ਅਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
अति सर्वत्र वर्जयेत् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਤਿੰਨ ਪੌਰਾਣਿਕ ਉਦਾਹਰਣਾਂ — ਸੀਤਾ ਦੀ ਅਨੁਪਮ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਦਾ ਅਸੀਮ ਦਾਨ — ਰਾਹੀਂ ਸੰਜਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਅਤਿ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਠਿਨਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰ ਵਾਕ 'ਅਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍' (ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਤੋਂ ਬਚੋ) ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ: ਕਿ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਤਿ ਹੋਣ 'ਤੇ ਗੁਣ ਵੀ ਸੰਕਟਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Subhashita (Sanskrit niti tradition) · Anonymous (traditional Subhashita) · Classical Sanskrit literature
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਾਦਗਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸੰਜਮ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਤਿ — ਸੁੰਦਰਤਾ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਦੀ — ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਕਾਲਜਯੀ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 'ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਤੋਂ ਬਚੋ' ਦਾ ਸਰਲ ਨਿਯਮ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗ਼ਲਤ ਥਾਂ ਰੱਖੇ ਗੁਣ ਦੀਆਂ ਅਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦਾ ਆਇਆ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਅਤਿ ਰੂਪੇਣ ਵੈ ਸੀਤਾ ਅਤਿਗਰ੍ਵੇਣ ਰਾਵਣਃ। ਅਤਿਦਾਨਾਦ੍ਬਲਿਰ੍ਬਦ੍ਧੋ ਅਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍॥
ati rūpeṇa vai sītā ati-garveṇa rāvaṇaḥ। ati-dānād balir baddho ati sarvatra varjayet॥
ਅਰਥ:ਬਹੁਤ ਰੂਪ (ਸੁੰਦਰਤਾ) ਕਾਰਨ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ (ਅਤਿਸ਼ਯਤਾ) ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਮੱਧਮ ਮਾਰਗ (ਸੰਜਮ) ਦਾ ਕਾਲਜਯੀ ਗਿਆਨ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਕਿ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਵੀ, ਅਤਿ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
अति सर्वत्र वर्जयेत् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜੀਵਨ-ਹੁਨਰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਚੇਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਵੀ ਅਤਿ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਆਤਮ-ਸੰਜਮ, ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਯਾਦਗਾਰ ਪੌਰਾਣਿਕ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਨੈਤਿਕ ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਲਵਾਨ ਸ਼ਲੋਕ
ਸਮਭਾਵ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਦੀਆਂ ਅਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ
अति सर्वत्र वर्जयेत् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ — ਸੁੰਦਰਤਾ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਦਾਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਅਤਿ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ। ਸਮਾਪਨ ਸੂਕਤੀ 'ਅਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍' ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰੋ, ਇਹ ਪੁੱਛਦਿਆਂ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਸੰਜਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਜਪ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਯਾਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ अति सर्वत्र वर्जयेत् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ