ଚଲା ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚଲାଃ ପ୍ରାଣାଃ
ಚಲಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚಲಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
'ଚଲା ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚଲାଃ ପ୍ରାଣାଃ' ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁର ନଶ୍ୱରତା ଓ ସୁଯଶର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁଭାଷିତ। ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଧନ, ଜୀବନ, ଯୌବନ ଏବଂ ପ୍ରକୃତରେ ସବୁ କିଛି କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର, ଏବଂ ଉପସଂହାର ଦିଏ ଯେ ପ୍ରକୃତରେ ସେ ଜୀବିତ ରହେ ଯାହାର ସଦ୍ଗୁଣରେ ଅର୍ଜିତ କୀର୍ତି ତାହାର ଶରୀର ପରେ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ। ନଶ୍ୱର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଧରି ରଖିବା ବଦଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଯଶ ଅର୍ଜନ କରିବାର ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଆହ୍ୱାନ ଏହି ଶ୍ଲୋକ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Subhashita (Sanskrit niti and vairagya literature) · Traditional (anonymous wisdom verse) · Classical Sanskrit literature
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ସାଂସାରିକ ଜୀବନର କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ଚିନ୍ତନମୂଳକ ସୂକ୍ତିର ସୁଭାଷିତ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶ। ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାଂକ୍ଷା ଜାଗ୍ରତ କରିବା ପାଇଁ ରଚିତ, ଏହା ଲୋକେ ଯେଉଁ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ମନେ କରନ୍ତି — ଧନ, ଜୀବନ, ଯୌବନ — ଶୀଘ୍ର ଗଣନା କରେ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଅସ୍ଥିର ଦର୍ଶାଇ, ତା'ପରେ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନିଧି ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ିଦିଏ: ସତ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ସମ୍ମାନନୀୟ ନାମ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବହୁକାଳ ଜୀବିତ ରହେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପ୍ରାୟ କୁହାଯାଏ ଯେ ପ୍ରାଚୀନ ବୀର ଓ ଋଷିମାନେ ଏହି ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ — ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ବହୁକାଳ ତଳେ ଲୁପ୍ତ, ତଥାପି ସେମାନଙ୍କ କୀର୍ତି ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଅମ୍ଳାନ — ଯାହା ଏହି ଶ୍ଲୋକର ଏହି ବଚନକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ଯାହାର କୀର୍ତି ସ୍ଥାୟୀ ରହେ ସେ ପ୍ରକୃତରେ କେବେ ମରେ ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଚଲା ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚଲାଃ ପ୍ରାଣାଶ୍ଚଲଂ ଜୀଵିତଯୌଵନମ୍। ଚଲାଚଲମିଦଂ ସର୍ଵଂ କୀର୍ତିର୍ଯସ୍ଯ ସ ଜୀଵତି॥
calā lakṣmīś calāḥ prāṇāś calaṁ jīvita-yauvanam। calācalam idaṁ sarvaṁ kīrtir yasya sa jīvati॥
ଅର୍ଥ:ଲକ୍ଷ୍ମୀ (ଧନ) ଚଞ୍ଚଳ, ପ୍ରାଣ ଚଞ୍ଚଳ, ଜୀବନ ଓ ଯୌବନ ମଧ୍ୟ ଚଞ୍ଚଳ; ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାର ଚଳାୟମାନ ଓ ଅସ୍ଥିର — କେବଳ ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତରେ ଜୀବିତ ରହେ ଯାହାର କୀର୍ତି (ସୁଯଶ) ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଶିଖାଏ ଯେ ଯେହେତୁ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ନଶ୍ୱର, ତେଣୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ଚିରସ୍ଥାୟୀ କୀର୍ତି ହିଁ ଜୀବନକୁ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ଦିଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ಚಲಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚಲಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ପାଠର ଲାଭ
ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ନଶ୍ୱରତା ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରି ବୈରାଗ୍ୟର ବିକାଶ କରେ
ସତ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସୁଯଶ ଲାଭର ପ୍ରେରଣା ଦିଏ
ଧନ, ଯୌବନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତିରୁ ମନକୁ ମୁକ୍ତ କରେ
ଅର୍ଥପୂର୍ଣ, ସେବାମୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଫଳତାର ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ
ସାଂସାରିକ ଲାଭ-କ୍ଷତିକୁ ସେମାନଙ୍କ ଯଥାର୍ଥ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ରଖି ଶାନ୍ତି ଦିଏ
ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ସ୍ଥାୟୀ ତାହା ଉପରେ ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତନ ପାଇଁ ଏକ ଗଭୀର ଶ୍ଲୋକ
ಚಲಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚಲಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ପାଠ ବିଧି
ଶ୍ଲୋକକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଏହା ଉପରେ ମନନ କରୁ କରୁ ଯେ କିପରି ଧନ, ଜୀବନ ଓ ଯୌବନ ସବୁ ଚାଲିଯାଏ ଯେତେବେଳେ ସୁଯଶ ସ୍ଥାୟୀ ରହେ। ଏହାକୁ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ପଦବୀ ପ୍ରତି ଯେକୌଣସି ଚିନ୍ତିତ ଆସକ୍ତିକୁ ଶିଥିଳ କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ବରଂ ଆପଣଙ୍କୁ ଏପରି ଭାବେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ଯେପରି ଆପଣଙ୍କ କର୍ମ ଓ କୀର୍ତି ଆପଣଙ୍କ ପରେ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ। ସମତା ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ-ବୋଧ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ଶ୍ଲୋକ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ಚಲಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚಲಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ