ଗାଯତ୍ରୀ କଵଚମ୍
गायत्री कवचम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଗାୟତ୍ରୀ କବଚମ୍ ଦେବୀ ଭାଗବତ ପୁରାଣ (12ତମ ସ୍କନ୍ଧ)ର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରକ୍ଷାତ୍ମକ 'କବଚ' ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହାକୁ ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ କଲେ ଓ ବେଦବ୍ୟାସ ରଚନା କଲେ। ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ ହୃଦୟ, ଶିର, ଶିଖା, ନେତ୍ର ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ ରୂପେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀ ନିଜ ଅନେକ ରୂପ—ସାବିତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମସନ୍ଧ୍ୟା, ସରସ୍ୱତୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ—ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହା ସମସ୍ତ ପାପର ନାଶ କରେ, ସର୍ବ କାମନା ପୂର୍ଣ କରେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ବେଦମାତାଙ୍କ କୃପାରୁ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Srimad Devi Bhagavata Purana, 12th Skandha, Chapter 3 · Veda Vyasa (revealed by Narayana to Narada) · Ancient (Puranic)
ଗାୟତ୍ରୀ କବଚମ୍ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଦେବୀ ଭାଗବତମ୍ର ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍କନ୍ଧରେ ଆସେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ଋଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ — ବେଦର ମାତା ଓ ପରବ୍ରହ୍ମର ସାକ୍ଷାତ୍ ମୂର୍ତ୍ତି — ର ପରମ ରକ୍ଷାତ୍ମକ କବଚ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ବେଦବ୍ୟାସ ରଚିତ ଏହି କବଚ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରର ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦକୁ ଶରୀର ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କରେ ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନେକ ରୂପରେ ଆବାହନ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଉପାସକଙ୍କ ରକ୍ଷା କରେ। ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଅନିଷ୍ଟ ଓ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବାକୁ ତଥା ସାଂସାରିକ ପୂର୍ତ୍ତି ଓ ଅନ୍ତିମ ମୁକ୍ତି ଉଭୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଯିଏ ଏହି କବଚ ଧାରଣ କରି ନିତ୍ୟ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ ସହିତ ଏହାର ପାଠ କରେ, ସେ ଗମ୍ଭୀର ପାପରୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହେ — ଦେବୀ ଭାଗବତମ୍ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ବେଦମାତାଙ୍କ କୃପାରୁ ଏପରି ଭକ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଅଧିକାର ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ଆଡ଼କୁ ନୀତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅସ୍ଯ ଶ୍ରୀଗାଯତ୍ରୀକଵଚସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରା ଋଷଯଃ। ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମାଥର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଂସି। ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପିଣୀ ଗାଯତ୍ରୀ ଦେଵତା। ତଦ୍ବୀଜମ୍। ଭର୍ଗଃ ଶକ୍ତିଃ। ଧିଯଃ କୀଲକମ୍। ମୋକ୍ଷାର୍ଥେ ଜପେ ଵିନିଯୋଗଃ॥
Asya Shri Gayatri Kavachasya Brahma Vishnu Maheshvara Rishayah Rig Yajuh Sama Atharvani Chhandamsi Parabrahma Svarupini Gayatri Devata Tad Bijam Bhargah Shaktih Dhiyah Kilakam Mokshartthe Jape Viniyogah
ଅର୍ଥ:ଏହି ଶ୍ରୀଗାୟତ୍ରୀ-କବଚର ଋଷି ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର; ଛନ୍ଦ ଋକ୍, ଯଜୁଃ, ସାମ ଓ ଅଥର୍ବ; ଦେବତା ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପିଣୀ ଗାୟତ୍ରୀ; 'ତତ୍' ବୀଜ, 'ଭର୍ଗଃ' ଶକ୍ତି, 'ଧିୟଃ' କୀଳକ; ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଜପରେ ଏହାର ବିନିଯୋଗ।
ଓଁ ତତ୍ସଵିତୁର୍ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନେ ହୃଦଯାଯ ନମଃ। ଓଁ ଵରେଣ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାତ୍ମନେ ଶିରସେ ସ୍ଵାହା। ଓଁ ଭର୍ଗୋଦେଵସ୍ଯ ରୁଦ୍ରାତ୍ମନେ ଶିଖାଯୈ ଵଷଟ୍। ଓଁ ଧୀମହି ଈଶ୍ଵରାତ୍ମନେ କଵଚାଯ ହୁମ୍। ଓଁ ଧିଯୋ ଯୋ ନଃ ସଦାଶିଵାତ୍ମନେ ନେତ୍ରତ୍ରଯାଯ ଵୌଷଟ୍। ଓଁ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ପରବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମନେ ଅସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍॥
Om Tat Savitur Brahmatmane Hridayaya Namah Om Varenyam Vishnvatmane Shirase Svaha Om Bhargo Devasya Rudratmane Shikhayai Vashat Om Dhimahi Ishvaratmane Kavachaya Hum Om Dhiyo Yo Nah Sadashivatmane Netratrayaya Vaushat Om Prachodayat Parabrahma Tattvatmane Astraya Phat
ଅର୍ଥ:ଓଁ 'ତତ୍ସବିତୁଃ' ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ — ହୃଦୟକୁ ନମଃ। 'ବରେଣ୍ୟଂ' ବିଷ୍ଣୁସ୍ୱରୂପ — ଶିରକୁ ସ୍ୱାହା। 'ଭର୍ଗୋଦେବସ୍ୟ' ରୁଦ୍ରସ୍ୱରୂପ — ଶିଖାକୁ ବଷଟ୍। 'ଧୀମହି' ଈଶ୍ୱରସ୍ୱରୂପ — କବଚକୁ ହୁମ୍। 'ଧିୟୋ ଯୋ ନଃ' ସଦାଶିବସ୍ୱରୂପ — ନେତ୍ରତ୍ରୟକୁ ବୌଷଟ୍। 'ପ୍ରଚୋଦୟାତ୍' ପରବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱସ୍ୱରୂପ — ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଫଟ୍।
ଧ୍ଯାନମ୍ — ମୁକ୍ତାଵିଦ୍ରୁମହେମନୀଲଧଵଲଚ୍ଛାଯୈର୍ମୁଖୈସ୍ତ୍ରୀକ୍ଷଣୈଃ ଯୁକ୍ତାମିନ୍ଦୁନିବଦ୍ଧରତ୍ନମକୁଟାଂ ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଵର୍ଣାତ୍ମିକାମ୍। ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵରଦାଭଯାଙ୍କୁଶକଶାଃ ଶୁଭ୍ରଂ କପାଲଂ ଗଦାଂ ଶଙ୍ଖଂ ଚକ୍ରମଥାରଵିନ୍ଦଯୁଗଲଂ ହସ୍ତୈର୍ଵହନ୍ତୀଂ ଭଜେ॥
Dhyanam — Mukta Vidruma Hema Nila Dhavala Chhayair Mukhais Trikshanaih Yuktam Indu Nibaddha Ratna Makutam Tattvartha Varnatmikam Gayatrim Varada Abhaya Ankusha Kashah Shubhram Kapalam Gadam Shankham Chakram Atha Aravinda Yugalam Hastair Vahantim Bhaje
ଅର୍ଥ:ଧ୍ୟାନ — ମୁଁ ସେହି ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ଭଜନ କରେ ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ ମୁକ୍ତା, ପ୍ରବାଳ, ସ୍ୱର୍ଣ, ନୀଳ ଓ ଶ୍ୱେତ ବର୍ଣର ତଥା ତ୍ରିନେତ୍ରଯୁକ୍ତ; ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରବଦ୍ଧ ରତ୍ନମୁକୁଟ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଯିଏ ତତ୍ତ୍ୱାର୍ଥ-ବର୍ଣସ୍ୱରୂପା; ଏବଂ ଯିଏ ନିଜ ହାତରେ ବରଦ-ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା, ଅଙ୍କୁଶ, କଶା (କୋରଡ଼ା), ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କପାଳ, ଗଦା, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ କମଳ-ଯୁଗଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ — ଗାଯତ୍ରୀ ପୂର୍ଵତଃ ପାତୁ ସାଵିତ୍ରୀ ପାତୁ ଦକ୍ଷିଣେ। ବ୍ରହ୍ମସନ୍ଧ୍ଯା ତୁ ମେ ପଶ୍ଚାଦୁତ୍ତରସ୍ଯାଂ ସରସ୍ଵତୀ॥
Narayana Uvacha — Gayatri Purvatah Patu Savitri Patu Dakshine Brahmasandhya Tu Me Pashchad Uttarasyam Saraswati
ଅର୍ଥ:ନାରାୟଣ କହିଲେ — ଗାୟତ୍ରୀ ପୂର୍ବରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ସାବିତ୍ରୀ ଦକ୍ଷିଣରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ବ୍ରହ୍ମସନ୍ଧ୍ୟା ପଶ୍ଚିମରେ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଉତ୍ତରରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ପାର୍ଵତୀ ମେ ଦିଶଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଵାରୁଣୀଂ ଵାଯୁଗୋଚରାମ୍। ଊର୍ଧ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଣି ମେ ରକ୍ଷେଦଧସ୍ତାଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୀ ସଦା॥
Parvati Me Disham Rakshed Varunim Vayugocharam Urdhvam Brahmani Me Rakshed Adhastad Vaishnavi Sada
ଅର୍ଥ:ପାର୍ବତୀ ମୋର (ପ୍ରତ୍ୟେକ) ଦିଗର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ବାରୁଣୀ ବାୟୁଗୋଚରର (ବାୟବ୍ୟ); ଉପରେ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତଳେ ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତି।
ଏଵଂ ଦଶ ଦିଶୋ ରକ୍ଷେତ୍ସର୍ଵଦା ଭୁଵନେଶ୍ଵରୀ। ରକ୍ଷାହୀନଂ ତୁ ଯତ୍ସ୍ଥାନଂ ଵର୍ଜିତଂ କଵଚେନ ତୁ॥
Evam Dasha Disho Rakshet Sarvada Bhuvaneshvari Rakshahinam Tu Yat Sthanam Varjitam Kavachena Tu
ଅର୍ଥ:ଏହିପରି ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ସଦା ଦଶ ଦିଗର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆଉ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଏହି କବଚରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଲା, ଅସୁରକ୍ଷିତ ରହିଗଲା —
ତତ୍ସର୍ଵଂ ରକ୍ଷ ମେ ଦେଵି ଗାଯତ୍ରୀ ଵେଦମାତୃକା। ଇଦଂ ତୁ କଵଚଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍॥
Tat Sarvam Raksha Me Devi Gayatri Veda Matrika Idam Tu Kavacham Divyam Sarva Papa Vinashanam
ଅର୍ଥ:ହେ ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀ, ବେଦମାତୃକା, ସେହି ସମସ୍ତର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏହି ଦିବ୍ୟ କବଚ ସମସ୍ତ ପାପର ନାଶକ।
ଯୋ ଧାରଯେଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତୋ ଵିଦ୍ଯାଵାନ୍ ସ ମହାଯଶାଃ। ତ୍ରିକାଲଂ ଯଃ ପଠେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଚ ସମନ୍ଵିତଃ॥
Yo Dharayed Bhakti Yukto Vidyavan Sa Mahayashah Trikalam Yah Pathen Nityam Shraddhaya Cha Samanvitah
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରେ, ସେ ବିଦ୍ୟାବାନ୍ ଓ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ହୁଏ। ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ନିତ୍ୟ ତ୍ରିକାଳରେ ଏହାର ପାଠ କରେ —
ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୋତି ଗାଯତ୍ର୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦତଃ। ମୋକ୍ଷଂ ଚ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯୋ ଵେଦମାତୁଃ ପ୍ରସାଦତଃ॥
Sarvan Kamanavapnoti Gayatryah Prasadatah Moksham Cha Labhate Martyo Veda Matuh Prasadatah
ଅର୍ଥ:ସେ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ କୃପାରୁ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏବଂ ବେଦମାତାଙ୍କ କୃପାରୁ ମନୁଷ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
गायत्री कवचम् ପାଠର ଲାଭ
ବେଦର ମାତା ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଶରୀର ଓ ଆତ୍ମାର ସମ୍ପୂର୍ଣ ରକ୍ଷାତ୍ମକ କବଚ ରୂପେ ଆବାହନ କରେ
ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରର ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦକୁ ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଶରୀରର ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରେ
ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦଶ ଦିଗରେ ରକ୍ଷା କରେ
ସମସ୍ତ ପାପ (ସର୍ବପାପବିନାଶନମ୍)ର ନାଶ କରେ ଏବଂ ପାଠକାରୀଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରେ
ବିଦ୍ୟା, ଯଶ ତଥା ସମସ୍ତ ଧର୍ମସମ୍ମତ କାମନାର ପୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ
ବେଦମାତାଙ୍କ କୃପାରୁ ମୋକ୍ଷର ସାକ୍ଷାତ୍ ସାଧନ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ
ନିତ୍ୟ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ ଓ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟା ପ୍ରାର୍ଥନାର ଆଦର୍ଶ ପରିପୂରକ
गायत्री कवचम् ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ ଓ ଆଚମନ ପରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ବାଭିମୁଖ ହୋଇ ବସନ୍ତୁ। ପ୍ରଥମେ ବିନିଯୋଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ, ତା'ପରେ ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ — ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ କରୁ ହୃଦୟ, ଶିର, ଶିଖା, ନେତ୍ର ଆଦି ସ୍ଥାନ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ। ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଳୋକରେ ବର୍ଣିତ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ରୂପ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ, ତା'ପରେ ଦିଗ-ରକ୍ଷା ଶ୍ଳୋକର ପାଠ କରନ୍ତୁ। କବଚ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ନିତ୍ୟ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ ସହିତ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପାଠ କରାଯାଏ। ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ବେଦମାତାଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ ସମାପନ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ गायत्री कवचम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ