਾਜੇ ਰਮਤਾਂ ਮਨੋ ਮੇ ॥ ੫॥ ਅਮੋਘਮੁਦ੍ਰੇ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਨਿਦ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੀਯੋਗਨਿਦ੍ਰੇ ਸਸਮੁਦ੍ਰਨਿਦ੍ਰੇ । ਸ਼੍ਰਿਤੈਕਭਦ੍ਰੇ ਜਗਦੇਕਨਿਦ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਭਦ੍ਰੇ ਰਮਤਾਂ ਮਨੋ ਮੇ ॥ ੬॥ ਸ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਾਯੀ ਭੁਜਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਾਯੀ ਨਨ੍ਦਾਙ੍ਕਸ਼ਾਯੀ ਕਮਲਾਙ੍ਕਸ਼ਾਯੀ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧਿਸ਼ਾਯੀ ਵਟਪਤ੍ਰਸ਼ਾਯੀ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਸ਼ਾਯੀ ਰਮਤਾਂ ਮਨੋ ਮੇ ॥ ੭॥ ਇਦਂ ਹਿ ਰਙ੍ਗਂ ਤ੍ਯਜਤਾਮਿਹਾਙ੍ਗਮ੍ ਪੁਨਰ੍ਨਚਾਙ੍ਕਂ ਯਦਿ ਚਾਙ੍ਗਮੇਤਿ । ਪਾਣੌ ਰਥਾਙ੍ਗਂ ਚਰਣੇਮ੍ਬੁ ਗਾਙ੍ਗਮ੍ ਯਾਨੇ ਵਿਹਙ੍ਗਂ ਸ਼ਯਨੇ ਭੁਜਙ੍ਗਮ੍ ॥ ੮॥ ਰਙ੍ਗਨਾਥਾਸ਼੍ਟਕਂ ਪੁਣ੍ਯਮ੍ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰਙ੍ਗਿਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ ॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਚ੍ਛਙ੍ਕਰਾਚਾਰ੍ਯਵਿਰਚਿਤਂ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਨਾਥਾਸ਼੍ਟਕਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍॥
ānandarūpe nijabodharūpe brahmasvarūpe śrutimūrtirūpe | śaśāṅkarūpe ramaṇīyarūpe śrīraṅgarūpe ramatāṃ mano me || 1|| kāveritīre karuṇāvilole mandāramūle dhṛtacārucele | daityāntakāle'khilalokalīle śrīraṅgalīle ramatāṃ mano me || 2|| lakṣmīnivāse jagatāṃ nivāse hṛtpadmavāse ravibimbavāse | kṛpānivāse guṇavṛndavāse śrīraṅgavāse ramatāṃ mano me || 3|| brahmādivandye jagadekavandye mukundavandye suranāthavandye | vyāsādivandye sanakādivandye śrīraṅgavandye ramatāṃ mano me || 4|| brahmādhirāje garuḍādhirāje vaikuṇṭharāje surarājarāje | trailokyarāje'khilalokarāje śrīraṅgarāje ramatāṃ mano me || 5|| amoghamudre paripūrṇanidre śrīyoganidre sasamudranidre | śritaikabhadre jagadekanidre śrīraṅgabhadre ramatāṃ mano me || 6|| sa citraśāyī bhujagendraśāyī nandāṅkaśāyī kamalāṅkaśāyī | kṣīrābdhiśāyī vaṭapatraśāyī śrīraṅgaśāyī ramatāṃ mano me || 7|| idaṃ hi raṅgaṃ tyajatāmihāṅgam punarnacāṅkaṃ yadi cāṅgameti | pāṇau rathāṅgaṃ caraṇembu gāṅgam yāne vihaṅgaṃ śayane bhujaṅgam || 8|| raṅganāthāṣṭakaṃ puṇyam prātarutthāya yaḥ paṭhet | sarvān kāmānavāpnoti raṅgisāyujyamāpnuyāt || || iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitaṃ śrīraṅganāthāṣṭakaṃ sampūrṇam||
ਅਰਥ:ਰੰਗਨਾਥ — ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ — ਦੀ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ, ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ, ਜੋ ਕਾਵੇਰੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦ੍ਵੀਪ-ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Ranganatha Ashtakam ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਰੰਗਨਾਥਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਮਿੱਠਾ ਸਤੋਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਖ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Ranganatha Ashtakam ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਰੰਗਨਾਥਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Ranganatha Ashtakam ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ