ਸਾਧਨ ਪਞ੍ਚਕਮ੍
Sadhana Panchakam in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸਾਧਨ ਪੰਚਕਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ — ਚਾਲੀ ਸੂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ: ਨਿਤ੍ਯ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੋ, ਸ੍ਵਕਰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਕਾਮਨਾ ਤਿਆਗੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੇਖੋ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ, ਘਰ ਛੱਡੋ, ਸਤਸੰਗ ਕਰੋ। ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਦਿਵ੍ਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
ਸਾਧਨ ਪੰਚਕਮ੍ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕ — ਚਾਲੀ ਸੂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਮਾਰਗ: “ਨਿਤ੍ਯ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੋ, ਸ੍ਵਕਰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਕਾਮਨਾ ਤਿਆਗੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੇਖੋ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ, ਘਰ ਛੱਡੋ, ਸਤਸੰਗ ਕਰੋ…”
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਸਾਧਨ ਪੰਚਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਦਿਵ੍ਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਵੇਦੋ ਨਿਤ੍ਯਮਧੀਯਤਾਂ ਤਦੁਦਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਨੁਸ਼੍ਠੀਯਤਾਂ ਤੇਨੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤਾਮਪਚਿਤਿਃ ਕਾਮ੍ਯੇ ਮਤਿਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮ੍ । ਪਾਪੌਘਃ ਪਰਿਧੂਯਤਾਂ ਭਵਸੁਖੇ ਦੋਸ਼ੋऽਨੁਸਨ੍ਧੀਯਤਾ- ਮਾਤ੍ਮੇਚ੍ਛਾ ਵ੍ਯਵਸੀਯਤਾਂ ਨਿਜਗ੍ਰਿਹਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਵਿਨਿਰ੍ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧॥ ਸਙ੍ਗਃ ਸਤ੍ਸੁ ਵਿਧੀਯਤਾਂ ਭਗਵਤੋ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਰਿਢਾऽऽਧੀਯਤਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਃ ਪਰਿਚੀਯਤਾਂ ਦ੍ਰਿਢਤਰਂ ਕਰ੍ਮਾਸ਼ੁ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮ੍ । ਸਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨੁਪਸ੍ਰਿਪ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਤਤ੍ਪਾਦੁਕਾ ਸੇਵ੍ਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕਾਕ੍ਸ਼ਰਮਰ੍ਥ੍ਯਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ਼ਿਰੋਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੨॥ ਵਾਕ੍ਯਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਵਿਚਾਰ੍ਯਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ਼ਿਰਃਪਕ੍ਸ਼ਃ ਸਮਾਸ਼੍ਰੀਯਤਾਂ ਦੁਸ੍ਤਰ੍ਕਾਤ੍ਸੁਵਿਰਮ੍ਯਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਤਸ੍ਤਰ੍ਕੋऽਨੁਸਨ੍ਧੀਯਤਾਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮੀਤਿ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤਾਮਹਰਹਰ੍ਗਰ੍ਵਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਂ ਦੇਹੇऽਹਮ੍ਮਤਿਰੁਜ੍ਝ੍ਯਤਾਂ ਬੁਧਜਨੈਰ੍ਵਾਦਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੩॥ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਵ੍ਯਾਧਿਸ਼੍ਚ ਚਿਕਿਤ੍ਸ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੌਸ਼ਧਂ ਭੁਜ੍ਯਤਾਂ ਸ੍ਵਾਦ੍ਵਨ੍ਨਂ ਨ ਤੁ ਯਾਚ੍ਯਤਾਂ ਵਿਧਿਵਸ਼ਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਨ ਸਨ੍ਤੁਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਸ਼ੀਤੋਸ਼੍ਣਾਦਿ ਵਿਸ਼ਹ੍ਯਤਾਂ ਨ ਤੁ ਵ੍ਰਿਥਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯਤਾ- ਮੌਦਾਸੀਨ੍ਯਮਭੀਪ੍ਸ੍ਯਤਾਂ ਜਨਕ੍ਰਿਪਾਨੈਸ਼੍ਠੁਰ੍ਯਮੁਤ੍ਸ੍ਰਿਜ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੪ ॥ ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਸੁਖਮਾਸ੍ਯਤਾਂ ਪਰਤਰੇ ਚੇਤਃ ਸਮਾਧੀਯਤਾਂ ਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ਮਾ ਸੁਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਂ ਜਗਦਿਦਂ ਤਦ੍ਬਾਧਿਤਂ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਕ੍ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਵਿਲਾਪ੍ਯਤਾਂ ਚਿਤਿਬਲਾਨ੍ਨਾਪ੍ਯੁਤ੍ਤਰੈਃ ਸ਼੍ਲਿਸ਼੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਤ੍ਵਿਹ ਭੁਜ੍ਯਤਾਮਥ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਨਾ ਸ੍ਥੀਯਤਾਮ੍ ॥ ੫॥ ॥ ਇਤਿ ਪਰਮਹਂਸਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕਾਚਾਰ੍ਯਸ਼੍ਰੀਮਚ੍ਛਙ੍ਕਰਾਚਾਰ੍ਯਵਿਰਚਿਤ ਸਾਧਨ ਪਞ੍ਚਕਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍ ॥
vedo nityamadhīyatāṃ taduditaṃ karma svanuṣṭhīyatāṃ teneśasya vidhīyatāmapacitiḥ kāmye matistyajyatām | pāpaughaḥ paridhūyatāṃ bhavasukhe doṣo'nusandhīyatā- mātmecchā vyavasīyatāṃ nijagṛhāttūrṇaṃ vinirgamyatām || 1|| saṅgaḥ satsu vidhīyatāṃ bhagavato bhaktirdṛḍhā''dhīyatāṃ śāntyādiḥ paricīyatāṃ dṛḍhataraṃ karmāśu santyajyatām | sadvidvānupasṛpyatāṃ pratidinaṃ tatpādukā sevyatāṃ brahmaikākṣaramarthyatāṃ śrutiśirovākyaṃ samākarṇyatām || 2|| vākyārthaśca vicāryatāṃ śrutiśiraḥpakṣaḥ samāśrīyatāṃ dustarkātsuviramyatāṃ śrutimatastarko'nusandhīyatām | brahmāsmīti vibhāvyatāmaharahargarvaḥ parityajyatāṃ dehe'hammatirujjhyatāṃ budhajanairvādaḥ parityajyatām || 3|| kṣudvyādhiśca cikitsyatāṃ pratidinaṃ bhikṣauṣadhaṃ bhujyatāṃ svādvannaṃ na tu yācyatāṃ vidhivaśāt prāptena santuṣyatām | śītoṣṇādi viṣahyatāṃ na tu vṛthā vākyaṃ samuccāryatā- maudāsīnyamabhīpsyatāṃ janakṛpānaiṣṭhuryamutsṛjyatām || 4 || ekānte sukhamāsyatāṃ paratare cetaḥ samādhīyatāṃ pūrṇātmā susamīkṣyatāṃ jagadidaṃ tadbādhitaṃ dṛśyatām | prākkarma pravilāpyatāṃ citibalānnāpyuttaraiḥ śliṣyatāṃ prārabdhaṃ tviha bhujyatāmatha parabrahmātmanā sthīyatām || 5|| || iti paramahaṃsaparivrājakācāryaśrīmacchaṅkarācāryaviracita sādhana pañcakaṃ sampūrṇam ||
ਅਰਥ:ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਪੰਜ ਸਲੋਕ — ਚਾਲੀ ਪੌੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਮਾਰਗ: “ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੇਦ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ, ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਓ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਰੱਬ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਇੱਛਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰੋ, ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਔਗੁਣ ਵੇਖੋ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਖੋਜੋ, ਘਰ ਛੱਡੋ, ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰੋ…”
Sadhana Panchakam ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਾਧਨ ਪੰਚਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਤੇ ਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੋਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
Sadhana Panchakam ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਪੰਚਕਮ੍ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Sadhana Panchakam ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ