ಶಿವ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರ ಸ್ತೋತ್ರ
शिव पञ्चाक्षर स्तोत्र in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಶಿವ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಸ್ತೋತ್ರ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ, ಇದು ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ 'ನ-ಮ-ಶಿ-ವಾ-ಯ' ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತದೆ — ಪ್ರತಿ ಪವಿತ್ರ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ಶಿವನ ಒಂದು ರೂಪವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ 'ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Attributed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya (traditional) · c. 8th century CE
ಪಂಚಾಕ್ಷರ — 'ನಮಃ ಶಿವಾಯ' — ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹೃದಯ-ಮಂತ್ರ, ಇದು ಯಜುರ್ವೇದದ ಶ್ರೀರುದ್ರಂನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರ, ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತವಾದುದು, ಐದು ಪವಿತ್ರ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮಾಲೆಯಾಗಿ ಪೋಣಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಮಂತ್ರದ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಮಹಾದೇವನ ರೂಪ, ಮಹಿಮೆಯ ಪೂರ್ಣ ಧ್ಯಾನವಾಗುತ್ತವೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಶಿವ ಪುರಾಣ ಪಂಚಾಕ್ಷರವನ್ನು ಸಮಸ್ತ ಮಂತ್ರಗಳ ಸಾರವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಿಯನ್ನೂ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಭಕ್ತನು ಪ್ರತಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಆಪಾದಮಸ್ತಕ ಪೂಜಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡುತ್ತದೆ — ಅದರ ಸ್ವಂತ ಪದಗಳು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಕೇಳುತ್ತಾ ಪಠಿಸಿ
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ನಾಗೇನ್ದ್ರಹಾರಾಯ ತ್ರಿಲೋಚನಾಯ ಭಸ್ಮಾಙ್ಗರಾಗಾಯ ಮಹೇಶ್ವರಾಯ । ನಿತ್ಯಾಯ ಶುದ್ಧಾಯ ದಿಗಮ್ಬರಾಯ ತಸ್ಮೈ ನಕಾರಾಯ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ॥ ೧॥
Nagendraharaya trilochanaya Bhasmangaragaya maheshvaraya Nityaya shuddhaya digambaraya Tasmai nakaraya namah shivaya
ಅರ್ಥ:ಸರ್ಪರಾಜನನ್ನು ಮಾಲೆಯಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನು, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಶರೀರ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿತ, ಮಹಾ ಪ್ರಭು — ಸನಾತನ, ಶುದ್ಧ, ದಿಗಂಬರ — ಆ 'ನ' ಅಕ್ಷರ ರೂಪ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಮನ್ದಾಕಿನೀಸಲಿಲಚನ್ದನಚರ್ಚಿತಾಯ ನನ್ದೀಶ್ವರಪ್ರಮಥನಾಥಮಹೇಶ್ವರಾಯ । ಮನ್ದಾರಪುಷ್ಪಬಹುಪುಷ್ಪಸುಪೂಜಿತಾಯ ತಸ್ಮೈ ಮಕಾರಾಯ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ॥ ೨॥
Mandakinisalilachandanacharchitaya Nandishvarapramathanathamaheshvaraya Mandarapushpabahupushpasupujitaya Tasmai makaraya namah shivaya
ಅರ್ಥ:ಗಂಗಾಜಲ ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಅಭಿಷಿಕ್ತ, ನಂದಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಥಗಣಗಳ ಸ್ವಾಮಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಭು, ಮಂದಾರ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತ — ಆ 'ಮ' ಅಕ್ಷರ ರೂಪ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಶಿವಾಯ ಗೌರೀವದನಾಬ್ಜವೃನ್ದ- ಸೂರ್ಯಾಯ ದಕ್ಷಾಧ್ವರನಾಶಕಾಯ । ಶ್ರೀನೀಲಕಣ್ಠಾಯ ವೃಷಧ್ವಜಾಯ ತಸ್ಮೈ ಶಿಕಾರಾಯ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ॥ ೩॥
Shivaya gaurivadanabjavrinda- Suryaya dakshadhvaranashakaya Shrinilakanthaya vrishadhvajaya Tasmai shikaraya namah shivaya
ಅರ್ಥ:ಮಂಗಳಕರ, ಗೌರಿಯ ಮುಖಕಮಲ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯ, ದಕ್ಷ ಯಜ್ಞ ವಿನಾಶಕ, ನೀಲಕಂಠ, ವೃಷಭಧ್ವಜ — ಆ 'ಶಿ' ಅಕ್ಷರ ರೂಪ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ವಸಿಷ್ಠಕುಮ್ಭೋದ್ಭವಗೌತಮಾರ್ಯ- ಮುನೀನ್ದ್ರದೇವಾರ್ಚಿತಶೇಖರಾಯ । ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕವೈಶ್ವಾನರಲೋಚನಾಯ ತಸ್ಮೈ ವಕಾರಾಯ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ॥ ೪॥
Vasishthakumbhodbhavagautamarya- Munindradevarchitashekharaya Chandrarkavaishvanaralochanaya Tasmai vakaraya namah shivaya
ಅರ್ಥ:ಯಾರ ಕಿರೀಟವನ್ನು ವಸಿಷ್ಠ, ಕುಂಭಜ ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಋಷಿ-ದೇವಗಣಾಧಿಪತಿಗಳು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಯಾರ ಮೂರು ನೇತ್ರಗಳು ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿಯೋ — ಆ 'ವ' ಅಕ್ಷರ ರೂಪ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಯಕ್ಷಸ್ವರೂಪಾಯ ಜಟಾಧರಾಯ ಪಿನಾಕಹಸ್ತಾಯ ಸನಾತನಾಯ । ದಿವ್ಯಾಯ ದೇವಾಯ ದಿಗಮ್ಬರಾಯ ತಸ್ಮೈ ಯಕಾರಾಯ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ॥ ೫॥
Yakshasvarupaya jatadharaya Pinakahastaya sanatanaya Divyaya devaya digambaraya Tasmai yakaraya namah shivaya
ಅರ್ಥ:ಯಕ್ಷ ರೂಪಧಾರಿ, ಜಟಾಧಾರಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಿನಾಕ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದವನು, ಸನಾತನ, ದಿವ್ಯ, ದಿಗಂಬರ ದೇವ — ಆ 'ಯ' ಅಕ್ಷರ ರೂಪ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಮಿದಂ ಪುಣ್ಯಂ ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛಿವಸನ್ನಿಧೌ । ಶಿವಲೋಕಮವಾಪ್ನೋತಿ ಶಿವೇನ ಸಹ ಮೋದತೇ ॥
Panchaksharamidam punyam yah pathechchhivasannidhau Shivalokamavapnoti shivena saha modate
ಅರ್ಥ:ಯಾರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಶಿವನ ಮುಂದೆ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
शिव पञ्चाक्षर स्तोत्र ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಪರಮ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ 'ನ-ಮ-ಶಿ-ವಾ-ಯ' ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತದೆ — ಪ್ರತಿ ಪವಿತ್ರ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ.
ಇದರ ಪಠಣ ಶಿವನ ಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆ, ಅವನ ರೂಪ, ಆಭರಣ, ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಿವನ ಮುಂದೆ ಪಠಿಸುವವರು ಶಿವಲೋಕ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಆನಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಂದು ಸ್ತೋತ್ರವೇ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭಯ, ಪಾಪ, ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮಹಾದೇವನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೋಮವಾರ, ಪ್ರದೋಷ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ, ಲಯಬದ್ಧ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಠಸ್ಥ — ಶಿವಲಿಂಗದ ಮುಂದೆ ನಿತ್ಯ ಪಠಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ.
शिव पञ्चाक्षर स्तोत्र ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಶಿವಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು, ಭಸ್ಮ (ವಿಭೂತಿ) ಧರಿಸಿ, ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ — ಪ್ರತಿಯೊಂದು 'ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ದ ಒಂದು ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ. ಜಪ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರದ ಅರ್ಥದ ಮೇಲೆ ಗಮನವಿಡಿ. ಫಲಶ್ರುತಿ ಶ್ಲೋಕದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಿ, ಸಮಯವಿದ್ದರೆ 'ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ' 108 ಬಾರಿ ಮಾಡಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ शिव पञ्चाक्षर स्तोत्रವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ