ଏକଂ ସଦ୍ଵିପ୍ରା ବହୁଧା ଵଦନ୍ତି
એકં સદ્વિપ્રા બહુધા વદન્તિ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଋଷି ଦୀର୍ଘତମା ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଋଗ୍ୱେଦ (୧.୧୬୪.୪୬)ର ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ସମଗ୍ର ହିନ୍ଦୁ ଚିନ୍ତନରେ ସର୍ବାଧିକ ଉଦ୍ଧୃତ ପଂକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଯମ ଆଦି ଅସଂଖ୍ୟ ନାମରେ ଡକାଯାଏ, ତଥାପି ସେହି ସତ୍ ମୂଳତଃ ଏକ ହିଁ। 'ଏକଂ ସତ୍ ବିପ୍ରା ବହୁଧା ବଦନ୍ତି' ସନାତନ ଧର୍ମର ସେହି ଦୃଷ୍ଟିର ଧ୍ୱଜବାକ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି ଯାହା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମାର୍ଗ ପଛର ଏକତାକୁ ଦର୍ଶନ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Rigveda 1.164.46 · Rishi Dirghatamas Auchathya · Vedic period (c. 1500 BCE or earlier)
ଏହି ପଂକ୍ତି ଋଗ୍ୱେଦର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେୟାଳି-ସୂକ୍ତ, ଯାହାକୁ ଅସ୍ୟ ବାମସ୍ୟ ସୂକ୍ତ କୁହାଯାଏ, ର ଏକ ଶ୍ଳୋକର ସମାପ୍ତି ଘଟାଏ; ଏହି ସୂକ୍ତ ଅନ୍ଧ ଋଷି ଦୀର୍ଘତମାଙ୍କୁ ଆରୋପିତ। ଏହି ସୂକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କାଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଗଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ। ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଋଷି ବୈଦିକ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆପାତ ଅନେକତାର ସମାଧାନ ଏହି ଘୋଷଣା ଦ୍ୱାରା କରନ୍ତି ଯେ ସେହି ଏକ ସତ୍ (ଏକଂ ସତ୍) ହିଁ ଜ୍ଞାନୀଗଣ ଅନେକ ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି — ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ଗରୁତ୍ମାନ୍, ଯମ ଓ ମାତରିଶ୍ୱା।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଏହି ଏକ ପଂକ୍ତିକୁ ସନ୍ଥ, ଦାର୍ଶନିକ ଓ ସଂସ୍କାରକମାନେ — ଉପନିଷଦର ଋଷିଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମ-ମହାସଭାରେ ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ — ଏହି ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବୈଦିକ ଦୃଷ୍ଟି ଦିବ୍ୟତାର ସମସ୍ତ ରୂପକୁ ଆତ୍ମସାତ୍ କରେ। ଅନେକ ଭକ୍ତ କୁହନ୍ତି ଯେ ଏହା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆନ୍ତରିକ ବିବାଦ ତରଳି ଯାଏ ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ଏକ ସତ୍ୟ ଦର୍ଶନରୁ ଜାତ ଶାନ୍ତି ମିଳେ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ମିତ୍ରଂ ଵରୁଣମଗ୍ନିମାହୁରଥୋ ଦିଵ୍ଯଃ ସ ସୁପର୍ଣୋ ଗରୁତ୍ମାନ୍। ଏକଂ ସଦ୍ଵିପ୍ରା ବହୁଧା ଵଦନ୍ତ୍ଯଗ୍ନିଂ ଯମଂ ମାତରିଶ୍ଵାନମାହୁଃ॥
Indraṃ mitraṃ varuṇam agnim āhur atho divyaḥ sa suparṇo garutmān | Ekaṃ sad viprā bahudhā vadanty agniṃ yamaṃ mātariśvānam āhuḥ ||
ଅର୍ଥ:ସେମାନେ ସେହି ଏକକୁ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଓ ଅଗ୍ନି କୁହନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ହିଁ ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଗରୁତ୍ମାନ୍ (ସୁପର୍ଣ) ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି। ସତ୍ୟ ଗୋଟିଏ ହିଁ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀଗଣ ତାହାକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି — ତାହାକୁ ହିଁ ଅଗ୍ନି, ଯମ ଓ ମାତରିଶ୍ୱା ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି। ବାସ୍ତବରେ ସେହି ଏକ ସତ୍ ତତ୍ତ୍ୱ ତାହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ନାମରେ ଡକାଯାଏ, ତଥାପି ସେ ସଦା ଏକ ହିଁ ରହନ୍ତି।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
એકં સદ્વિપ્રા બહુધા વદન્તિ ପାଠର ଲାଭ
ଏହି ମୂଳ ବୈଦିକ ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ ଯେ ଈଶ୍ୱର ଏକ, ଯାହାଙ୍କୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ନାମିତ କରାଯାଏ
ସମସ୍ତ ମାର୍ଗ ଓ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ, ସହିଷ୍ଣୁତା ଓ ସମ୍ମାନର ଭାବ ଜାଗ୍ରତ କରେ
ଅଦ୍ୱୈତ ଜ୍ଞାନକୁ ତାହାର ପ୍ରାଚୀନତମ ବୈଦିକ ମୂଳରୁ ଗଭୀରଭାବେ ବୁଝାଏ
ମନକୁ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣତା ଓ ନାମ-ରୂପର ବିବାଦରୁ ମୁକ୍ତ କରେ
ଋଷିମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ସନାତନ ଧର୍ମର ସମନ୍ୱୟୀ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ କରେ
ସମସ୍ତ ବିବିଧତାର ମୂଳରେ ନିହିତ ସେହି ଏକ ସତ୍ୟ (ସତ୍) ଉପରେ ଚିନ୍ତନକୁ ସ୍ଥିର କରେ
એકં સદ્વિપ્રા બહુધા વદન્તિ ପାଠ ବିଧି
ଶ୍ଳୋକକୁ ତାହାର ଅର୍ଥ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଏହି ଚିନ୍ତନ ଧାରଣ କରି ଯେ ସମସ୍ତ ନାମିତ ଦେବତା ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ସତ୍ତା (ଏକଂ ସତ୍) ଆଡ଼କୁ ସଙ୍କେତ କରନ୍ତି। ଏହା ଜପ ପାଇଁ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଧ୍ୟୟନର ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ, ଏବଂ ଆନ୍ତଃଧାର୍ମିକ ବା ଏକତା-ସଭା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଅନୁକୂଳ। ଶାନ୍ତ, ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରେ, ସମ୍ଭବ ହେଲେ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନୀରବତା ପରେ ଜପ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଏକତାର ଏହି ସତ୍ୟକୁ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥିର ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ એકં સદ્વિપ્રા બહુધા વદન્તિ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ