ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟକମ୍
ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಷ್ಟಕಂ (ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ಮಹಾಮಾಯೇ) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟକମ୍ ('କାତ୍ୟାୟନି ମହାମାୟେ') ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ଆଠ ଶ୍ଳୋକର ପ୍ରିୟ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ତାଙ୍କୁ କାତ୍ୟାୟନୀ, କାଳୀ, ଯୋଗମାୟା, ଚତୁର୍ବେଦସ୍ୱରୂପା ଓ ଅଷ୍ଟଭୁଜା ଅସୁରମର୍ଦିନୀ ରୂପେ ନମନ କରେ। ପ୍ରତି ଶ୍ଳୋକ 'ଦୁର୍ଗାଦେବି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ' ଧୁଆରେ ଶେଷ ହୁଏ। ଶେଷ ଫଳଶ୍ରୁତି ବଚନ ଦିଏ ଯେ ଯିଏ ଭକ୍ତିଭରେ ଏହାର ପାଠ କରେ ସେ ସର୍ବ କାମନା ପାଇ ଦୁର୍ଗାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Traditional Shakta hymn (Durga stotra literature) · Unknown (traditional) · Puranic era
ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟକମ୍ ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ରଚିତ ଭକ୍ତିମୟ ଅଷ୍ଟକମାନଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧ ସଂକଳନର ଅଙ୍ଗ। ଏହା ନିଜ ପ୍ରତୀକ ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ଭାଗବତରୁ ନିଏ: ମହିଷାସୁର ବଧକାରିଣୀ କାତ୍ୟାୟନୀ ରୂପେ ଦୁର୍ଗା, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ ରୂପେ ଜନ୍ମିତ ଯୋଗମାୟା, ଚତୁର୍ବେଦସ୍ୱରୂପା, ଏବଂ ନବରାତ୍ରିର ଅଷ୍ଟମୀ-ନବମୀରେ ପୂଜିତ ଅଷ୍ଟଭୁଜା ଯୋଦ୍ଧା ଦେବୀ। ଏହାର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ ଏହାକୁ ନିତ୍ୟ ପାଠ ଓ ମହାନ ଶାରଦ ନବରାତ୍ରି ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ କରିଥାଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଉପାସକମାନେ ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟକମ୍ ମହା-ଅଷ୍ଟମୀର ରାତ୍ରିରେ ପାଠ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଦେବୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ସର୍ବାଧିକ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ; ଅଗଣିତ ଭକ୍ତ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ନବରାତ୍ରିଯାକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରେ ପାଠ ଗମ୍ଭୀର କଠିନତାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦେଇଛି ଓ ଚିର-ସଞ୍ଚିତ ପ୍ରାର୍ଥନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି, ଯାହା ସ୍ତୋତ୍ରର ଏହି ବଚନ ଅନୁରୂପ ଯେ ପାଠକର୍ତ୍ତା 'ସମସ୍ତ କାମନା ଲାଭ କରେ'।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
କାତ୍ଯାଯନି ମହାମାଯେ ଖଡ୍ଗବାଣଧନୁର୍ଧରି। ଖଡ୍ଗଧାରିଣି ଚଣ୍ଡି ଦୁର୍ଗାଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୧॥
katyayani mahamaye khadga-bana-dhanur-dhari | khadga-dharini chandi durga-devi namo'stu te ||1||
ଅର୍ଥ:ହେ କାତ୍ୟାୟନୀ, ମହାମାୟେ, ଖଡ୍ଗ-ବାଣ-ଧନୁ ଧାରଣକାରିଣୀ, ଖଡ୍ଗଧାରିଣୀ ଚଣ୍ଡୀ — ହେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!
ଵସୁଦେଵସୁତେ କାଲି ଵାସୁଦେଵସହୋଦରି। ଵସୁନ୍ଧରେ ଶ୍ରିଯେ ଦୁର୍ଗେ ଦୁର୍ଗାଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୨॥
vasudeva-sute kali vasudeva-sahodari | vasundhare shriye durge durga-devi namo'stu te ||2||
ଅର୍ଥ:ହେ ବସୁଦେବଙ୍କ କନ୍ୟା କାଳୀ, ବାସୁଦେବ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ସହୋଦରା, ହେ ବସୁନ୍ଧରା ଓ ଶ୍ରୀ-ସ୍ୱରୂପା ଦୁର୍ଗେ — ହେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!
ଯୋଗନିଦ୍ରେ ମହାନିଦ୍ରେ ଯୋଗମାଯେ ମହେଶ୍ଵରି। ଯୋଗସିଦ୍ଧିକରି ଶୁଦ୍ଧେ ଦୁର୍ଗାଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୩॥
yoga-nidre maha-nidre yoga-maye maheshwari | yoga-siddhi-kari shuddhe durga-devi namo'stu te ||3||
ଅର୍ଥ:ହେ ଯୋଗନିଦ୍ରା, ହେ ମହାନିଦ୍ରା, ହେ ଯୋଗମାୟା, ମହେଶ୍ୱରୀ, ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଦାୟିନୀ, ଶୁଦ୍ଧସ୍ୱରୂପା — ହେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପାଣେ ଶାର୍ଙ୍ଗାଦ୍ଯାଯୁଧବାହଵେ। ପୀତାମ୍ବରଧରେ ଧନ୍ଯେ ଦୁର୍ଗାଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୪॥
shankha-chakra-gada-pane sharngadyayudha-bahave | pitambara-dhare dhanye durga-devi namo'stu te ||4||
ଅର୍ଥ:ହେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣକାରିଣୀ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଆଦି ଆୟୁଧଯୁକ୍ତ ବାହୁବିଶିଷ୍ଟା, ପୀତାମ୍ବରଧାରିଣୀ, ଧନ୍ୟେ — ହେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!
ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମାଥର୍ଵାଣଶ୍ଚତୁଃସାମନ୍ତଲୋକିନି। ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପିଣି ବ୍ରାହ୍ମି ଦୁର୍ଗାଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୫॥
rig-yajuh-samatharvanash chatuh-samanta-lokini | brahma-svarupini brahmi durga-devi namo'stu te ||5||
ଅର୍ଥ:ହେ ଋକ୍, ଯଜୁଃ, ସାମ ଓ ଅଥର୍ବ — ଚାରି ବେଦସ୍ୱରୂପା, ସର୍ବ ଲୋକରେ ବ୍ୟାପ୍ତା, ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପିଣୀ ବ୍ରାହ୍ମୀ — ହେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!
ଵୃଷ୍ଣୀନାଂ କୁଲସମ୍ଭୂତେ ଵିଷ୍ଣୁନାଥସହୋଦରି। ଵୃଷ୍ଣିରୂପଧରେ ଧନ୍ଯେ ଦୁର୍ଗାଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୬॥
vrishninam kula-sambhute vishnu-natha-sahodari | vrishni-rupa-dhare dhanye durga-devi namo'stu te ||6||
ଅର୍ଥ:ହେ ବୃଷ୍ଣିକୁଳରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣକାରିଣୀ, ବିଷ୍ଣୁନାଥଙ୍କ ସହୋଦରା, ବୃଷ୍ଣିରୂପଧାରିଣୀ, ଧନ୍ୟେ — ହେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!
ସର୍ଵଜ୍ଞେ ସର୍ଵଗେ ଶର୍ଵେ ସର୍ଵେଶେ ସର୍ଵସାକ୍ଷିଣି। ସର୍ଵାମୃତଜଟାଭାରେ ଦୁର୍ଗାଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୭॥
sarvajne sarvage sharve sarveshe sarva-sakshini | sarvamrita-jata-bhare durga-devi namo'stu te ||7||
ଅର୍ଥ:ହେ ସର୍ବଜ୍ଞେ, ସର୍ବବ୍ୟାପିନୀ, ଶର୍ବେ, ସର୍ବେଶ୍ୱରୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାକ୍ଷିଣୀ, ସମସ୍ତ ଅମୃତଯୁକ୍ତ ଜଟା ଧାରଣକାରିଣୀ — ହେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!
ଅଷ୍ଟବାହୁ ମହାସତ୍ତ୍ଵେ ଅଷ୍ଟମୀନଵମୀପ୍ରିଯେ। ଅଟ୍ଟହାସପ୍ରିଯେ ଭଦ୍ରେ ଦୁର୍ଗାଦେଵି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥୮॥
ashta-bahu mahasattve ashtami-navami-priye | attahasa-priye bhadre durga-devi namo'stu te ||8||
ଅର୍ଥ:ହେ ଅଷ୍ଟଭୁଜା ମହାସତ୍ତ୍ୱା, ଅଷ୍ଟମୀ-ନବମୀ ତିଥିର ପ୍ରିୟା, ଅଟ୍ଟହାସ୍ୟରେ ରମଣକାରିଣୀ, ଭଦ୍ରେ — ହେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!
ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟକମିଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଭକ୍ତିତୋ ଯଃ ପଠେନ୍ନରଃ। ସର୍ଵକାମମଵାପ୍ନୋତି ଦୁର୍ଗାଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି॥
durgashtakam idam punyam bhaktito yah pathen narah | sarva-kamam avapnoti durga-lokam sa gacchati ||
ଅର୍ଥ:ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିଭରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟକର ପାଠ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଦୁର୍ଗାଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಷ್ಟಕಂ (ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ಮಹಾಮಾಯೇ) ପାଠର ଲାଭ
ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ରୂପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ନମନ — ନିତ୍ୟ ଉପାସନା ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ
ଫଳଶ୍ରୁତି ସମସ୍ତ ଧର୍ମାନୁକୂଳ କାମନା (ସର୍ବ-କାମ)ର ପୂର୍ତ୍ତିର ବଚନ ଦିଏ
ପାଠ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୁର୍ଗାଲୋକ, ଦେବୀଙ୍କ ଧାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି
ନବରାତ୍ରିରେ, ବିଶେଷତଃ ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ
ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଯୋଗମାୟା ରୂପେ ଆବାହନ କରେ — ଯୋଗ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନାରେ ସଫଳତା ଦାୟିନୀ
ରକ୍ଷା, ସାହସ ଓ ଭିତର-ବାହାର ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶର ସାଧନ
କଣ୍ଠସ୍ଥ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ଭକ୍ତି ସହଜ ହୁଏ
ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಷ್ಟಕಂ (ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ಮಹಾಮಾಯೇ) ପାଠ ବିଧି
ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ, ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ ଏବଂ ଲାଲ ଫୁଲ ଓ କୁଙ୍କୁମ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଆଠ ଶ୍ଳୋକ ଭକ୍ତିଭରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକର ଶେଷରେ 'ଦୁର୍ଗାଦେବି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ' ଧୁଆରେ ମନନ କରୁ କରୁ, ଏବଂ ଫଳଶ୍ରୁତିରେ ଶେଷ କରନ୍ତୁ। ପାଠ ନବରାତ୍ରିରେ ସର୍ବାଧିକ ଫଳଦାୟୀ — ବିଶେଷତଃ ଅଷ୍ଟମ (ଅଷ୍ଟମୀ) ଓ ନବମ (ନବମୀ) ଦିନରେ, ଯାହାକୁ ସ୍ତୋତ୍ର ସ୍ୱୟଂ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବୋଲି କୁହେ। ନବରାତ୍ରିଯାକ ପ୍ରତିଦିନ ଆଠ କିମ୍ବା ନଅ ଥର ପାଠ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଅଭ୍ୟାସ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಷ್ಟಕಂ (ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ಮಹಾಮಾಯೇ) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ