શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૧.૧૮ — ત્વમક્ષરં પરમં વેદિતવ્યમ્
ભગવદ્ગીતા 11.18 — ત્વમક્ષરં પરમમ્ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
વિશ્વરૂપનું દર્શન કરતાં અર્જુન શ્રીકૃષ્ણની સ્તુતિ કરે છે કે તેઓ અવિનાશી પરમ તત્ત્વ છે જે સમસ્ત જ્ઞાનનું પરમ લક્ષ્ય છે. ભગવાન જ વિશ્વના પરમ આશ્રય છે, શાશ્વત ધર્મના અવ્યય રક્ષક છે અને સનાતન પુરુષ છે. આ શ્લોક શ્રીકૃષ્ણને પરબ્રહ્મ રૂપે પ્રકટ કરનારી દીપ્તિમાન ઘોષણા છે, જે દાર્શનિક 'અક્ષર'ને પરમ પુરુષ સાથે એકાકાર કરી દે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 18 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અગિયારમા અધ્યાય વિશ્વરૂપદર્શનયોગમાં, જ્યારે શ્રીકૃષ્ણ દિવ્ય દૃષ્ટિ પ્રદાન કરી પોતાના વિશ્વરૂપને પ્રકટ કરે છે, ત્યારે અર્જુન સ્તુતિઓની એક શૃંખલા પ્રકટ કરે છે. અહીં તેઓ ભગવાનને અવિનાશી પરબ્રહ્મ, વિશ્વના આશ્રય, શાશ્વત ધર્મના રક્ષક અને સનાતન પુરુષ રૂપે ઘોષિત કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભક્તો માને છે કે ભગવાનને અવિનાશી, નિત્ય પરબ્રહ્મ રૂપે ઓળખવા અને સ્તુતિ કરવી આત્માને એ જ અપરિવર્તનીયતા તરફ ખેંચી લે છે, કારણ કે ગીતા આશ્વસ્ત કરે છે કે જે પોતાનું મન અવિનાશી પરમ પર સ્થિર કરે છે, તેઓ એ જ ને પ્રાપ્ત થાય છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ત્વમક્ષરં પરમં વેદિતવ્યં ત્વમસ્ય વિશ્વસ્ય પરં નિધાનમ્। ત્વમવ્યયઃ શાશ્વતધર્મગોપ્તા સનાતનસ્ત્વં પુરુષો મતો મે॥
tvam akṣharaṁ paramaṁ veditavyaṁ tvam asya viśhvasya paraṁ nidhānam tvam avyayaḥ śhāśhvata-dharma-goptā sanātanas tvaṁ puruṣho mato me
અર્થ:આપ જ જાણવા યોગ્ય પરમ અક્ષર (અવિનાશી) છો; આપ જ આ વિશ્વના પરમ આશ્રય છો. આપ જ અવ્યય અને શાશ્વત ધર્મના રક્ષક છો, અને આપ જ સનાતન પુરુષ છો — એવો મારો નિશ્ચિત મત છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ભગવદ્ગીતા 11.18 — ત્વમક્ષરં પરમમ્ પાઠના લાભ
ભગવાનને અવિનાશી પરબ્રહ્મ અને જ્ઞાનના પરમ લક્ષ્ય રૂપે સ્થાપે છે
પરમના ધ્યાન માટે એક ગાઢ સ્તુતિ-શ્લોક છે
શ્રીકૃષ્ણને સનાતન ધર્મના રક્ષક રૂપે પ્રકટ કરે છે
વિશ્વના અવ્યય આશ્રય રૂપે ભગવાન પર વિશ્વાસને સુદૃઢ કરે છે
નિર્ગુણ 'અક્ષર'ને સગુણ પરમ પુરુષ સાથે એકાકાર કરે છે
શાશ્વત, નિત્ય ભગવાન પ્રત્યે સ્થિર ભક્તિ માટે પ્રેરિત કરે છે
ભગવદ્ગીતા 11.18 — ત્વમક્ષરં પરમમ્ જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પાઠ આરાધનાના સ્તોત્ર રૂપે કરો, અગિયારમા અધ્યાયના વિશ્વરૂપ દર્શનનું ચિંતન કરતાં. પ્રત્યેક પદનો પાઠ કરતી વખતે — અવિનાશી, જાણવા યોગ્ય પરમ, વિશ્વનો આશ્રય, શાશ્વત ધર્મનો રક્ષક, નિત્ય પુરુષ — એ શબ્દોને સમસ્ત રૂપોની પાછળ વિદ્યમાન અપરિવર્તનીય સત્ય તરફ મનને વાળવા દો. તેને શ્રીકૃષ્ણની પ્રતિમા સમક્ષ અથવા મૌન અંતઃચિંતનમાં અર્પણ કરી શકાય.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ભગવદ્ગીતા 11.18 — ત્વમક્ષરં પરમમ્ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ