ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍
दशावतार स्तोत्रम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ — ਮਤਸ੍ਯ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹ, ਨ੍ਰਿਸਿੰਘ, ਵਾਮਨ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ, ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਕਿ — ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਅਵਤਾਰ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਧਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੰਦਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Vadiraja Tirtha · Vadiraja Tirtha · Medieval
ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਦਿਰਾਜ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ — ਮਤਸ੍ਯ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹ, ਨ੍ਰਿਸਿੰਘ, ਵਾਮਨ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ, ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਕਿ — ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਅਵਤਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਵਤਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਿਹੜਾ ਧਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੰਦਨਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਤੇ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦੇ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਨਾਰਾਯਣਮਨ੍ਦਿਰਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਹਾਰਾਯਣਕਨ੍ਧਰਾਯ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਯ ਲਯਾਬ੍ਧਿਗਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਕੂਰ੍ਮਾਯ ਪਯੋਬ੍ਧਿਗਾਯ । ਨਮੋ ਵਰਾਹਾਯ ਧਰਾਧਰਾਯ ਨਮੋ ਨ੍ਰਿਸਿਂਹਾਯ ਪਰਾਤ੍ਪਰਾਯ ॥ ੨॥ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਰਾਸ਼੍ਰਯ-ਵਾਮਨਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰੋਤ੍ਸਵ-ਭਾਰ੍ਗਵਾਯ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਸੀਤਾਹਿਤ-ਰਾਘਵਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਪਾਰ੍ਥਸ੍ਤੁਤ-ਯਾਦਵਾਯ ॥ ੩॥ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਬੁਦ੍ਧਾਯ ਵਿਮੋਹਕਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਕਲ੍ਕਿ-ਪਯੋਦਿਤਾਯ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਣਾਮਿਤਸਦ੍ਗੁਣਾਯ ਸਮਸ੍ਤ-ਨਾਥਾਯ ਹਯਾਨਨਾਯ ॥ ੪॥ ਕਰਸ੍ਥ-ਸ਼ਙ੍ਖੋਲ੍ਲਸ-ਦਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾ-ਪ੍ਰਬੋਧ-ਮੁਦ੍ਰਾਭਯ-ਪੁਸ੍ਤਕਾਯ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਵਕ੍ਤ੍ਰੋਦ੍ਗਿਰ-ਦਾਗਮਾਯ ਨਿਰਸ੍ਤ ਹੇਯਾਯ ਹਯਾਨਨਾਯ ॥ ੫॥ ਰਮਾਸਮਾਕਾਰ-ਚਤੁਸ਼੍ਟਯੇਨ ਕ੍ਰਮਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਨਿਸ਼ੇਵਿਤਾਯ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਦ੍ਵਯਗ-ਦ੍ਵਿਰੂਪਸ਼੍ਰਿਯਾਭਿਸ਼ਿਕ੍ਤਾਯ ਹਯਾਨਨਾਯ ॥ ੬॥ ਕਿਰੀਟ-ਪਟ੍ਟਾਙ੍ਗਦ-ਹਾਰ-ਕਾਞ੍ਚੀ-ਸੁਰਤ੍ਨਪੀਤਾਂਬਰ-ਨੂਪੁਰਾਦ੍ਯੈਃ । ਵਿਰਾਜਿਤਾਙ੍ਗਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੁਭ੍ਯਂ ਸੁਰੈਃ ਪਰੀਤਾਯ ਹਯਾਨਨਾਯ ॥ ੭॥ ਵਿਦੋਸ਼-ਕੋਟੀਨ੍ਦੁ-ਨਿਭਪ੍ਰਭਾਯ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤੋ ਮਧ੍ਵ-ਮੁਨਿ-ਪ੍ਰਿਯਾਯ। ਵਿਮੁਕ੍ਤਵਨ੍ਦ੍ਯਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਗ੍ਵਿਧੂਤ-ਵਿਘ੍ਨਾਯ ਹਯਾਨਨਾਯ ॥ ੮॥ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਸ਼੍ਟੇਸ਼੍ਟਦ ਵਾਦਿਰਾਜਕ੍ਰਿਤਾਸ਼੍ਟਕਾਭਿਸ਼੍ਟੁਤ-ਚੇਸ਼੍ਟਿਤਾਯ । ਦਸਾਵਤਾਰੈ-ਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸਾਰ੍ਥਦਾਯ ਨਿਸ਼ੇਸ਼-ਬਿਂਬਸ੍ਥ ਹਯਾਨਨਾਯ ॥ ੯॥ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਪਾਰਾਯਣਚਰ੍ਚਿਤਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਨਾਰਾਯਣ੍ ਤੇऽਰ੍ਚਿਤਾਯ ॥ ੧॥ ॥ ਇਤਿ ਵਾਦਿਰਾਜਪੂਜ੍ਯਚਰਣ-ਵਿਰਚਿਤਂ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍ ॥
namo'stu nārāyaṇamandirāya namo'stu hārāyaṇakandharāya | namo'stu matsyāya layābdhigāya namo'stu kūrmāya payobdhigāya | namo varāhāya dharādharāya namo nṛsiṃhāya parātparāya || 2|| namo'stu śakrāśraya-vāmanāya namo'stu viprotsava-bhārgavāya | namo'stu sītāhita-rāghavāya namo'stu pārthastuta-yādavāya || 3|| namo'stu buddhāya vimohakāya namo'stu te kalki-payoditāya | namo'stu pūrṇāmitasadguṇāya samasta-nāthāya hayānanāya || 4|| karastha-śaṅkhollasa-dakṣamālā-prabodha-mudrābhaya-pustakāya | namo'stu vaktrodgira-dāgamāya nirasta heyāya hayānanāya || 5|| ramāsamākāra-catuṣṭayena kramāccaturdikṣu niṣevitāya | namo'stu pārśvadvayaga-dvirūpaśriyābhiṣiktāya hayānanāya || 6|| kirīṭa-paṭṭāṅgada-hāra-kāñcī-suratnapītāṃbara-nūpurādyaiḥ | virājitāṅgāya namo'stu tubhyaṃ suraiḥ parītāya hayānanāya || 7|| vidoṣa-koṭīndu-nibhaprabhāya viśeṣato madhva-muni-priyāya| vimuktavandyāya namo'stu viśvagvidhūta-vighnāya hayānanāya || 8|| namo'stu śiṣṭeṣṭada vādirājakṛtāṣṭakābhiṣṭuta-ceṣṭitāya | dasāvatārai-stridasārthadāya niśeśa-biṃbastha hayānanāya || 9|| namo'stu pārāyaṇacarcitāya namo'stu nārāyaṇ te'rcitāya || 1|| || iti vādirājapūjyacaraṇa-viracitaṃ daśāvatārastotraṃ sampūrṇam ||
ਅਰਥ:ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ (ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ) — ਮਤਸਯ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹ, ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ, ਵਾਮਨ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ, ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਕੀ — ਦੀ ਇੱਕ ਸਤੁਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਅਵਤਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਧਰਮ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
दशावतार स्तोत्रम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ।
ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਮਧੁਰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਖ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
दशावतार स्तोत्रम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੋ। ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ दशावतार स्तोत्रम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ