ਪਵਨਜ ਅਸ਼੍ਟਕਮ੍
पवनज अष्टकम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਪਵਨਜ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ ਪਵਨਜ (ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ) ਦੀ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ — ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ, ਸੰਸਾਰ-ਭੈ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਵਾਣੀ-ਪਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਪਰਮ ਸੁਖ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਤਾ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional (Hanumat Stuti Manjari) · Traditional · Classical
ਪਵਨਜ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਤੋਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਨਜ (ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ) ਦੀ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ — ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ, ਸੰਸਾਰ-ਭੈ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਵਾਣੀ-ਪਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਪਰਮ ਸੁਖ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਤਾ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਭਗਤੀਮਯ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਪਵਨਜ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਭਵਭਯਾਪਹਂ ਭਾਰਤੀਪਤਿਂ ਭਜਕਸੌਖ੍ਯਦਂ ਭਾਨੁਦੀਧਿਤਿਮ੍ । ਭੁਵਨਸੁਨ੍ਦਰਂ ਭੂਤਿਦਂ ਹਰਿਂ ਭਜਤ ਸਜ੍ਜਨਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ ੧॥ ਅਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਂ ਹ੍ਯਞ੍ਜਨਾਸੁਤਂ ਭਯਵਿਨਾਸ਼ਨਂ ਤ੍ਵਬ੍ਜਲੋਚਨਮ੍ । ਅਸੁਰਘਾਤਿਨਂ ਹ੍ਯਬ੍ਧਿਲਙ੍ਘਿਨਂ ਭਜਤ ਸਜ੍ਜਨਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ ੨॥ ਪਰਭਯਙ੍ਕਰਂ ਪਾਣ੍ਡੁਨਨ੍ਦਨਂ ਪਤਿਤਪਾਵਨਂ ਪਾਪਹਾਰਿਣਮ੍ । ਪਰਮਸੁਨ੍ਦਰਂ ਪਙ੍ਕਜਾਨਨਂ ਭਜਤ ਸਜ੍ਜਨਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ ੩॥ ਕਲਿਵਿਨਾਸ਼ਕਂ ਕੌਰਵਾਨ੍ਤਕਂ ਕਲੁਸ਼ਸਂਹਰਂ ਕਾਮਿਤਪ੍ਰਦਮ੍ । ਕੁਰੁਕੁਲੋਦ੍ਭਵਂ ਕੁਮ੍ਭਿਣੀਪਤਿਂ ਭਜਤ ਸਜ੍ਜਨਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ ੪॥ ਮਤਵਿਵਰ੍ਧਨਂ ਮਾਯਿਮਰ੍ਦਨਂ ਮਣਿਵਿਭਞ੍ਜਨਂ ਮਧ੍ਵਨਾਮਕਮ੍ । ਮਹਿਤਸਨ੍ਮਤਿਂ ਮਾਨਦਾਯਕਂ ਭਜਤ ਸਜ੍ਜਨਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ ੫॥ ਦ੍ਵਿਜਕੁਲੋਦ੍ਭਵਂ ਦਿਵ੍ਯਵਿਗ੍ਰਹਂ ਦਿਤਿਜਹਾਰਿਣਂ ਦੀਨਰਕ੍ਸ਼ਕਮ੍ । ਦਿਨਕਰਪ੍ਰਭਂ ਦਿਵ੍ਯਮਾਨਸਂ ਭਜਤ ਸਜ੍ਜਨਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ ੬॥ ਕਪਿਕੁਲੋਦ੍ਭਵਂ ਕੇਸਰੀਸੁਤਂ ਭਰਤਪਙ੍ਕਜਂ ਭੀਮਨਾਮਕਮ੍ । ਵਿਬੁਧਵਨ੍ਦਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਵਂਸ਼ਜਂ ਭਜਤ ਸਜ੍ਜਨਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ ੭॥ ਪਠਤਿ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕਂ ਪਵਨਜਾਸ਼੍ਟਕਂ ਪੁਣ੍ਯਵਰ੍ਧਨਮ੍ । ਪਰਮਸੌਖ੍ਯਦਂ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਂ ਭੁਵਿ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਂ ਯਾਤਿ ਸਮ੍ਪਦਮ੍ ॥ ੮॥
bhavabhayāpahaṃ bhāratīpatiṃ bhajakasaukhyadaṃ bhānudīdhitim | bhuvanasundaraṃ bhūtidaṃ hariṃ bhajata sajjanā mārutātmajam || 1|| amitavikramaṃ hyañjanāsutaṃ bhayavināśanaṃ tvabjalocanam | asuraghātinaṃ hyabdhilaṅghinaṃ bhajata sajjanā mārutātmajam || 2|| parabhayaṅkaraṃ pāṇḍunandanaṃ patitapāvanaṃ pāpahāriṇam | paramasundaraṃ paṅkajānanaṃ bhajata sajjanā mārutātmajam || 3|| kalivināśakaṃ kauravāntakaṃ kaluṣasaṃharaṃ kāmitapradam | kurukulodbhavaṃ kumbhiṇīpatiṃ bhajata sajjanā mārutātmajam || 4|| matavivardhanaṃ māyimardanaṃ maṇivibhañjanaṃ madhvanāmakam | mahitasanmatiṃ mānadāyakaṃ bhajata sajjanā mārutātmajam || 5|| dvijakulodbhavaṃ divyavigrahaṃ ditijahāriṇaṃ dīnarakṣakam | dinakaraprabhaṃ divyamānasaṃ bhajata sajjanā mārutātmajam || 6|| kapikulodbhavaṃ kesarīsutaṃ bharatapaṅkajaṃ bhīmanāmakam | vibudhavanditaṃ vipravaṃśajaṃ bhajata sajjanā mārutātmajam || 7|| paṭhati yaḥ pumān pāpanāśakaṃ pavanajāṣṭakaṃ puṇyavardhanam | paramasaukhyadaṃ jñānamuttamaṃ bhuvi sunirmalaṃ yāti sampadam || 8||
ਅਰਥ:ਪਵਨਜ (ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ) ਦੀ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ — ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ, ਸੰਸਾਰ-ਭੈ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਵਾਣੀ-ਪਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਪਰਮ ਸੁਖ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਤਾ।
पवनज अष्टकम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਪਵਨਜ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਤਥਾ ਹਨੁਮਾਨ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਮੁੱਲਵਾਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੋਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਸਹਿਤ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਠ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
पवनज अष्टकम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਪਵਨਜ ਅਸ਼ਟਕਮ੍ ਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਤਥਾ ਹਨੁਮਾਨ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ पवनज अष्टकम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ