દૃષ્ટિપૂતં ન્યસેત્પાદમ્
ದೃಷ್ಟಿಪೂತಂ ನ್ಯಸೇತ್ಪಾದಮ್ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
'દૃષ્ટિપૂતં ન્યસેત્પાદમ્' જાગ્રત અને અહિંસક જીવન પરનો એક આદરણીય શ્લોક છે. તે ચાર સરળ સાધનાઓ બતાવે છે: કોઈ જીવને હાનિ ન થાય તે માટે જોઈને ચાલવું, વસ્ત્રથી ગાળેલું પાણી પીવું, ફક્ત સત્ય બોલવું, અને વિચારીને જ કર્મ કરવું. ખાસ કરીને અહિંસા-પરંપરાઓમાં પ્રિય આ શ્લોક સાવધ આચરણને એક યાદગાર સૂત્રમાં સમાવી લે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Sanskrit Subhashita (niti tradition; cited in the Manusmriti and dharma literature) · Anonymous (traditional subhashita) · Classical Sanskrit literature
જાગ્રત આચરણ પરનો આ શ્લોક ભારતના વ્યાપક ધર્મ અને નીતિ સાહિત્યમાં આવે છે, જ્યાં સમ્યક્ કર્મ અને અહિંસાને સદ્જીવનનો પાયો શીખવવામાં આવ્યો. પગ, પાણી, વાણી અને કર્મ માટેના તેના ચાર સ્પષ્ટ નિર્દેશોએ તેને જીવનનો એક સરળ અને પ્રિય નિયમ બનાવ્યો, જે સર્વ પ્રાણીઓ પ્રત્યે સતર્કતા અને કરુણા જગાડવા માટે પઠાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે જે ઋષિઓ આ શ્લોક પ્રમાણે જીવન જીવતા હતા તેઓ એટલી કોમળતાથી ચાલતા કે તેમના ચાલવાથી કોઈ પ્રાણીને હાનિ થતી નહીં, અને તેમના સત્ય તથા વિચારપૂર્ણ વચનો પર સૌ વિશ્વાસ કરતા — જે દર્શાવે છે કે એક જ શ્લોક, શ્રદ્ધાથી પાળવામાં આવે તો, સમગ્ર જીવનને પરિષ્કૃત કરી શકે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
દૃષ્ટિપૂતં ન્યસેત્પાદં વસ્ત્રપૂતં જલં પિબેત્। સત્યપૂતં વદેદ્વાક્યં મનઃપૂતં સમાચરેત્॥
dṛṣṭi-pūtaṁ nyaset pādaṁ vastra-pūtaṁ jalaṁ pibet। satya-pūtaṁ vaded vākyaṁ manaḥ-pūtaṁ samācaret॥
અર્થ:જોઈને જ (ભૂમિને દૃષ્ટિથી શુદ્ધ કરીને) પગ મૂક; વસ્ત્રથી ગાળેલું પાણી જ પી; સત્યથી શુદ્ધ વચન જ બોલ; અને મનથી વિચારીને શુદ્ધ આચરણ જ કર. આ શ્લોક જાગ્રત જીવનની ચાર સાધનાઓ બતાવે છે — સાવધ પગલું, સ્વચ્છ પાણી, સત્ય વાણી અને વિચારપૂર્ણ કર્મ — જેથી મનુષ્ય કોઈને હાનિ ન પહોંચાડે અને પવિત્રતાથી જીવે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ದೃಷ್ಟಿಪೂತಂ ನ್ಯಸೇತ್ಪಾದಮ್ પાઠના લાભ
દરેક પગલા, વચન અને કર્મમાં જાગૃતિ અને સાવધાનીનો સંચાર કરે છે
અહિંસાના સિદ્ધાંતને સાકાર કરે છે — કોઈ પણ પ્રાણીને હાનિ ન પહોંચાડવી
સત્ય વાણી અને વિચારપૂર્ણ આચરણની પવિત્રતા શીખવે છે
દૈનિક જીવનમાં સ્વચ્છતા અને સતર્કતાની આદતોને પ્રોત્સાહન આપે છે
નૈતિક અને વિવેકપૂર્ણ જીવનનું સંક્ષિપ્ત માર્ગદર્શક
દૈનિક સાધનામાં જાગૃતિ અને આત્મ-અનુશાસનના વિકાસ માટે ઉપયોગી
ದೃಷ್ಟಿಪೂತಂ ನ್ಯಸೇತ್ಪಾದಮ್ જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પ્રતિદિન એક સંકલ્પ તરીકે પાઠ કરો, તેની ચારેય સાધનાઓને હૃદયમાં ધારણ કરીને — સાવધ પગલું, ગાળેલું પાણી, સત્ય વાણી અને વિચારપૂર્ણ કર્મ. તે દિવસને જાગૃતિ અને અહાનિ સાથે જીવવાની દિશા આપે. ઘણા લોકો સંસારમાં પગ મૂકતા પહેલાં તેને આચરણના સંક્ષિપ્ત નિયમ તરીકે યાદ કરે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ದೃಷ್ಟಿಪೂತಂ ನ್ಯಸೇತ್ಪಾದಮ್ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ