ષણ્મુખ પઞ્ચરત્નમ્
Shanmukha Pancharatnam in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
ષણ્મુખ પંચરત્નમ્ ભગવાન મુરુગન (ષણ્મુખ)ની "પંચરત્ન" સ્તુતિ છે — પાંચ રત્ન-શ્લોક, જે ષણ્મુખ, શિવ-પુત્ર, મયૂરવાહન અને વેલધારી પ્રભુનું વંદન કરે છે. આ શૃંગેરી આચાર્યને આરોપિત એક મધુર સ્તોત્ર છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional (Sringeri lineage) · Sringeri Acharya · Medieval
ષણ્મુખ પંચરત્નમ્ પરંપરાગત રીતે શૃંગેરી આચાર્યને આરોપિત છે. આ ષણ્મુખ (ભગવાન મુરુગન)ની "પંચરત્ન" સ્તુતિ છે — પાંચ રત્ન-શ્લોક, જે ષણ્મુખ, શિવ-પુત્ર, મયૂરવાહન અને વેલધારી પ્રભુનું વંદન કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે ષણ્મુખ પંચરત્નમ્નો સાચા અને શ્રદ્ધાળુ હૃદયથી પાઠ કરવો એ પ્રભુની કૃપાની નજીક જવા સમાન છે, જે પ્રેમપૂર્વક પોકારનારાઓને ક્યારેય ત્યજતા નથી.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ૐ શ્રીગણેશાય નમઃ । સ્ફુરદ્વિદ્યુદ્વલ્લીવલયિતમગોત્સઙ્ગવસતિં ભવાપ્પિત્તપ્લુષ્ટાનમિતકરુણાજીવનવશાત્ । અવન્તં ભક્તાનામુદયકરમમ્ભોધર ઇતિ પ્રમોદાદાવાસં વ્યતનુત મયૂરોઽસ્ય સવિધે ॥ ૧॥ સુબ્રહ્મણ્યો યો ભવેજ્જ્ઞાનશક્ત્યા સિદ્ધં તસ્મિન્દેવસેનાપતિત્વમ્ । ઇત્થં શક્તિં દેવસેનાપતિત્વં સુબ્રહ્મણ્યો બિભ્રદેષ વ્યનક્તિ ॥ ૨॥ પક્ષોઽનિર્વચનીયો દક્ષિણ ઇતિ ધિયમશેષજનતાયાઃ । જનયતિ બર્હી દક્ષિણનિર્વચનાયોગ્યપક્ષયુક્તોઽયમ્ ॥ ૩॥ યઃ પક્ષમનિર્વચનં યાતિ સમવલમ્બ્ય દૃશ્યતે તેન । બ્રહ્મ પરાત્પરમમલં સુબ્રહ્મણ્યાભિધં પરં જ્યોતિઃ ॥ ૪॥ ષણ્મુખં હસન્મુખં સુખામ્બુરાશિખેલનં સન્મુનીન્દ્રસેવ્યમાનપાદપઙ્કજં સદા । મન્મથાદિશત્રુવર્ગનાશકં કૃપામ્બુધિં મન્મહે મુદા હૃદિ પ્રપન્નકલ્પભૂરુહમ્ ॥ ૫॥ ઇતિ જગદ્ગુરુ શૃઙ્ગેરીપીઠાધિપ શ્રીચન્દ્રશેખરભારતી શ્રીપાદૈઃ વિરચિતા શ્રીષણ્મુખપઞ્ચરત્નસ્તુતિઃ સમાપ્તા ।
oṃ śrīgaṇeśāya namaḥ | sphuradvidyudvallīvalayitamagotsaṅgavasatiṃ bhavāppittapluṣṭānamitakaruṇājīvanavaśāt | avantaṃ bhaktānāmudayakaramambhodhara iti pramodādāvāsaṃ vyatanuta mayūro'sya savidhe || 1|| subrahmaṇyo yo bhavejjñānaśaktyā siddhaṃ tasmindevasenāpatitvam | itthaṃ śaktiṃ devasenāpatitvaṃ subrahmaṇyo bibhradeṣa vyanakti || 2|| pakṣo'nirvacanīyo dakṣiṇa iti dhiyamaśeṣajanatāyāḥ | janayati barhī dakṣiṇanirvacanāyogyapakṣayukto'yam || 3|| yaḥ pakṣamanirvacanaṃ yāti samavalambya dṛśyate tena | brahma parātparamamalaṃ subrahmaṇyābhidhaṃ paraṃ jyotiḥ || 4|| ṣaṇmukhaṃ hasanmukhaṃ sukhāmburāśikhelanaṃ sanmunīndrasevyamānapādapaṅkajaṃ sadā | manmathādiśatruvarganāśakaṃ kṛpāmbudhiṃ manmahe mudā hṛdi prapannakalpabhūruham || 5|| iti jagadguru śṛṅgerīpīṭhādhipa śrīcandraśekharabhāratī śrīpādaiḥ viracitā śrīṣaṇmukhapañcaratnastutiḥ samāptā |
અર્થ:ષણ્મુખ (ભગવાન મુરુગન)ની "પંચરત્ન" સ્તુતિ — પાંચ રત્ન-શ્લોક, જે ષણ્મુખ, શિવ-પુત્ર, મયૂરવાહન અને વેલધારી પ્રભુનું વંદન કરે છે.
Shanmukha Pancharatnam પાઠના લાભ
ષણ્મુખ પંચરત્નમ્નો પાઠ પ્રભુની કૃપા, આશીર્વાદ અને રક્ષા લાવનાર મનાય છે.
ભક્તિ વધારે છે, મનને શાંત કરે છે અને પ્રભુના સ્મરણમાં હૃદયને સ્થિર કરે છે.
મંગળવાર અને કૃત્તિકાએ તથા સ્કંદ ષષ્ઠી અને કૃત્તિકામાં સૌથી શુભ.
એક નાનું, મધુર સ્તોત્ર જે કોઈ પણ શીખીને શ્રદ્ધાથી દરરોજ પાઠ કરી શકે.
Shanmukha Pancharatnam જપ વિધિ
સ્નાન કરી દેવતાના ચિત્ર સમક્ષ પૂર્વ તરફ મુખ કરી બેસો. દીવો પ્રગટાવો અને ષણ્મુખ પંચરત્નમ્નો ધીમે ધીમે શ્રદ્ધાપૂર્વક પાઠ કરો. તેને દરરોજ, કે ખાસ કરીને સ્કંદ ષષ્ઠી અને કૃત્તિકામાં વાંચી શકાય. કૃપા અને રક્ષા માટે પ્રાર્થનાથી સમાપન કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Shanmukha Pancharatnam શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ