శ్రీమద్భగవద్గీతా ౧౧.౧౬ — అనేకబాహూదరవక్త్రనేత్రమ్
ഭഗവദ്ഗീത 11.16 — അനേകബാഹൂദരവക്ത്രനേത്രമ് in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
విశ్వరూపాన్ని దర్శిస్తూ అర్జునుడు దాని అపరిమిత, అనంత స్వరూపాన్ని వర్ణిస్తాడు. అన్ని దిక్కులలో వ్యాపించిన లెక్కలేని బాహువులు, ఉదరాలు, ముఖాలు, నేత్రాలను చూస్తూ, శ్రీకృష్ణుని విశ్వేశ్వరుడిగా, విశ్వరూపుడిగా సంబోధిస్తూ, తాను భగవంతుని ఆదిని, మధ్యమును, అంతమును కనుగొనలేకపోతున్నానని అంగీకరిస్తాడు. ఈ శ్లోకం భగవంతుని విశ్వరూపంగా అపరిమిత, అనంత స్వరూపాన్ని సజీవంగా వ్యక్తపరుస్తుంది.
మూలం & కథ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 16 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
పదకొండవ అధ్యాయం విశ్వరూపదర్శనయోగంలో, అర్జునుడు దివ్యదృష్టితో విశ్వరూపాన్ని దర్శించినప్పుడు, దాని అనంత లక్షణాలను వర్ణిస్తాడు. ఇక్కడ అన్ని దిక్కులలో లెక్కలేని బాహువులు, ముఖాలు, నేత్రాలను చూస్తూ, శ్రీకృష్ణుని విశ్వనాథుడిగా సంబోధిస్తూ, ఆ అపరిమిత రూపానికి ఆది, మధ్య, అంతము కనిపించడం లేదని విస్మయపడతాడు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
అర్జునుడు దర్శించిన విశ్వరూపం అన్ని దిక్కులలో ఎటువంటి హద్దు లేకుండా విస్తరించిందని, దానికి ఆదిగాని అంతముగాని లేదని చెబుతారు — ఇది నిజంగా అనంతుడైన భగవంతుని దర్శనం, భగవంతుని కృపతో ప్రసాదించబడిన దివ్యదృష్టితో మాత్రమే సాధ్యమైనది.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అనేకబాహూదరవక్త్రనేత్రం పశ్యామి త్వాం సర్వతోఽనన్తరూపమ్। నాన్తం న మధ్యం న పునస్తవాదిం పశ్యామి విశ్వేశ్వర విశ్వరూప॥
aneka-bāhūdara-vaktra-netraṁ paśhyāmi tvāṁ sarvato ’nanta-rūpam nāntaṁ na madhyaṁ na punas tavādiṁ paśhyāmi viśhveśhvara viśhva-rūpa
అర్థం:అనేక బాహువులు, ఉదరాలు, ముఖాలు, నేత్రాలతో, అన్ని దిక్కులలో అనంతరూపుడవైన నిన్ను నేను చూస్తున్నాను. ఓ విశ్వేశ్వరా! ఓ విశ్వరూపా! నీకు అంతముగాని, మధ్యముగాని, ఆదిగాని నాకు కనిపించడం లేదు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ഭഗവദ്ഗീത 11.16 — അനേകബാഹൂദരവക്ത്രനേത്രമ് పారాయణ ప్రయోజనాలు
భగవంతుని విశ్వరూపం యొక్క అనంత, అపరిమిత స్వరూపాన్ని ప్రకటిస్తుంది
భక్తుని భగవద్దృష్టిని సమస్త పరిమితులకు అతీతంగా విస్తరిస్తుంది
ఆది, మధ్య, అంతము లేని దైవం పట్ల విస్మయాన్ని కలిగిస్తుంది
సర్వనియామకుడైన విశ్వేశ్వరుడిగా భగవంతుని పట్ల భక్తిని పెంపొందిస్తుంది
భగవంతుని అనంతత్వాన్ని ధ్యానపూర్వకంగా చింతించడానికి సజీవమైన శ్లోకం
దైవం యొక్క అపరిమిత మహత్త్వం ముందు వినయాన్ని గాఢతరం చేస్తుంది
ഭഗവദ്ഗീത 11.16 — അനേകബാഹൂദരവക്ത്രനേത്രമ് పారాయణ విధి
ఈ శ్లోకాన్ని అపరిమిత విశ్వరూపాన్ని చింతిస్తూ పఠించండి. పఠించేటప్పుడు అన్ని దిక్కులలో వ్యాపించిన లెక్కలేని బాహువులు, ముఖాలు, నేత్రాలను ఊహించండి, భగవంతునికి ఆది, మధ్య, అంతము లేదనే గుర్తింపు మీ మనసును అనంతం వైపు ఎత్తనివ్వండి. భగవంతుని అంతరంగంలో విశ్వేశ్వరుడిగా, విశ్వరూపుడిగా సంబోధిస్తూ, విస్మయం, భక్తి గాఢతరం కానివ్వండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ഭഗവദ്ഗീത 11.16 — അനേകബാഹൂദരവക്ത്രനേത്രമ്ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి