શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૮.૭ — નિયતસ્ય તુ સંન્યાસઃ
श्रीमद्भगवद्गीता १८.७ — नियतस्य तु संन्यासः in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
સંન્યાસ અને ત્યાગ પરના પોતાના અંતિમ ઉપદેશમાં શ્રીકૃષ્ણ સ્પષ્ટ કરે છે કે પોતાનાં નિયત, ફરજિયાત કર્મોનો ત્યાગ ક્યારેય ન કરવો જોઈએ. એવા કર્તવ્યનો મોહવશ ત્યાગ તામસ (અજ્ઞાનના ગુણમાં) કહેવાયો છે. આ શ્લોક સ્થાપિત કરે છે કે સાચો ત્યાગ કર્તવ્યનો ત્યાગ નથી, પણ ફળાસક્તિનો ત્યાગ છે — જે ગીતાના સમ્યક્ કર્મ-ઉપદેશની ચાવી છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 7 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અઢારમા અધ્યાય, મોક્ષ સંન્યાસ યોગમાં, અર્જુનના પ્રશ્નના ઉત્તરમાં શ્રીકૃષ્ણ સંન્યાસ અને ત્યાગનો સાચો અર્થ સમજાવે છે. અહીં તેઓ શીખવે છે કે નિયત કર્તવ્યનો મોહવશ ત્યાગ તામસિક છે, એ સ્થાપિત કરતાં કે સાચો સંન્યાસ આસક્તિનો ત્યાગ છે, સ્વયં કર્તવ્યનો નહીં.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
જ્ઞાનીજનો શીખવે છે કે જે મોહવશ કર્તવ્યનો ત્યાગ કરે છે તેઓ અંધકારમાં પડે છે, જ્યારે જે પોતાનાં કર્તવ્યો નિઃસ્વાર્થ ભાવે કરે છે અને ફળ ભગવાનને સમર્પિત કરી દે છે, તેઓ હૃદયની શુદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે અને સમય આવ્યે પરમ મુક્તિ.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
નિયતસ્ય તુ સંન્યાસઃ કર્મણો નોપપદ્યતે।મોહાત્તસ્ય પરિત્યાગસ્તામસઃ પરિકીર્તિતઃ॥
niyatasya tu sannyāsaḥ karmaṇo nopapadyate mohāt tasya parityāgas tāmasaḥ parikīrtitaḥ
અર્થ:પરંતુ નિયત (કર્તવ્ય) કર્મનો ત્યાગ કરવો ઉચિત નથી; મોહવશ તેનો પરિત્યાગ તામસ (અજ્ઞાનના ગુણમાં) કહેવાયો છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
श्रीमद्भगवद्गीता १८.७ — नियतस्य तु संन्यासः પાઠના લાભ
સ્પષ્ટ કરે છે કે પોતાના યોગ્ય કર્તવ્યનો ત્યાગ ક્યારેય ન કરવો જોઈએ
સાચા ત્યાગને મોહવશ છોડી દેવાથી અલગ પાડે છે
કર્તવ્યોના તામસિક (અજ્ઞાનપૂર્ણ) ત્યાગ સામે ચેતવે છે
ફળની આસક્તિ વિના કર્મ કરવાના ગીતા-ઉપદેશને દૃઢ કરે છે
સાધકને જવાબદાર, નિઃસ્વાર્થ કર્મ તરફ માર્ગદર્શન આપે છે
કર્તવ્ય-પાલનને આધ્યાત્મિક માર્ગના અંગ તરીકે નિભાવવા પ્રેરે છે
श्रीमद्भगवद्गीता १८.७ — नियतस्य तु संन्यासः જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પાઠ સંન્યાસની સાચી સમજ પર ચિંતન કરતાં કરો. જાપ કરતી વખતે હૃદયમાં ધારણ કરો કે મોહવશ પોતાના કર્તવ્યનો ત્યાગ સાચો સંન્યાસ નથી. તેને બદલે સંકલ્પ કરો કે તમે તમારાં કર્તવ્યો નિષ્ઠાપૂર્વક નિભાવશો અને તેમના ફળની આસક્તિ છોડી દેશો, જે ગીતા દ્વારા સમર્થિત સાચો ત્યાગ છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ श्रीमद्भगवद्गीता १८.७ — नियतस्य तु संन्यासः શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ