പ്രജ്ഞാവിവര്ധന കാര്തികേയ സ്തോത്രമ്
प्रज्ञाविवर्धन कार्तिकेय स्तोत्रम् in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
ഉത്ഭവം & കഥ
Rudrayamala Tantra (श्रीरुद्रयामल) · Traditional (revealed by Skanda; from the Rudrayamala) · Tantric / Puranic
The Pragya Vivardhana Karthikeya Stotram is drawn from the Rudrayamala, a celebrated Tantric text. It is set as the words of Skanda (Kartikeya) himself, who reveals twenty-eight of his own names and declares them to be made of great mantras. Because Kartikeya is here invoked as Guha, Sarasvata and the ocean of Shabda-Brahman, the hymn became especially beloved as a prayer for wisdom and eloquence — its very name, 'Pragya-Vivardhana', meaning 'that which increases the intellect'. It is widely recited by students and seekers of learning.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
The stotra's own phala-shruti tells the great promise attached to it: that one who recites these twenty-eight names of Skanda at dawn with faith, though born mute, would become a master of eloquent speech and attain great wisdom — a power for which devotees, especially students, treasure it to this day.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ശ്രീഗണേശായ നമഃ। സ്കന്ദ ഉവാച।
śrīgaṇeśāya namaḥ। skanda uvāca।
അർഥം:श्रीगणेश को नमस्कार। स्कन्द ने कहा —
യോഗീശ്വരോ മഹാസേനഃ കാര്തികേയോഽഗ്നിനന്ദനഃ। സ്കന്ദഃ കുമാരഃ സേനാനീഃ സ്വാമീ ശങ്കരസമ്ഭവഃ॥ ൧॥
yogīśvaro mahāsenaḥ kārtikeyo'gninandanaḥ। skandaḥ kumāraḥ senānīḥ svāmī śaṅkarasambhavaḥ॥ 1॥
അർഥം:(1) योगीश्वर (योगियों के स्वामी), महासेन (महान् सेना वाले), कार्तिकेय, अग्निनन्दन (अग्नि के पुत्र/आनन्द); स्कन्द, कुमार, सेनानी (सेनापति), स्वामी, शङ्करसम्भव (शिव से उत्पन्न);
ഗാങ്ഗേയസ്താമ്രചൂഡശ്ച ബ്രഹ്മചാരീ ശിഖിധ്വജഃ। താരകാരിരുമാപുത്രഃ ക്രൌഞ്ചാരിശ്ച ഷഡാനനഃ॥ ൨॥
gāṅgeyastāmracūḍaśca brahmacārī śikhidhvajaḥ। tārakārirumāputraḥ krauñcāriśca ṣaḍānanaḥ॥ 2॥
അർഥം:(2) गाङ्गेय (गंगा के पुत्र), ताम्रचूड (ताम्रवर्ण शिखा वाले), ब्रह्मचारी, शिखिध्वज (मयूरध्वज); तारकारि (तारक के शत्रु), उमापुत्र (उमा के पुत्र), क्रौञ्चारि (क्रौञ्च के शत्रु), एवं षडानन (षण्मुख);
ശബ്ദബ്രഹ്മസമുദ്രശ്ച സിദ്ധഃ സാരസ്വതോ ഗുഹഃ। സനത്കുമാരോ ഭഗവാന് ഭോഗമോക്ഷഫലപ്രദഃ॥ ൩॥
śabdabrahmasamudraśca siddhaḥ sārasvato guhaḥ। sanatkumāro bhagavān bhogamokṣaphalapradaḥ॥ 3॥
അർഥം:(3) शब्दब्रह्मसमुद्र (शब्दब्रह्म के सागर), सिद्ध, सारस्वत (विद्या के स्वामी), गुह (हृदय-गुहा में निवास करने वाले); सनत्कुमार, भगवान्, तथा भोग एवं मोक्ष दोनों के फल देने वाले;
ശരജന്മാ ഗണാധീശപൂര്വജോ മുക്തിമാര്ഗകൃത്। സര്വാഗമപ്രണേതാ ച വാഞ്ഛിതാര്ഥപ്രദര്ശനഃ॥ ൪॥
śarajanmā gaṇādhīśapūrvajo muktimārgakṛt। sarvāgamapraṇetā ca vāñchitārthapradarśanaḥ॥ 4॥
അർഥം:(4) शरजन्मा (सरकण्डों में जन्मे), गणाधीश (गणेश) के पूर्वज/बन्धु, मुक्ति-मार्ग के निर्माता, समस्त आगमों के प्रणेता, एवं वाञ्छित अर्थ के दर्शक —
അഷ്ടാവിംശതിനാമാനി മദീയാനീതി യഃ പഠേത്। പ്രത്യൂഷം ശ്രദ്ധയാ യുക്തോ മൂകോ വാചസ്പതിര്ഭവേത്॥ ൫॥
aṣṭāviṃśatināmāni madīyānīti yaḥ paṭhet। pratyūṣaṃ śraddhayā yukto mūko vācaspatirbhavet॥ 5॥
അർഥം:(5) जो मनुष्य प्रातःकाल श्रद्धापूर्वक मेरे इन अट्ठाईस नामों का पाठ करता है, वह मूक होकर भी वाचस्पति (वाणी का स्वामी) हो जाता है;
മഹാമന്ത്രമയാനീതി മമ നാമാനുകീര്തനമ്। മഹാപ്രജ്ഞാമവാപ്നോതി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ॥ ൬॥
mahāmantramayānīti mama nāmānukīrtanam। mahāprajñāmavāpnoti nātra kāryā vicāraṇā॥ 6॥
അർഥം:(6) क्योंकि मेरे नामों का यह कीर्तन महामन्त्रमय है — वह महाप्रज्ञा को प्राप्त करता है; इसमें कोई विचार (सन्देह) नहीं करना चाहिए।
॥ ഇതി ശ്രീരുദ്രയാമലേ പ്രജ്ഞാവിവര്ധനാഖ്യം ശ്രീമത്കാര്തികേയസ്തോത്രം സമ്പൂര്ണമ്॥
॥ iti śrīrudrayāmale prajñāvivardhanākhyaṃ śrīmatkārtikeyastotraṃ sampūrṇam॥
അർഥം:इस प्रकार श्रीरुद्रयामल में 'प्रज्ञाविवर्धन' नामक श्रीमत्कार्तिकेय स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
प्रज्ञाविवर्धन कार्तिकेय स्तोत्रम् പാരായണ ഫലങ്ങൾ
Specifically a 'wisdom-increasing' (pragya-vivardhana) stotra — recited to gain intelligence, memory and eloquence
Its phala-shruti declares that even a mute who recites it with faith becomes a master of speech (muko vachaspatir bhavet)
Promises 'maha-prajna' (great wisdom) to the devotee — popular among students before study and exams
Lists 28 names of Lord Kartikeya, making it both a stotra and a namavali of meditation
Spoken by Skanda himself in the Rudrayamala — held to be especially potent (maha-mantra-maya)
Best recited at dawn (pratyusham) with faith; suited to daily practice on Tuesdays and Krittika days
प्रज्ञाविवर्धन कार्तिकेय स्तोत्रम् പാരായണ വിധി
Bathe and sit facing east before an image of Lord Kartikeya. Recite the stotra at dawn with faith (shraddha), dwelling on each of the twenty-eight names. Students often chant it before study or examinations, and many repeat the 28 names as a namavali. The stotra itself promises wisdom and eloquence to those who recite it regularly with devotion.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ प्रज्ञाविवर्धन कार्तिकेय स्तोत्रम् ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ