ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁਨ੍ਦਰੀ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍
Tripurasundari Stotram in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ ਸਤੋਤਰਮ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ (ਲਲਿਤਾ) ਦੀ ਬਾਰਾਂ-ਸ਼ਲੋਕੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ — ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰੀ, ਜੋ ਗਣੇਸ਼, ਗ੍ਰਹ, ਨਛੱਤਰ ਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional · Traditional · Classical
ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ ਸਤੋਤਰਮ੍ ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਤੋਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ (ਲਲਿਤਾ) ਦੀ ਬਾਰਾਂ-ਸ਼ਲੋਕੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ — ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰੀ, ਜੋ ਗਣੇਸ਼, ਗ੍ਰਹ, ਨਛੱਤਰ ਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ — ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਭਗਤੀ-ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ ਸਤੋਤਰਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਗਣੇਸ਼ਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯੋਗਿਨੀਰਾਸ਼ਿਰੂਪਿਣੀਮ੍ । ਦੇਵੀਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਯੀਂ ਨੌਮਿ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਪੀਠਰੂਪਿਣੀਮ੍ ॥ ੧॥ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਮਹਾਦੇਵੀਂ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ । ਕਾਲਹ੍ਰਿਲ੍ਲੋਹਲੋਲ੍ਲੋਹਕਲਾਨਾਸ਼ਨਕਾਰਿਣੀਮ੍ ॥ ੨॥ ਯਦਕ੍ਸ਼ਰੈਕਮਾਤ੍ਰੇऽਪਿ ਸਂਸਿਦ੍ਧੇ ਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਨਰਃ । ਰਵਿਤਾਕ੍ਸ਼੍ਯੇਨ੍ਦੁਕਨ੍ਦਰ੍ਪੈਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਨਲਵਿਸ਼੍ਣੁਭਿਃ ॥ ੩॥ ਯਦਕ੍ਸ਼ਰਸ਼ਸ਼ਿਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਮਣ੍ਡਿਤਂ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਵਨ੍ਦੇ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਦੇਵੀਂ ਮਹਾਸ਼੍ਰੀਸਿਦ੍ਧਮਾਤ੍ਰਿਕਾਮ੍ ॥ ੪॥ ਯਦਕ੍ਸ਼ਰਮਹਾਸੂਤ੍ਰਪ੍ਰੋਤਮੇਤਜ੍ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਦਿਕਟਾਹਾਨ੍ਤਂ ਤਾਂ ਵਨ੍ਦੇ ਸਿਦ੍ਧਮਾਤ੍ਰਿਕਾਮ੍ ॥ ੫॥ ਯਦੇਕਾਦਸ਼ਮਾਧਾਰਂ ਬੀਜਂ ਕੋਣਤ੍ਰਯੋਦ੍ਭਵਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਦਿਕਟਾਹਾਨ੍ਤਂ ਜਗਦਦ੍ਯਾਪਿ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯਤੇ ॥ ੬॥ ਅਕਚਾਦਿਟਤੋਨ੍ਨਦ੍ਧਪਯਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਵਰ੍ਗਿਣੀਮ੍ । ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠਾਙ੍ਗਬਾਹੁਹ੍ਰਿਤ੍ਕਣ੍ਠਕਟਿਪਾਦਨਿਵਾਸਿਨੀਮ੍ ॥ ੭॥ ਨੌਮੀਕਾਰਾਕ੍ਸ਼ਰੋਦ੍ਧਾਰਾਂ ਸਾਰਾਤ੍ਸਾਰਾਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਾਮ੍ । ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਮਹਾਦੇਵੀਂ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣੀਮ੍ ॥ ੮॥ ਅਥਾਪਿ ਯਸ੍ਯਾ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਨ ਮਨਾਗਪਿ ਦੇਵਤਾਃ । ਕੇਯਂ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਵ ਕੇਨੇਤਿ ਸਰੂਪਾਰੂਪਭਾਵਨਾਮ੍ ॥ ੯॥ ਵਨ੍ਦੇ ਤਾਮਹਮਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਕਾਰਾਕ੍ਸ਼ਰਰੂਪਿਣੀਮ੍ । ਦੇਵੀਂ ਕੁਲਕਲੋਲ੍ਲੋਲਪ੍ਰੋਲ੍ਲਸਨ੍ਤੀਂ ਸ਼ਿਵਾਂ ਪਰਾਮ੍ ॥ ੧੦॥ ਵਰ੍ਗਾਨੁਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਯਸ੍ਯਾਖ੍ਯੋਮਾਸ਼੍ਟਕਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਵਨ੍ਦੇ ਤਾਮਸ਼੍ਟਵਰ੍ਗੋਤ੍ਥਮਹਾਸਿਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ ॥ ੧੧॥ ਕਾਮਪੂਰ੍ਣਜਕਾਰਾਖ੍ਯਸੁਪੀਠਾਨ੍ਤਰ੍ਨ੍ਨਿਵਾਸਿਨੀਮ੍ । ਚਤੁਰਾਜ੍ਞਾਕੋਸ਼ਭੂਤਾਂ ਨੌਮਿ ਸ਼੍ਰੀਤ੍ਰਿਪੁਰਾਮਹਮ੍ ॥ ੧੨॥ ਇਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭੀ ਸ਼੍ਲੋਕੈਃ ਸ੍ਤਵਨਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਕ੍ਰਿਤ੍ । ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਖਣ੍ਡਰੂਪਾਯਾਃ ਸ੍ਤਵਨਂ ਤਵ ਤਦ੍ਯਤਃ ॥ ੧੩॥ ਇਤਿ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯਾਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ਼੍ਲੋਕੀਸ੍ਤੁਤਿਃ ਸਮਾਪ੍ਤਾ ।
gaṇeśagrahanakṣatrayoginīrāśirūpiṇīm | devīṃ mantramayīṃ naumi mātṛkāpīṭharūpiṇīm || 1|| praṇamāmi mahādevīṃ mātṛkāṃ parameśvarīm | kālahṛllohalollohakalānāśanakāriṇīm || 2|| yadakṣaraikamātre'pi saṃsiddhe sparddhate naraḥ | ravitākṣyendukandarpaiḥ śaṅkarānalaviṣṇubhiḥ || 3|| yadakṣaraśaśijyotsnāmaṇḍitaṃ bhuvanatrayam | vande sarveśvarīṃ devīṃ mahāśrīsiddhamātṛkām || 4|| yadakṣaramahāsūtraprotametajjagattrayam | brahmāṇḍādikaṭāhāntaṃ tāṃ vande siddhamātṛkām || 5|| yadekādaśamādhāraṃ bījaṃ koṇatrayodbhavam | brahmāṇḍādikaṭāhāntaṃ jagadadyāpi dṛśyate || 6|| akacādiṭatonnaddhapayaśākṣaravargiṇīm | jyeṣṭhāṅgabāhuhṛtkaṇṭhakaṭipādanivāsinīm || 7|| naumīkārākṣaroddhārāṃ sārātsārāṃ parātparām | praṇamāmi mahādevīṃ paramānandarūpiṇīm || 8|| athāpi yasyā jānanti na manāgapi devatāḥ | keyaṃ kasmātkva keneti sarūpārūpabhāvanām || 9|| vande tāmahamakṣayyāṃ kṣakārākṣararūpiṇīm | devīṃ kulakalollolaprollasantīṃ śivāṃ parām || 10|| vargānukramayogena yasyākhyomāṣṭakaṃ sthitam | vande tāmaṣṭavargotthamahāsiddhyādikeśvarīm || 11|| kāmapūrṇajakārākhyasupīṭhāntarnnivāsinīm | caturājñākośabhūtāṃ naumi śrītripurāmaham || 12|| iti dvādaśabhī ślokaiḥ stavanaṃ sarvasiddhikṛt | devyāstvakhaṇḍarūpāyāḥ stavanaṃ tava tadyataḥ || 13|| iti tripurasundaryādvādaśaślokīstutiḥ samāptā |
ਅਰਥ:ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ (ਲਲਿਤਾ) ਦੀ ਬਾਰਾਂ-ਸ਼ਲੋਕੀ ਉਸਤਤ — ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰੀ, ਜੋ ਗਣੇਸ਼, ਗ੍ਰਹਿ, ਨਛੱਤਰ ਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ — ਸ੍ਰੀਵਿਦਿਆ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਦਿਵਯ ਮਾਤਾ।
Tripurasundari Stotram ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ ਸਤੋਤਰਮ੍ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੇ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੋਤਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਿਤ ਪਾਠ ਲਈ ਯੋਗ।
Tripurasundari Stotram ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ ਸਤੋਤਰਮ੍ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੇ ਭਗਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਰੋਜ਼, ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੇ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Tripurasundari Stotram ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ