సుఖకర్తా దుఖహర్తా — గణేశ ఆరతీ
सुखकर्ता दुखहर्ता — गणेश आरती in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
'సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా' సంత్ రామదాస్ మరాఠీలో రచించిన శ్రీ గణేశుని అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన ఆరతి. ఇది సుఖాన్ని ఇచ్చే, దుఃఖాన్ని తొలగించే విఘ్నహర్త గణేశుని స్తుతిస్తుంది. గణేశ చతుర్థి సందర్భంగా మహారాష్ట్ర, యావత్ భారతదేశంలో ఇది భక్తితో పాడబడుతుంది.
మూలం & కథ
Composed by Sant Ramdas · Samarth Ramdas · 17th century CE
సంత్ రామదాస్ (1608-1681), ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్కు ఆధ్యాత్మిక గురువు, తన మరాఠీ భక్తి సాహిత్యంలో భాగంగా ఈ ఆరతిని రచించారు. ఇది సరళమైన, శక్తివంతమైన మరాఠీ పదాలలో గణేశ ఆరాధన సారాంశాన్ని ఇముడ్చుకుంది. ఈ ఆరతి గణేశ చతుర్థి ఉత్సవాలకు పర్యాయపదంగా మారింది, ముఖ్యంగా 1893లో లోకమాన్య తిలక్ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ సమయంలో బహిరంగ గణేశోత్సవాలను ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చిన తర్వాత.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
గణేశ చతుర్థి సందర్భంగా భారతదేశమంతటా కోట్లాది గణేశ విగ్రహాలు పాల నైవేద్యాన్ని 'తాగాయి' — 1995లో విస్తృతంగా, కోట్లాది మంది చూసిన దృశ్యం. విజ్ఞానం దీన్ని కేశనాళిక చర్యతో వివరిస్తుంది, కానీ భక్తులు దీన్ని గణేశుడు తమ నైవేద్యాన్ని స్వీకరించడంగా భావిస్తారు. 'సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా' ఆరతి వాగ్దానం — 'దర్శనమాత్రే మనకామనా పూర్తి' (కేవలం దర్శనంతో కోరికలు తీరుతాయి) — లెక్కలేనంత మంది భక్తులచే రుజువు చేయబడింది, వారు గణేశ చతుర్థి సందర్భంగా కోరికల అద్భుత నెరవేర్పును చెబుతారు.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
సుఖకర్తా దుఖహర్తా వార్తా విఘ్నాచీ। నురవీ పురవీ ప్రేమ కృపా జయాచీ। సర్వాంగీ సుందర ఉటీ శేందురాచీ। కంఠీ ఝళకే మాళ ముక్తాఫళాచీ॥
Sukhkarta Dukhharta Varta Vighnachi Nuravi Puravi Prem Krupa Jayachi Sarvangi Sundar Uti Shendurachi Kanthi Jhalke Mal Muktaphalachi
అర్థం:ఎవరు సుఖాన్ని ఇచ్చి దుఃఖాన్ని తొలగిస్తారో, ఎవరు అన్ని విఘ్నాలను నివారిస్తారో. ఆయన విజయుని ప్రేమ, కృపతో నిండి ఉన్నారు. ఆయన అందమైన శరీరమంతా సిందూరంతో అలంకరించబడింది. ఆయన కంఠంలో ముత్యాల హారం మెరుస్తుంది.
జయ దేవ జయ దేవ జయ మంగలమూర్తీ। దర్శనమాత్రే మనకామనా పురతీ। జయ దేవ జయ దేవ॥
Jai Dev Jai Dev Jai Mangalmurti Darshanmatre Mankamana Purti Jai Dev Jai Dev
అర్థం:జయ దేవా, జయ దేవా, జయ మంగళమూర్తీ! కేవలం దర్శన మాత్రముననే అన్ని మనోకామనలు నెరవేరతాయి. జయ దేవా, జయ దేవా!
రత్నఖచిత ఫరా తుజ గౌరీకుమరా। చందనాచీ ఉటీ కుంకుమకేశరా। హిరేజడిత ముకుట శోభతో బరా। రుణఝుణతీ నూపురే చరణీ ఘాగరియా॥
Ratnakhachit Fara Tuj Gaurikumara Chandanachi Uti Kumkumkeshara Hirejdit Mukut Shobhato Bara Runjhunati Noopure Charani Ghagariya
అర్థం:ఓ గౌరీ పుత్రా, నీ సింహాసనం రత్నాలతో పొదగబడింది. నీవు చందనం, కుంకుమ, కేసరితో అలంకరించబడ్డావు. వజ్రాలతో పొదిగిన కిరీటం నీపై అందంగా శోభిస్తుంది. నీ పాదాలలో నూపురాలు ఘల్లుఘల్లున మోగుతాయి.
జయ దేవ జయ దేవ జయ మంగలమూర్తీ। దర్శనమాత్రే మనకామనా పురతీ। జయ దేవ జయ దేవ॥
Jai Dev Jai Dev Jai Mangalmurti Darshanmatre Mankamana Purti Jai Dev Jai Dev
అర్థం:జయ దేవా, జయ దేవా, జయ మంగళమూర్తీ! కేవలం దర్శన మాత్రముననే అన్ని మనోకామనలు నెరవేరతాయి. జయ దేవా, జయ దేవా!
లంబోదర పీతాంబర ఫణివరబంధనా। సరళ సోండ వక్రతుండ త్రినయనా। దాస రామాచే వాట పాహే సదనా। సంకటీ పావావే నిర్వాణీ రక్షావే సురవరవందనా॥
Lambodar Pitambar Phanivar Bandhana Saral Sond Vakratunda Trinayana Das Ramache Vaat Pahe Sadana Sankati Pavave Nirvani Rakshave SurvarVandana
అర్థం:ఓ లంబోదరా, పీతాంబరధారీ, సర్పరాజుచే బంధింపబడినవాడా. తిన్నని తొండం, వక్రతుండం గలవాడా, త్రినేత్రధారీ. ఓ రాముని సేవకా, నీ భక్తులు ఇంట నీ కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. సంకటసమయంలో మా వద్దకు రా, అంతిమ క్షణంలో మమ్ము రక్షించు, ఓ దేవతలచే వందితుడా.
జయ దేవ జయ దేవ జయ మంగలమూర్తీ। దర్శనమాత్రే మనకామనా పురతీ। జయ దేవ జయ దేవ॥
Jai Dev Jai Dev Jai Mangalmurti Darshanmatre Mankamana Purti Jai Dev Jai Dev
అర్థం:జయ దేవా, జయ దేవా, జయ మంగళమూర్తీ! కేవలం దర్శన మాత్రముననే అన్ని మనోకామనలు నెరవేరతాయి. జయ దేవా, జయ దేవా!
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
सुखकर्ता दुखहर्ता — गणेश आरती పారాయణ ప్రయోజనాలు
గణేశుని అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన ఆరతి — మహారాష్ట్ర, యావత్ భారతదేశంలో ప్రతి గణేశ చతుర్థి నాడు పాడబడుతుంది.
'దర్శనమాత్రే మనకామనా పూర్తి' — కేవలం గణేశుని దర్శనం మాత్రమే అన్ని కోరికలను తీరుస్తుంది.
మరాఠీలో పాడబడుతుంది — విశాల మరాఠీ భక్త సమూహంతో అనుసంధానం చేస్తుంది.
కోట్లాది మంది జరుపుకునే 10 రోజుల గణేశ చతుర్థి ఉత్సవంలో తప్పనిసరి.
విఘ్నాలను తొలగిస్తుంది (విఘ్నహర్త), సుఖాన్ని ప్రసాదిస్తుంది (సుఖకర్త).
హిందూ ధర్మంలోని అత్యంత భావోద్వేగపూరిత ఆరతులలో ఒకటి.
सुखकर्ता दुखहर्ता — गणेश आरती పారాయణ విధి
ఈ ఆరతిని సాంప్రదాయికంగా గణేశ పూజ సమయంలో మరాఠీలో పాడతారు, ముఖ్యంగా 10 రోజుల గణేశ చతుర్థి ఉత్సవం సందర్భంగా. బహు-వత్తుల దీపం (పంచారతి) వెలిగించండి. గణేశ విగ్రహం ముందు దాన్ని వృత్తాకారంగా తిప్పండి. మొత్తం కుటుంబం, సమాజం కలిసి పాడతారు, 'జయ దేవ్ జయ దేవ్' పల్లవి అత్యంత భావోద్వేగపూరిత క్షణం. గణేశ చతుర్థి నాడు మరాఠీయేతరులు కూడా ఈ ఆరతిని పాడతారు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి सुखकर्ता दुखहर्ता — गणेश आरतीను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి