શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૪.૯ — જન્મ કર્મ ચ મે દિવ્યમ્
श्रीमद्भगवद्गीता ४.९ — जन्म कर्म च मे दिव्यम् in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
જ્ઞાન-કર્મ-સંન્યાસ યોગ અધ્યાયના આ ગૂઢ શ્લોકમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પ્રગટ કરે છે કે તેમનો જન્મ અને તેમના કર્મ પ્રાકૃત નથી, પરંતુ સંપૂર્ણ રીતે દિવ્ય અને અલૌકિક છે. જે પુરુષ ભગવાનના આ અવતરણ (અવતાર) ના રહસ્યને તત્ત્વતઃ સમજી લે છે, તે જન્મ-મરણના ચક્રથી મુક્ત થઈ જાય છે અને શરીર ત્યજતા સાક્ષાત્ શ્રીકૃષ્ણને પામે છે. આ શ્લોક શીખવે છે કે ભગવાનના દિવ્ય સ્વરૂપનું યથાર્થ જ્ઞાન સ્વયં જ મોક્ષદાયક છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 4, Verse 9 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ચોથા અધ્યાય જ્ઞાન-કર્મ-સંન્યાસ યોગમાં શ્રીકૃષ્ણ યુગો-યુગોમાં ધર્મની રક્ષા માટે પોતાના દિવ્ય અવતરણોનું રહસ્ય પ્રગટ કરે છે. ધર્મની સ્થાપના માટે યુગ-યુગમાં પ્રગટ થાય છે એમ ઘોષિત કરીને, તેઓ અર્જુનને આશ્વાસન આપે છે કે જે તેમના જન્મ અને કર્મોના અલૌકિક સ્વરૂપને સમજી લે છે, તે પુનર્જન્મથી મુક્ત થઈ સાક્ષાત્ તેમને જ પામે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
યુગો-યુગોથી ભક્તો અનુભવ કરતા આવ્યા છે કે આ શ્લોકનું ધ્યાન — ભગવાનના જન્મ અને કર્મોને સંપૂર્ણ દિવ્ય જાણવું — અટલ શ્રદ્ધા જગાવે છે, અને સંતો ઘોષણા કરે છે કે શ્રીકૃષ્ણના અવતરણનું એવું યથાર્થ જ્ઞાન પુનર્જન્મના બંધનને કાપી નાખે છે અને આત્માને તેમના નિત્ય ધામ તરફ દોરી જાય છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
જન્મ કર્મ ચ મે દિવ્યમેવં યો વેત્તિ તત્ત્વતઃ। ત્યક્ત્વા દેહં પુનર્જન્મ નૈતિ મામેતિ સોઽર્જુન॥
janma karma cha me divyam evaṁ yo vetti tattvataḥ tyaktvā dehaṁ punar janma naiti mām eti so ’rjuna
અર્થ:હે અર્જુન! મારો જન્મ અને કર્મ દિવ્ય છે — આ રીતે જે પુરુષ તત્ત્વતઃ જાણે છે, તે શરીરને ત્યજીને ફરી જન્મ પામતો નથી; તે મને જ પામે છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
श्रीमद्भगवद्गीता ४.९ — जन्म कर्म च मे दिव्यम् પાઠના લાભ
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના અવતારના દિવ્ય, અલૌકિક સ્વરૂપને પ્રગટ કરે છે
મોક્ષ અને જન્મ-મરણના ચક્રથી મુક્તિ પ્રદાન કરે છે
ભગવાનના સાકાર રૂપ પ્રત્યે શ્રદ્ધા અને પ્રેમમયી ભક્તિને ગાઢ કરે છે
અવતાર રૂપે ભગવાનના અવતરણનું યથાર્થ તત્ત્વ-જ્ઞાન જગાવે છે
ભક્તને શ્રીકૃષ્ણના નિત્ય ધામની પ્રાપ્તિનું આશ્વાસન આપે છે
ભગવાનને વ્યાપક અને સાથે જ પ્રાકૃતિક નિયમોથી પર — બંને રૂપે — ચિંતન કરવાની પ્રેરણા આપે છે
श्रीमद्भगवद्गीता ४.९ — जन्म कर्म च मे दिव्यम् જપ વિધિ
આ શ્લોકનું ભક્તિપૂર્વક ઉચ્ચારણ કરતા શ્રીકૃષ્ણના જન્મ અને કર્મોના અલૌકિક સ્વરૂપનું ચિંતન કરો — કે ભગવાન કૃપાવશ, પ્રાકૃત નિયમોથી અબદ્ધ રહીને અવતરે છે. વિશેષતઃ જન્માષ્ટમી પર અને શ્રીકૃષ્ણની દૈનિક ઉપાસનામાં તેનો પાઠ કરો, અને દરેક આવૃત્તિ સાથે તેમની દિવ્યતા તથા તેમાં રહેલા મોક્ષના વચનમાં શ્રદ્ધાને ગાઢ થવા દો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ श्रीमद्भगवद्गीता ४.९ — जन्म कर्म च मे दिव्यम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ