ଶ୍ରୀ ଵେଙ୍କଟେଶ ମଙ୍ଗଲାଶାସନମ୍
श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Sri Venkatesa Suprabhatam corpus (recited daily at Tirumala); part of the traditional Suprabhatam–Stotram–Prapatti–Mangalasasanam sequence · Traditional; the concluding verse honours Sri Manavala Mamunigal and the earlier acharyas (the Suprabhatam corpus is attributed to Prativadi Bhayankaram Annangaracharya/Anantacharya) · Medieval (Sri Vaishnava tradition)
The Mangalasasanam forms the closing portion of the daily liturgy at the Tirumala temple of Lord Venkateswara. After the Lord is awakened with the Suprabhatam, praised with the Stotram, and surrendered to with the Prapatti, the worship concludes with this Mangalasasanam in which the devotee, brimming with love, wishes long auspiciousness upon the Lord and upon the lineage of acharyas who have ever sung His glory. The Sri Vaishnava idea of mangalasasanam — blessing the Lord out of pure affection rather than asking anything for oneself — is its heart.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
Devotees of Tirumala hold that to wish the Lord 'Mangalam' with selfless love at the close of His worship is itself the highest reward, for the Lord who detached Himself even from Vaikuntha to dwell among His devotees responds to such love by granting unasked every blessing, prosperity and protection.
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଶ୍ରିଯଃ କାନ୍ତାଯ କଲ୍ଯାଣନିଧଯେ ନିଧଯେଽର୍ଥିନାମ୍ । ଶ୍ରୀଵେଙ୍କଟନିଵାସାଯ ଶ୍ରୀନିଵାସାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୧ ॥
śriyaḥ kāntāya kalyāṇanidhaye nidhaye'rthinām | śrīveṅkaṭanivāsāya śrīnivāsāya maṅgalam || 1 ||
ଅର୍ଥ:श्री (लक्ष्मी) के प्रियतम, कल्याण के भण्डार, याचकों के आश्रय, श्रीवेङ्कट पर्वत पर निवास करने वाले श्रीनिवास का मङ्गल हो। (1)
ଲକ୍ଷ୍ମୀସଵିଭ୍ରମାଲୋକସୁଭ୍ରୂଵିଭ୍ରମଚକ୍ଷୁଷେ । ଚକ୍ଷୁଷେ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୨ ॥
lakṣmīsavibhramālokasubhrūvibhramacakṣuṣe | cakṣuṣe sarvalokānāṃ veṅkaṭeśāya maṅgalam || 2 ||
ଅର୍ଥ:लक्ष्मी की चपल भौंहों के विलासमय दृष्टि-समान नेत्रों वाले, तथा समस्त लोकों के नेत्र-स्वरूप वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (2)
ଶ୍ରୀଵେଙ୍କଟାଦ୍ରିଶୃଙ୍ଗାଗ୍ରମଙ୍ଗଲାଭରଣାଙ୍ଘ୍ରଯେ । ମଙ୍ଗଲାନାଂ ନିଵାସାଯ ଶ୍ରୀନିଵାସାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୩ ॥
śrīveṅkaṭādriśṛṅgāgramaṅgalābharaṇāṅghraye | maṅgalānāṃ nivāsāya śrīnivāsāya maṅgalam || 3 ||
ଅର୍ଥ:जिनके चरण वेङ्कटाद्रि के शिखर पर मङ्गलमय आभूषण हैं, समस्त मङ्गलों के निवास उन श्रीनिवास का मङ्गल हो। (3)
ସର୍ଵାଵଯଵସୌନ୍ଦର୍ଯସମ୍ପଦା ସର୍ଵଚେତସାମ୍ । ସଦା ସମ୍ମୋହନାଯାସ୍ତୁ ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୪ ॥
sarvāvayavasaundaryasampadā sarvacetasām | sadā sammohanāyāstu veṅkaṭeśāya maṅgalam || 4 ||
ଅର୍ଥ:अपने प्रत्येक अङ्ग की सौन्दर्य-सम्पदा से समस्त प्राणियों के चित्त को सदा मोहित करने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (4)
ନିତ୍ଯାଯ ନିରଵଦ୍ଯାଯ ସତ୍ଯାନନ୍ଦଚିଦାତ୍ମନେ । ସର୍ଵାନ୍ତରାତ୍ମନେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୫ ॥
nityāya niravadyāya satyānandacidātmane | sarvāntarātmane śrīmadveṅkaṭeśāya maṅgalam || 5 ||
ଅର୍ଥ:नित्य, निर्दोष, सत्य-आनन्द-चित्स्वरूप तथा सबके अन्तरात्मा श्रीमान् वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (5)
ସ୍ଵତଃ ସର୍ଵଵିଦେ ସର୍ଵଶକ୍ତଯେ ସର୍ଵଶେଷିଣେ । ସୁଲଭାଯ ସୁଶୀଲାଯ ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୬ ॥
svataḥ sarvavide sarvaśaktaye sarvaśeṣiṇe | sulabhāya suśīlāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 6 ||
ଅର୍ଥ:स्वतः सर्वज्ञ, सर्वशक्तिमान्, सबके स्वामी, फिर भी सुलभ एवं सुशील वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (6)
ପରସ୍ମୈ ବ୍ରହ୍ମଣେ ପୂର୍ଣକାମାଯ ପରମାତ୍ମନେ । ପ୍ରଯୁଞ୍ଜେ ପରତତ୍ତ୍ଵାଯ ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୭ ॥
parasmai brahmaṇe pūrṇakāmāya paramātmane | prayuñje paratattvāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 7 ||
ଅର୍ଥ:परब्रह्म, पूर्णकाम, परमात्मा एवं परम तत्त्व वेङ्कटेश की मैं उपासना करता हूँ; उनका मङ्गल हो। (7)
ଆକାଲତତ୍ତ୍ଵମଶ୍ରାନ୍ତମାତ୍ମନାମନୁପଶ୍ଯତାମ୍ । ଅତୃପ୍ତ୍ଯମୃତରୂପାଯ ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୮ ॥
ākālatattvamaśrāntamātmanāmanupaśyatām | atṛptyamṛtarūpāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 8 ||
ଅର୍ଥ:समस्त काल तक निरन्तर दर्शन करने वाले योगियों के लिए जो अतृप्त किए जाने वाले अमृतस्वरूप हैं, उन वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (8)
ପ୍ରାଯଃ ସ୍ଵଚରଣୌ ପୁଂସାଂ ଶରଣ୍ଯତ୍ଵେନ ପାଣିନା । କୃପଯାଽଽଦିଶତେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୯ ॥
prāyaḥ svacaraṇau puṃsāṃ śaraṇyatvena pāṇinā | kṛpayā''diśate śrīmadveṅkaṭeśāya maṅgalam || 9 ||
ଅର୍ଥ:जो अपने हाथ से कृपापूर्वक अपने ही चरणों को जीवों के शरण-रूप में दर्शाते हैं, उन श्रीमान् वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (9)
ଦଯାମୃତତରଙ୍ଗିଣ୍ଯାସ୍ତରଙ୍ଗୈରିଵ ଶୀତଲୈଃ । ଅପାଙ୍ଗୈଃ ସିଞ୍ଚତେ ଵିଶ୍ଵଂ ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୧୦ ॥
dayāmṛtataraṅgiṇyāstaraṅgairiva śītalaiḥ | apāṅgaiḥ siñcate viśvaṃ veṅkaṭeśāya maṅgalam || 10 ||
ଅର୍ଥ:दया-अमृत की नदी की शीतल तरङ्गों के समान अपने कटाक्षों से समस्त विश्व को सींचने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (10)
ସ୍ରଗ୍ଭୂଷାମ୍ବରହେତୀନାଂ ସୁଷମାଵହମୂର୍ତଯେ । ସର୍ଵାର୍ତିଶମନାଯାସ୍ତୁ ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୧୧ ॥
sragbhūṣāmbarahetīnāṃ suṣamāvahamūrtaye | sarvārtiśamanāyāstu veṅkaṭeśāya maṅgalam || 11 ||
ଅର୍ଥ:माला, आभूषण, वस्त्र एवं आयुधों से शोभायमान विग्रह वाले, समस्त पीड़ाओं का शमन करने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (11)
ଶ୍ରୀଵୈକୁଣ୍ଠଵିରକ୍ତାଯ ସ୍ଵାମିପୁଷ୍କରିଣୀତଟେ । ରମଯା ରମମାଣାଯ ଵେଙ୍କଟେଶାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୧୨ ॥
śrīvaikuṇṭhaviraktāya svāmipuṣkariṇītaṭe | ramayā ramamāṇāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 12 ||
ଅର୍ଥ:श्रीवैकुण्ठ से भी विरक्त होकर स्वामिपुष्करिणी के तट पर रमा (लक्ष्मी) के साथ रमण करने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (12)
ଶ୍ରୀମତ୍ସୁନ୍ଦରଜାମାତୃମୁନିମାନସଵାସିନେ । ସର୍ଵଲୋକନିଵାସାଯ ଶ୍ରୀନିଵାସାଯ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୧୩ ॥
śrīmatsundarajāmātṛmunimānasavāsine | sarvalokanivāsāya śrīnivāsāya maṅgalam || 13 ||
ଅର୍ଥ:श्रीसुन्दरजामातृ मुनि (मणवाल मामुनि) के मानस में निवास करने वाले, समस्त लोकों के आश्रय श्रीनिवास का मङ्गल हो। (13)
ମଙ୍ଗଲାଶାସନପରୈର୍ମଦାଚାର୍ଯପୁରୋଗମୈଃ । ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ପୂର୍ଵୈରାଚାର୍ଯୈଃ ସତ୍କୃତାଯାସ୍ତୁ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୧୪ ॥
maṅgalāśāsanaparairmadācāryapurogamaiḥ | sarvaiśca pūrvairācāryaiḥ satkṛtāyāstu maṅgalam || 14 ||
ଅର୍ଥ:मङ्गलाशासन में तत्पर हमारे आचार्यों एवं समस्त पूर्वाचार्यों द्वारा सत्कृत (भगवान्) का मङ्गल हो। (14)
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् ପାଠର ଲାଭ
Invokes the grace and blessings of Lord Venkateswara (Balaji) of Tirumala
Traditionally sung at the conclusion of puja or darshan to wish the Lord auspiciousness
Cultivates deep devotion (bhakti) and surrender to Srinivasa and Lakshmi
Brings peace of mind, removal of afflictions and a sense of the Lord's protection
Considered to attract prosperity and well-being, as Lakshmi resides with the Lord
A short, melodious hymn that devotees of all ages can easily learn and chant daily
श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् ପାଠ ବିଧି
Mangalasasanam is sung at the end of worship, after the puja or aarti, as a benediction wishing the Lord well. Sit or stand facing an image of Venkateswara, fold your hands, and recite all fourteen verses melodiously, dwelling on the refrain 'Mangalam' at the end of each verse. It pairs beautifully after the Venkateswara Suprabhatam in the morning or after evening aarti.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ