ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ
Hanuman Chalisa in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਚਾਲੀ ਚੌਪਾਈਆਂ ਦਾ ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਪਰਮ ਭਗਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਬਲ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਰ, ਸੰਕਟ ਤੇ ਹਰ ਅੜਚਣ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Composed independently (not from a specific scripture) · Goswami Tulsidas · 16th century CE (circa 1574)
ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨੂੰ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਰਚੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਮਤਕਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਾਲੀ ਚੌਪਾਈਆਂ ਰਚੀਆਂ। ਪਾਠ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ ਅਜਿਹੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਲੀਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਇਸ ਲਈ ਅਵਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਗਈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਆਪਣੀ 38ਵੀਂ ਚੌਪਾਈ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ — 'ਜੋ ਸਤ ਬਾਰ ਪਾਠ ਕਰ ਕੋਈ, ਛੂਟਹਿ ਬੰਦਿ ਮਹਾ ਸੁਖ ਹੋਈ' — ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਸੌ ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਇਸ ਦੇ ਸਾਖੀ ਹਨ (39ਵੀਂ ਚੌਪਾਈ)। ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਸੰਜੀਵਨੀ ਬੂਟੀ ਲਿਆਏ, ਤਾਂ ਲਛਮਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮੀਲ ਦੂਰੋਂ ਪੂਰਾ ਦ੍ਰੋਣਗਿਰੀ ਪਰਬਤ ਚੁੱਕ ਲਿਆ — ਇਹ ਇਸ ਚਾਲੀਸਾ ਦੁਆਰਾ ਆਵਾਹਿਤ ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੁ ਚਰਨ ਸਰੋਜ ਰਜ, ਨਿਜ ਮਨੁ ਮੁਕੁਰੁ ਸੁਧਾਰਿ। ਬਰਨਉਂ ਰਘੁਬਰ ਬਿਮਲ ਜਸੁ, ਜੋ ਦਾਯਕੁ ਫਲ ਚਾਰਿ॥
Shri Guru Charan Saroj Raj, Nij Manu Mukuru Sudhari. Baranau Raghubar Bimal Jasu, Jo Dayaku Phal Chari.
ਅਰਥ:ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਮਨ ਰੂਪੀ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਉਸ ਨਿਰਮਲ ਯਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰੇ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧਿਹੀਨ ਤਨੁ ਜਾਨਿਕੇ, ਸੁਮਿਰੌਂ ਪਵਨ-ਕੁਮਾਰ। ਬਲ ਬੁਦ੍ਧਿ ਬਿਦ੍ਯਾ ਦੇਹੁ ਮੋਹਿਂ, ਹਰਹੁ ਕਲੇਸ ਬਿਕਾਰ॥
Buddhiheen Tanu Jaanike, Sumirau Pavan-Kumar. Bal Buddhi Vidya Dehu Mohi, Harahu Kalesh Bikaar.
ਅਰਥ:ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਹੀਣ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਬਲ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਮਸਤ ਕਲੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਜਯ ਹਨੁਮਾਨ ਜ੍ਞਾਨ ਗੁਨ ਸਾਗਰ। ਜਯ ਕਪੀਸ ਤਿਹੁਂ ਲੋਕ ਉਜਾਗਰ॥
Jai Hanuman Gyan Gun Sagar. Jai Kapis Tihun Lok Ujagar.
ਅਰਥ:ਹੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਗੁਣ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਆਪ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਆਪ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ।
ਰਾਮ ਦੂਤ ਅਤੁਲਿਤ ਬਲ ਧਾਮਾ। ਅਂਜਨਿ-ਪੁਤ੍ਰ ਪਵਨਸੁਤ ਨਾਮਾ॥
Ram Doot Atulit Bal Dhama. Anjani-Putra Pavansut Nama.
ਅਰਥ:ਰਾਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਅਤੁਲਨੀਯ ਬਲ ਦੇ ਧਾਮ। ਅੰਜਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਵਨਸੁਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।
ਮਹਾਬੀਰ ਬਿਕ੍ਰਮ ਬਜਰਂਗੀ। ਕੁਮਤਿ ਨਿਵਾਰ ਸੁਮਤਿ ਕੇ ਸਂਗੀ॥
Mahabir Bikram Bajrangi. Kumati Nivar Sumati Ke Sangi.
ਅਰਥ:ਮਹਾਨ ਵੀਰ, ਵਜਰ ਸਮਾਨ ਬਲਸ਼ਾਲੀ। ਕੁਬੁੱਧੀ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਸੁਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸਾਥੀ।
ਕਂਚਨ ਬਰਨ ਬਿਰਾਜ ਸੁਬੇਸਾ। ਕਾਨਨ ਕੁਂਡਲ ਕੁਂਚਿਤ ਕੇਸਾ॥
Kanchan Baran Biraj Subesa. Kanan Kundal Kunchit Kesa.
ਅਰਥ:ਸੋਨੇ-ਰੰਗੇ, ਸੁੰਦਰ ਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ। ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਕੇਸ।
ਹਾਥ ਬਜ੍ਰ ਔ ਧ੍ਵਜਾ ਬਿਰਾਜੈ। ਕਾਂਧੇ ਮੂਂਜ ਜਨੇਊ ਸਾਜੈ॥
Hath Bajra Au Dhwaja Birajai. Kandhe Moonj Janeu Sajai.
ਅਰਥ:ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਜਰ ਤੇ ਧ੍ਵਜਾ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ। ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਮੁੰਜ ਦੇ ਜਨੇਊ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ।
ਸਂਕਰ ਸੁਵਨ ਕੇਸਰੀਨਂਦਨ। ਤੇਜ ਪ੍ਰਤਾਪ ਮਹਾ ਜਗ ਬਂਦਨ॥
Shankar Suvan Kesarinandan. Tej Pratap Maha Jag Bandan.
ਅਰਥ:ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਵਤਾਰ, ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਆਨੰਦ। ਆਪ ਦਾ ਤੇਜ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਮਸਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੰਦਨੀਯ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ ਗੁਨੀ ਅਤਿ ਚਾਤੁਰ। ਰਾਮ ਕਾਜ ਕਰਿਬੇ ਕੋ ਆਤੁਰ॥
Vidyavan Guni Ati Chatur. Ram Kaj Karibe Ko Aatur.
ਅਰਥ:ਵਿੱਦਿਆਵਾਨ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਅਤਿ ਚਤੁਰ। ਰਾਮ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸਦਾ ਆਤੁਰ।
ਪ੍ਰਭੁ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੁਨਿਬੇ ਕੋ ਰਸਿਯਾ। ਰਾਮ ਲਖਨ ਸੀਤਾ ਮਨ ਬਸਿਯਾ॥
Prabhu Charitra Sunibe Ko Rasiya. Ram Lakhan Sita Man Basiya.
ਅਰਥ:ਆਪ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਆਪ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮ ਰੂਪ ਧਰਿ ਸਿਯਹਿਂ ਦਿਖਾਵਾ। ਬਿਕਟ ਰੂਪ ਧਰਿ ਲਂਕ ਜਰਾਵਾ॥
Sukshma Roop Dhari Siyahi Dikhava. Bikat Roop Dhari Lanka Jarava.
ਅਰਥ:ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਵਿਕਟ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪ ਨੇ ਲੰਕਾ ਸਾੜੀ।
ਭੀਮ ਰੂਪ ਧਰਿ ਅਸੁਰ ਸਂਹਾਰੇ। ਰਾਮਚਂਦ੍ਰ ਕੇ ਕਾਜ ਸਵਾਂਰੇ॥
Bheem Roop Dhari Asur Sanhare. Ramachandra Ke Kaj Savare.
ਅਰਥ:ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਸਮਸਤ ਕਾਰਜ ਸੰਵਾਰੇ।
ਲਾਯ ਸਜੀਵਨ ਲਖਨ ਜਿਯਾਯੇ। ਸ਼੍ਰੀਰਘੁਬੀਰ ਹਰਸ਼ਿ ਉਰ ਲਾਯੇ॥
Laay Sajeevan Lakhan Jiyaye. Shri Raghubir Harashi Ur Laye.
ਅਰਥ:ਸੰਜੀਵਨੀ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਰਘੂਵੀਰ ਨੇ ਹਰਖਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ।
ਰਘੁਪਤਿ ਕੀਨ੍ਹੀਂ ਬਹੁਤ ਬਡ़ਾਈ। ਤੁਮ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯ ਭਰਤਹਿ ਸਮ ਭਾਈ॥
Raghupati Keenhi Bahut Badai. Tum Mam Priya Bharatahi Sam Bhai.
ਅਰਥ:ਰਘੂਪਤੀ ਨੇ ਆਪ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ: ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਭਰਾ ਭਰਤ ਸਮਾਨ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ।
ਸਹਸ ਬਦਨ ਤੁਮ੍ਹਰੋ ਜਸ ਗਾਵੈਂ। ਅਸ ਕਹਿ ਸ਼੍ਰੀਪਤਿ ਕਂਠ ਲਗਾਵੈਂ॥
Sahas Badan Tumharo Jas Gavai. As Kahi Shripati Kanth Lagavai.
ਅਰਥ:ਸਹਸ੍ਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਆਪ ਦਾ ਯਸ਼ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੰਠ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ।
ਸਨਕਾਦਿਕ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿ ਮੁਨੀਸਾ। ਨਾਰਦ ਸਾਰਦ ਸਹਿਤ ਅਹੀਸਾ॥
Sanakadik Brahmadi Muneesa. Narad Sarad Sahit Aheesa.
ਅਰਥ:ਸਨਕ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ, ਨਾਰਦ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ — ਸਾਰੇ ਆਪ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਮ ਕੁਬੇਰ ਦਿਗਪਾਲ ਜਹਾਂ ਤੇ। ਕਬਿ ਕੋਬਿਦ ਕਹਿ ਸਕੇਂ ਕਹਾਂ ਤੇ॥
Jam Kuber Digpal Jahan Te. Kabi Kobid Kahi Sake Kahan Te.
ਅਰਥ:ਯਮ, ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਦਿਕਪਾਲ — ਕਵੀ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਆਪ ਦੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਤੁਮ ਉਪਕਾਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵਹਿਂ ਕੀਨ੍ਹਾ। ਰਾਮ ਮਿਲਾਯ ਰਾਜ ਪਦ ਦੀਨ੍ਹਾ॥
Tum Upkar Sugrivahi Keenha. Ram Milay Raj Pad Deenha.
ਅਰਥ:ਆਪ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਾਜਪਦ ਦਿਵਾਇਆ।
ਤੁਮ੍ਹਰੋ ਮਂਤ੍ਰ ਵਿਭੀਸ਼ਨ ਮਾਨਾ। ਲਂਕੇਸ਼੍ਵਰ ਭਏ ਸਬ ਜਗ ਜਾਨਾ॥
Tumharo Mantra Vibheeshan Mana. Lankeshwar Bhaye Sab Jag Jana.
ਅਰਥ:ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪ ਦਾ ਮੰਤਰ (ਸਲਾਹ) ਮੰਨੀ। ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੰਕਾ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਿਆ।
ਜੁਗ ਸਹਸ੍ਰ ਜੋਜਨ ਪਰ ਭਾਨੂ। ਲੀਲ੍ਯੋ ਤਾਹਿ ਮਧੁਰ ਫਲ ਜਾਨੂ॥
Jug Sahastra Jojan Par Bhanu. Leelyo Tahi Madhur Phal Janu.
ਅਰਥ:ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਪਏ ਸੂਰਜ ਨੂੰ — ਆਪ ਨੇ ਮਧੁਰ ਫਲ ਸਮਝ ਕੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਭੁ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾ ਮੇਲਿ ਮੁਖ ਮਾਹੀਂ। ਜਲਧਿ ਲਾਂਘਿ ਗਯੇ ਅਚਰਜ ਨਾਹੀਂ॥
Prabhu Mudrika Meli Mukh Mahi. Jaladhi Langhi Gaye Acharaj Nahi.
ਅਰਥ:ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੁੰਦਰੀ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪ ਸਮੁੰਦਰ ਟੱਪ ਗਏ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ।
ਦੁਰ੍ਗਮ ਕਾਜ ਜਗਤ ਕੇ ਜੇਤੇ। ਸੁਗਮ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਤੁਮ੍ਹਰੇ ਤੇਤੇ॥
Durgam Kaj Jagat Ke Jete. Sugam Anugrah Tumhare Tete.
ਅਰਥ:ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮਸਤ ਦੁਰਗਮ ਕਾਰਜ ਆਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੁਗਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਮ ਦੁਆਰੇ ਤੁਮ ਰਖਵਾਰੇ। ਹੋਤ ਨ ਆਜ੍ਞਾ ਬਿਨੁ ਪੈਸਾਰੇ॥
Ram Duare Tum Rakhware. Hot Na Aagya Binu Paisare.
ਅਰਥ:ਆਪ ਰਾਮ ਦੇ ਦੁਆਰ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ। ਆਪ ਦੀ ਆਗਿਆ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਸਬ ਸੁਖ ਲਹੈਂ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਸਰਨਾ। ਤੁਮ ਰਕ੍ਸ਼ਕ ਕਾਹੂ ਕੋ ਡਰ ਨਾ॥
Sab Sukh Lahai Tumhari Sarna. Tum Rakshak Kahu Ko Dar Na.
ਅਰਥ:ਜੋ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਸਤ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਆਪਨ ਤੇਜ ਸਮ੍ਹਾਰੋ ਆਪੈ। ਤੀਨੋਂ ਲੋਕ ਹਾਂਕ ਤੇਂ ਕਾਂਪੈ॥
Apan Tej Samharo Aapai. Teenon Lok Hank Te Kanpai.
ਅਰਥ:ਆਪ ਦੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਪ ਦੀ ਹੁੰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਕੰਬ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।
ਭੂਤ ਪਿਸ਼ਾਚ ਨਿਕਟ ਨਹਿਂ ਆਵੈ। ਮਹਾਬੀਰ ਜਬ ਨਾਮ ਸੁਨਾਵੈ॥
Bhoot Pishach Nikat Nahi Aavai. Mahabir Jab Nam Sunavai.
ਅਰਥ:ਮਹਾਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਨ 'ਤੇ ਭੂਤ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਨਾਸੈ ਰੋਗ ਹਰੈ ਸਬ ਪੀਰਾ। ਜਪਤ ਨਿਰਂਤਰ ਹਨੁਮਤ ਬੀਰਾ॥
Nase Rog Harai Sab Peera. Japat Nirantar Hanumat Beera.
ਅਰਥ:ਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰਬ ਰੋਗ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਬ ਪੀੜ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਂਕਟ ਤੇਂ ਹਨੁਮਾਨ ਛੁਡਾਵੈ। ਮਨ ਕ੍ਰਮ ਬਚਨ ਧ੍ਯਾਨ ਜੋ ਲਾਵੈ॥
Sankat Te Hanuman Chhudavai. Man Kram Bachan Dhyan Jo Lavai.
ਅਰਥ:ਜੋ ਮਨ, ਬਚਨ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਨੁਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਬ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਬ ਪਰ ਰਾਮ ਤਪਸ੍ਵੀ ਰਾਜਾ। ਤਿਨ ਕੇ ਕਾਜ ਸਕਲ ਤੁਮ ਸਾਜਾ॥
Sab Par Ram Tapasvi Raja. Tin Ke Kaj Sakal Tum Saja.
ਅਰਥ:ਰਾਮ ਸਰਵੋਚ ਤਪੱਸਵੀ ਰਾਜਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਸਤ ਕਾਰਜ ਆਪ ਸੰਵਾਰਦੇ ਹੋ।
ਔਰ ਮਨੋਰਥ ਜੋ ਕੋਈ ਲਾਵੈ। ਸੋਇ ਅਮਿਤ ਜੀਵਨ ਫਲ ਪਾਵੈ॥
Aur Manorath Jo Koi Lavai. Soi Amit Jeevan Phal Pavai.
ਅਰਥ:ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਸ਼ੈ ਜੀਵਨ-ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਰੋਂ ਜੁਗ ਪਰਤਾਪ ਤੁਮ੍ਹਾਰਾ। ਹੈ ਪਰਸਿਦ੍ਧ ਜਗਤ ਉਜਿਯਾਰਾ॥
Charon Jug Partap Tumhara. Hai Parsiddh Jagat Ujiyara.
ਅਰਥ:ਚਾਰੇ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਿਆਪਤ ਹੈ। ਆਪ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਸਮਸਤ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਧੁ-ਸਂਤ ਕੇ ਤੁਮ ਰਖਵਾਰੇ। ਅਸੁਰ ਨਿਕਂਦਨ ਰਾਮ ਦੁਲਾਰੇ॥
Sadhu Sant Ke Tum Rakhware. Asur Nikandan Ram Dulare.
ਅਰਥ:ਆਪ ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਰਾਮ ਦੇ ਦੁਲਾਰੇ।
ਅਸ਼੍ਟ ਸਿਦ੍ਧਿ ਨੌ ਨਿਧਿ ਕੇ ਦਾਤਾ। ਅਸ ਬਰ ਦੀਨ ਜਾਨਕੀ ਮਾਤਾ॥
Ashta Siddhi Nau Nidhi Ke Data. As Bar Deen Janaki Mata.
ਅਰਥ:ਆਪ ਅੱਠ ਸਿੱਧੀਆਂ ਤੇ ਨੌ ਨਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਮਾਤਾ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰਾਮ ਰਸਾਯਨ ਤੁਮ੍ਹਰੇ ਪਾਸਾ। ਸਦਾ ਰਹੋ ਰਘੁਪਤਿ ਕੇ ਦਾਸਾ॥
Ram Rasayan Tumhare Pasa. Sada Raho Raghupati Ke Dasa.
ਅਰਥ:ਰਾਮਭਗਤੀ ਦਾ ਰਸਾਇਣ ਆਪ ਕੋਲ ਹੈ। ਆਪ ਸਦਾ ਰਘੂਪਤੀ ਦੇ ਦਾਸ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।
ਤੁਮ੍ਹਰੇ ਭਜਨ ਰਾਮ ਕੋ ਪਾਵੈ। ਜਨਮ-ਜਨਮ ਕੇ ਦੁਖ ਬਿਸਰਾਵੈ॥
Tumhare Bhajan Ram Ko Pavai. Janam Janam Ke Dukh Bisravai.
ਅਰਥ:ਆਪ ਦੇ ਭਜਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ-ਜਨਮ ਦੇ ਦੁੱਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਂਤ ਕਾਲ ਰਘੁਬਰ ਪੁਰ ਜਾਈ। ਜਹਾਂ ਜਨ੍ਮ ਹਰਿ-ਭਕ੍ਤ ਕਹਾਈ॥
Ant Kaal Raghubar Pur Jai. Jahan Janma Hari Bhakt Kahai.
ਅਰਥ:ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖ ਰਾਮ ਦੇ ਧਾਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਹਰੀ-ਭਗਤ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਔਰ ਦੇਵਤਾ ਚਿਤ੍ਤ ਨ ਧਰਈ। ਹਨੁਮਤ ਸੇਇ ਸਰ੍ਬ ਸੁਖ ਕਰਈ॥
Aur Devata Chitt Na Dharai. Hanumat Sei Sarb Sukh Karai.
ਅਰਥ:ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਇਕੱਲੇ ਹਨੁਮਾਨ ਹੀ ਸਮਸਤ ਸੁਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਕਟ ਕਟੈ ਮਿਟੈ ਸਬ ਪੀਰਾ। ਜੋ ਸੁਮਿਰੈ ਹਨੁਮਤ ਬਲਬੀਰਾ॥
Sankat Katai Mitai Sab Peera. Jo Sumirai Hanumat Balbeera.
ਅਰਥ:ਜੋ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਬ ਵਿਪਤੀਆਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਬ ਪੀੜ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਹਨੁਮਾਨ ਗੋਸਾਈਂ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਹੁ ਗੁਰੁਦੇਵ ਕੀ ਨਾਈਂ॥
Jai Jai Jai Hanuman Gosai. Kripa Karahu Gurudev Ki Nai.
ਅਰਥ:ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਹਨੁਮਾਨ, ਆਪ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਜੈ ਹੋਵੇ, ਜੈ ਹੋਵੇ! ਸਾਡੇ ਪਰਮ ਗੁਰੂ ਸਮਾਨ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।
ਜੋ ਸਤ ਬਾਰ ਪਾਠ ਕਰ ਕੋਈ। ਛੂਟਹਿ ਬਂਦਿ ਮਹਾ ਸੁਖ ਹੋਈ॥
Jo Sat Bar Path Kar Koi. Chhutahi Bandi Maha Sukh Hoi.
ਅਰਥ:ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਦਾ ਸੌ ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਨ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜੋ ਯਹ ਪਢ़ੈ ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ। ਹੋਯ ਸਿਦ੍ਧਿ ਸਾਖੀ ਗੌਰੀਸਾ॥
Jo Yah Padhai Hanuman Chalisa. Hoye Siddhi Sakhi Gaureesa.
ਅਰਥ:ਜੋ ਇਹ ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਸ੍ਵਯੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਇਸ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹਨ।
ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਸਦਾ ਹਰਿ ਚੇਰਾ। ਕੀਜੈ ਨਾਥ ਹ੍ਰਿਦਯ ਮਹਂ ਡੇਰਾ॥
Tulsidas Sada Hari Chera. Keejai Nath Hriday Mah Dera.
ਅਰਥ:ਤੁਲਸੀਦਾਸ, ਜੋ ਸਦਾ ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਨਾਥ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰੋ।
ਪਵਨ ਤਨਯ ਸਂਕਟ ਹਰਨ, ਮਂਗਲ ਮੂਰਤਿ ਰੂਪ। ਰਾਮ ਲਖਨ ਸੀਤਾ ਸਹਿਤ, ਹ੍ਰਿਦਯ ਬਸਹੁ ਸੁਰ ਭੂਪ॥
Pavan Tanay Sankat Haran, Mangal Murti Roop. Ram Lakhan Sita Sahit, Hriday Basahu Sur Bhoop.
ਅਰਥ:ਹੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ, ਸੰਕਟ ਹਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੰਗਲ ਮੂਰਤ — ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Hanuman Chalisa ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਬੁਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਜਾਦੂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰਨ 'ਤੇ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ — ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰੋਗਤਾ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਅੜਚਣਾਂ ਮਿਟਾ ਕੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਫਲ — ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ — ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸੌ ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ)
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਜੁੜਾਅ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
Hanuman Chalisa ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸਾਫ਼ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਦੀਵਾ ਜਾਂ ਧੂਪ ਜਗਾਓ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਦੋਹੇ, ਫਿਰ 40 ਚੌਪਾਈਆਂ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਦੋਹੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ। ਖ਼ਾਸ ਇੱਛਾ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ 7 ਜਾਂ 11 ਵਾਰ ਜਪ ਕਰੋ। ਪਾਠ ਅਨੁਸਾਰ 100 ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਨਿੱਤ ਪਾਠ ਰੱਖਿਆ, ਹੌਸਲਾ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਕਿਰਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Hanuman Chalisa ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ