ଷଣ୍ମୁଖ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍
षण्मुख पञ्चरत्नम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଷଣ୍ମୁଖ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍ ଭଗବାନ ମୁରୁଗନ (ଷଣ୍ମୁଖ)ଙ୍କ "ପଞ୍ଚରତ୍ନ" ସ୍ତୁତି — ପାଞ୍ଚଟି ରତ୍ନ-ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ଷଣ୍ମୁଖ, ଶିବ-ପୁତ୍ର, ମୟୂରବାହନ ଓ ବେଲଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବନ୍ଦନା କରେ। ଏହା ଶୃଙ୍ଗେରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆରୋପିତ ଏକ ମଧୁର ସ୍ତୋତ୍ର।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Traditional (Sringeri lineage) · Sringeri Acharya · Medieval
ଷଣ୍ମୁଖ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଶୃଙ୍ଗେରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆରୋପିତ। ଏହା ଭଗବାନ ମୁରୁଗନ (ଷଣ୍ମୁଖ)ଙ୍କ "ପଞ୍ଚରତ୍ନ" ସ୍ତୁତି — ପାଞ୍ଚଟି ରତ୍ନ-ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ଷଣ୍ମୁଖ, ଶିବ-ପୁତ୍ର, ମୟୂରବାହନ ଓ ବେଲଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବନ୍ଦନା କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ଷଣ୍ମୁଖ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍ ସତ୍ୟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ହୃଦୟରେ ପଠନ କରିବା ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାର ନିକଟକୁ ଯିବା ସମାନ, ଯିଏ ପ୍ରେମପୂର୍ବକ ଡାକୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଶ୍ରୀଗଣେଶାଯ ନମଃ । ସ୍ଫୁରଦ୍ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଵଲ୍ଲୀଵଲଯିତମଗୋତ୍ସଙ୍ଗଵସତିଂ ଭଵାପ୍ପିତ୍ତପ୍ଲୁଷ୍ଟାନମିତକରୁଣାଜୀଵନଵଶାତ୍ । ଅଵନ୍ତଂ ଭକ୍ତାନାମୁଦଯକରମମ୍ଭୋଧର ଇତି ପ୍ରମୋଦାଦାଵାସଂ ଵ୍ଯତନୁତ ମଯୂରୋଽସ୍ଯ ସଵିଧେ ॥ ୧॥ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ଯୋ ଭଵେଜ୍ଜ୍ଞାନଶକ୍ତ୍ଯା ସିଦ୍ଧଂ ତସ୍ମିନ୍ଦେଵସେନାପତିତ୍ଵମ୍ । ଇତ୍ଥଂ ଶକ୍ତିଂ ଦେଵସେନାପତିତ୍ଵଂ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ବିଭ୍ରଦେଷ ଵ୍ଯନକ୍ତି ॥ ୨॥ ପକ୍ଷୋଽନିର୍ଵଚନୀଯୋ ଦକ୍ଷିଣ ଇତି ଧିଯମଶେଷଜନତାଯାଃ । ଜନଯତି ବର୍ହୀ ଦକ୍ଷିଣନିର୍ଵଚନାଯୋଗ୍ଯପକ୍ଷଯୁକ୍ତୋଽଯମ୍ ॥ ୩॥ ଯଃ ପକ୍ଷମନିର୍ଵଚନଂ ଯାତି ସମଵଲମ୍ବ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ ତେନ । ବ୍ରହ୍ମ ପରାତ୍ପରମମଲଂ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାଭିଧଂ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ॥ ୪॥ ଷଣ୍ମୁଖଂ ହସନ୍ମୁଖଂ ସୁଖାମ୍ବୁରାଶିଖେଲନଂ ସନ୍ମୁନୀନ୍ଦ୍ରସେଵ୍ଯମାନପାଦପଙ୍କଜଂ ସଦା । ମନ୍ମଥାଦିଶତ୍ରୁଵର୍ଗନାଶକଂ କୃପାମ୍ବୁଧିଂ ମନ୍ମହେ ମୁଦା ହୃଦି ପ୍ରପନ୍ନକଲ୍ପଭୂରୁହମ୍ ॥ ୫॥ ଇତି ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶୃଙ୍ଗେରୀପୀଠାଧିପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଭାରତୀ ଶ୍ରୀପାଦୈଃ ଵିରଚିତା ଶ୍ରୀଷଣ୍ମୁଖପଞ୍ଚରତ୍ନସ୍ତୁତିଃ ସମାପ୍ତା ।
oṃ śrīgaṇeśāya namaḥ | sphuradvidyudvallīvalayitamagotsaṅgavasatiṃ bhavāppittapluṣṭānamitakaruṇājīvanavaśāt | avantaṃ bhaktānāmudayakaramambhodhara iti pramodādāvāsaṃ vyatanuta mayūro'sya savidhe || 1|| subrahmaṇyo yo bhavejjñānaśaktyā siddhaṃ tasmindevasenāpatitvam | itthaṃ śaktiṃ devasenāpatitvaṃ subrahmaṇyo bibhradeṣa vyanakti || 2|| pakṣo'nirvacanīyo dakṣiṇa iti dhiyamaśeṣajanatāyāḥ | janayati barhī dakṣiṇanirvacanāyogyapakṣayukto'yam || 3|| yaḥ pakṣamanirvacanaṃ yāti samavalambya dṛśyate tena | brahma parātparamamalaṃ subrahmaṇyābhidhaṃ paraṃ jyotiḥ || 4|| ṣaṇmukhaṃ hasanmukhaṃ sukhāmburāśikhelanaṃ sanmunīndrasevyamānapādapaṅkajaṃ sadā | manmathādiśatruvarganāśakaṃ kṛpāmbudhiṃ manmahe mudā hṛdi prapannakalpabhūruham || 5|| iti jagadguru śṛṅgerīpīṭhādhipa śrīcandraśekharabhāratī śrīpādaiḥ viracitā śrīṣaṇmukhapañcaratnastutiḥ samāptā |
ଅର୍ଥ:ଷଣ୍ମୁଖ (ଭଗବାନ ମୁରୁଗନ)ଙ୍କ "ପଞ୍ଚରତ୍ନ" ସ୍ତୁତି — ପାଞ୍ଚଟି ରତ୍ନ-ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ଷଣ୍ମୁଖ, ଶିବ-ପୁତ୍ର, ମୟୂରବାହନ ଓ ବେଲଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବନ୍ଦନା କରେ।
षण्मुख पञ्चरत्नम् ପାଠର ଲାଭ
ଷଣ୍ମୁଖ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍ ପଠନ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ରକ୍ଷା ଆଣେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ଭକ୍ତି ବଢ଼ାଏ, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ହୃଦୟକୁ ସ୍ଥିର କରେ।
ମଙ୍ଗଳବାର ଓ କୃତ୍ତିକାରେ ତଥା ସ୍କନ୍ଦ ଷଷ୍ଠୀ ଓ କୃତ୍ତିକାରେ ସବୁଠାରୁ ଶୁଭ।
ଏକ ଛୋଟ, ମଧୁର ସ୍ତୋତ୍ର ଯାହା ଯେକେହି ଶିଖି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପ୍ରତିଦିନ ପଠନ କରିପାରେ।
षण्मुख पञ्चरत्नम् ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କ ଚିତ୍ର ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସନ୍ତୁ। ଦୀପ ଜ୍ୱାଳନ୍ତୁ ଓ ଷଣ୍ମୁଖ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପଠନ କରନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ, କିମ୍ବା ବିଶେଷ କରି ସ୍କନ୍ଦ ଷଷ୍ଠୀ ଓ କୃତ୍ତିକାରେ ପଠନ କରାଯାଇପାରେ। କୃପା ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହ ସମାପନ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ षण्मुख पञ्चरत्नम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ