ਲਿਂਗਾਸ਼੍ਟਕਮ੍
लिंगाष्टकम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਲਿੰਗਾਸ਼ਟਕਮ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਤੋਤਰ ਹੈ — ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ 'ਤਤ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗਮ' ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ, ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ-ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਗਾਇਨ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Sanskrit hymn (Shaiva tradition) · Unknown (attributed to ancient Shaiva tradition) · Ancient
ਲਿੰਗਾਸ਼ਟਕਮ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਸ਼ੈਵ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਨੰਤ ਅਗਨੀ ਥੰਮ੍ਹ (ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ। ਸ਼ਿਵ ਉਸ ਥੰਮ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਲਿੰਗ ਇਸੇ ਅਨੰਤ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਦਿਵਯ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਿੰਗਾਸ਼ਟਕਮ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਸਤੋਤਰ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ 12 ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟ ਜੋਤਿਰਮਯ ਲਿੰਗ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਸੋਮਨਾਥ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਕਈ ਵਾਰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੜ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਅੱਗੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਇੱਕੋ ਰਾਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ, ਰੋਗ-ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਦੇ ਵਿਲੀਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਦੱਸਿਆ। ਅੰਤਮ ਸ਼ਲੋਕ ਲਿੰਗ ਨੂੰ 'ਪਰਾਤਪਰ' ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — 'ਪਰੇ' ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਬ੍ਰਹ੍ਮਮੁਰਾਰਿਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਨਿਰ੍ਮਲਭਾਸਿਤਸ਼ੋਭਿਤਲਿਙ੍ਗਮ੍। ਜਨ੍ਮਜਦੁਃਖਵਿਨਾਸ਼ਕਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਮ੍॥
Brahma Murari Surarchita Lingam Nirmala Bhasita Shobhita Lingam Janmaja Duhkha Vinashaka Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam
ਅਰਥ:ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਿਰਮਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਵਮੁਨਿਪ੍ਰਵਰਾਰ੍ਚਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਕਾਮਦਹਨਕਰੁਣਾਕਰਲਿਙ੍ਗਮ੍। ਰਾਵਣਦਰ੍ਪਵਿਨਾਸ਼ਨਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਮ੍॥
Deva Muni Pravararchita Lingam Kama Dahana Karunakara Lingam Ravana Darpa Vinashana Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam
ਅਰਥ:ਮਹਾਨ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕੀਤਾ ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਸਾਗਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵਸੁਗਨ੍ਧਿਸੁਲੇਪਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਬੁਦ੍ਧਿਵਿਵਰ੍ਧਨਕਾਰਣਲਿਙ੍ਗਮ੍। ਸਿਦ੍ਧਸੁਰਾਸੁਰਵਨ੍ਦਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਮ੍॥
Sarva Sugandhi Sulepita Lingam Buddhi Vivardhana Karana Lingam Siddha Surasura Vandita Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam
ਅਰਥ:ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ, ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਬਰਾਬਰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਨਕਮਹਾਮਣਿਭੂਸ਼ਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਫਣਿਪਤਿਵੇਸ਼੍ਟਿਤਸ਼ੋਭਿਤਲਿਙ੍ਗਮ੍। ਦਕ੍ਸ਼ਸੁਯਜ੍ਞਵਿਨਾਸ਼ਨਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਮ੍॥
Kanaka Mahamani Bhushita Lingam Phanipati Veshtita Shobhita Lingam Daksha Suyajna Vinashana Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam
ਅਰਥ:ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਮਹਾਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ, ਨਾਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯੱਗ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕੁਙ੍ਕੁਮਚਨ੍ਦਨਲੇਪਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਪਙ੍ਕਜਹਾਰਸੁਸ਼ੋਭਿਤਲਿਙ੍ਗਮ੍। ਸਞ੍ਚਿਤਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਮ੍॥
Kunkuma Chandana Lepita Lingam Pankaja Hara Sushobhita Lingam Sanchita Papa Vinashana Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam
ਅਰਥ:ਕੁੰਕੁਮ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਚਿਤ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਵਗਣਾਰ੍ਚਿਤਸੇਵਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਭਾਵੈਰ੍ਭਕ੍ਤਿਭਿਰੇਵ ਚ ਲਿਙ੍ਗਮ੍। ਦਿਨਕਰਕੋਟਿਪ੍ਰਭਾਕਰਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਮ੍॥
Deva Ganarchita Sevita Lingam Bhavair Bhaktibhireva Cha Lingam Dinakara Koti Prabhakara Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam
ਅਰਥ:ਦੇਵਗਣ ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਤੇਜ ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਸ਼੍ਟਦਲੋਪਰਿਵੇਸ਼੍ਟਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਸਰ੍ਵਸਮੁਦ੍ਭਵਕਾਰਣਲਿਙ੍ਗਮ੍। ਅਸ਼੍ਟਦਰਿਦ੍ਰਵਿਨਾਸ਼ਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਮ੍॥
Ashta Dalopari Veshtita Lingam Sarva Samudbhava Karana Lingam Ashta Daridra Vinashita Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam
ਅਰਥ:ਅੱਠ ਪੰਖੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸੁਰਗੁਰੁਸੁਰਵਰਪੂਜਿਤਲਿਙ੍ਗਂ ਸੁਰਵਨਪੁਸ਼੍ਪਸਦਾਰ੍ਚਿਤਲਿਙ੍ਗਮ੍। ਪਰਾਤ੍ਪਰਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਕਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਮ੍॥
Sura Guru Sura Vara Poojita Lingam Suravana Pushpa Sadarchita Lingam Paratparam Paramatmaka Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam
ਅਰਥ:ਦੇਵਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਦਿਵਯ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
लिंगाष्टकम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਿਰਾਕਾਰ (ਨਿਰਗੁਣ) ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਜੁੜਾਅ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਦਿਵਯ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਗੁਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਸੰਪੂਰਨ ਸ਼ਿਵ ਸਤੁਤੀ।
ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਖ, ਪਾਪ, ਹੰਕਾਰ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸਮਝ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵੇਲੇ ਗਾਉਣ 'ਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਸੋਮਵਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਪਾਠ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਿਰਪਾ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
लिंगाष्टकम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦਾ ਜਲ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਗੰਗਾਜਲ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਿਆਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲਿੰਗ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਿਰਾਕਾਰ ਦਿਵਯ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ 'ਤਤ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗਮ' ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਹਰ ਵਾਰ ਇਸ ਪੰਕਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ। ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦਿਵਯ ਦੇ ਅੱਠ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਿਵ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਧਿਆਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ लिंगाष्टकम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ