Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnavishvarupa-darshana-yoga

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૧.૧૮ — ત્વમક્ષરં પરમં વેદિતવ્યમ્

ഭഗവദ്ഗീത 11.18 — ത്വമക്ഷരം പരമമ് in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 પ્રાતઃ કે સાંજની પૂજા તથા પરમના ધ્યાન સમયે.·📜 Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 18
Share:

અર્થ

વિશ્વરૂપનું દર્શન કરતાં અર્જુન શ્રીકૃષ્ણની સ્તુતિ કરે છે કે તેઓ અવિનાશી પરમ તત્ત્વ છે જે સમસ્ત જ્ઞાનનું પરમ લક્ષ્ય છે. ભગવાન જ વિશ્વના પરમ આશ્રય છે, શાશ્વત ધર્મના અવ્યય રક્ષક છે અને સનાતન પુરુષ છે. આ શ્લોક શ્રીકૃષ્ણને પરબ્રહ્મ રૂપે પ્રકટ કરનારી દીપ્તિમાન ઘોષણા છે, જે દાર્શનિક 'અક્ષર'ને પરમ પુરુષ સાથે એકાકાર કરી દે છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 18 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

અગિયારમા અધ્યાય વિશ્વરૂપદર્શનયોગમાં, જ્યારે શ્રીકૃષ્ણ દિવ્ય દૃષ્ટિ પ્રદાન કરી પોતાના વિશ્વરૂપને પ્રકટ કરે છે, ત્યારે અર્જુન સ્તુતિઓની એક શૃંખલા પ્રકટ કરે છે. અહીં તેઓ ભગવાનને અવિનાશી પરબ્રહ્મ, વિશ્વના આશ્રય, શાશ્વત ધર્મના રક્ષક અને સનાતન પુરુષ રૂપે ઘોષિત કરે છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

ભક્તો માને છે કે ભગવાનને અવિનાશી, નિત્ય પરબ્રહ્મ રૂપે ઓળખવા અને સ્તુતિ કરવી આત્માને એ જ અપરિવર્તનીયતા તરફ ખેંચી લે છે, કારણ કે ગીતા આશ્વસ્ત કરે છે કે જે પોતાનું મન અવિનાશી પરમ પર સ્થિર કરે છે, તેઓ એ જ ને પ્રાપ્ત થાય છે.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

ત્વમક્ષરં પરમં વેદિતવ્યં ત્વમસ્ય વિશ્વસ્ય પરં નિધાનમ્। ત્વમવ્યયઃ શાશ્વતધર્મગોપ્તા સનાતનસ્ત્વં પુરુષો મતો મે॥

tvam akṣharaṁ paramaṁ veditavyaṁ tvam asya viśhvasya paraṁ nidhānam tvam avyayaḥ śhāśhvata-dharma-goptā sanātanas tvaṁ puruṣho mato me

અર્થ:આપ જ જાણવા યોગ્ય પરમ અક્ષર (અવિનાશી) છો; આપ જ આ વિશ્વના પરમ આશ્રય છો. આપ જ અવ્યય અને શાશ્વત ધર્મના રક્ષક છો, અને આપ જ સનાતન પુરુષ છો — એવો મારો નિશ્ચિત મત છે.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

ત્વમ્🔊tvamઆપ
અક્ષરમ્🔊akṣharamઅક્ષર (અવિનાશી)
પરમમ્🔊paramamપરમ
વેદિતવ્યમ્🔊veditavyamજાણવા યોગ્ય
ત્વમ્🔊tvamઆપ
અસ્ય વિશ્વસ્ય🔊asya viśhvasyaઆ વિશ્વના
પરં નિધાનમ્🔊paraṁ nidhānamપરમ આશ્રય; નિધાન
ત્વમ્🔊tvamઆપ
અવ્યયઃ🔊avyayaḥઅવ્યય; અવિનાશી
શાશ્વતધર્મગોપ્તા🔊śhāśhvata-dharma-goptāશાશ્વત ધર્મના રક્ષક
સનાતનઃ🔊sanātanaḥસનાતન; નિત્ય
ત્વમ્🔊tvamઆપ
પુરુષઃ🔊puruṣhaḥપરમ પુરુષ
મતઃ મે🔊mataḥ meમારો મત છે

ഭഗവദ്ഗീത 11.18 — ത്വമക്ഷരം പരമമ് પાઠના લાભ

ભગવાનને અવિનાશી પરબ્રહ્મ અને જ્ઞાનના પરમ લક્ષ્ય રૂપે સ્થાપે છે

પરમના ધ્યાન માટે એક ગાઢ સ્તુતિ-શ્લોક છે

શ્રીકૃષ્ણને સનાતન ધર્મના રક્ષક રૂપે પ્રકટ કરે છે

વિશ્વના અવ્યય આશ્રય રૂપે ભગવાન પર વિશ્વાસને સુદૃઢ કરે છે

નિર્ગુણ 'અક્ષર'ને સગુણ પરમ પુરુષ સાથે એકાકાર કરે છે

શાશ્વત, નિત્ય ભગવાન પ્રત્યે સ્થિર ભક્તિ માટે પ્રેરિત કરે છે

ഭഗവദ്ഗീത 11.18 — ത്വമക്ഷരം പരമമ് જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર
ઉત્તમ સમયપ્રાતઃ કે સાંજની પૂજા તથા પરમના ધ્યાન સમયે.

આ શ્લોકનો પાઠ આરાધનાના સ્તોત્ર રૂપે કરો, અગિયારમા અધ્યાયના વિશ્વરૂપ દર્શનનું ચિંતન કરતાં. પ્રત્યેક પદનો પાઠ કરતી વખતે — અવિનાશી, જાણવા યોગ્ય પરમ, વિશ્વનો આશ્રય, શાશ્વત ધર્મનો રક્ષક, નિત્ય પુરુષ — એ શબ્દોને સમસ્ત રૂપોની પાછળ વિદ્યમાન અપરિવર્તનીય સત્ય તરફ મનને વાળવા દો. તેને શ્રીકૃષ્ણની પ્રતિમા સમક્ષ અથવા મૌન અંતઃચિંતનમાં અર્પણ કરી શકાય.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ ഭഗവദ്ഗീത 11.18 — ത്വമക്ഷരം പരമമ് ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
અર્જુન શ્રીકૃષ્ણને જાણવા યોગ્ય અવિનાશી પરમ તત્ત્વ, વિશ્વના પરમ આશ્રય, શાશ્વત ધર્મના અવ્યય રક્ષક અને સનાતન પુરુષ ઘોષિત કરે છે — એ વિશ્વરૂપનું દર્શન કરતાં તેમનો દૃઢ નિશ્ચય છે.
'અક્ષર'નો અર્થ છે અવિનાશી અથવા અપરિવર્તનીય તત્ત્વ. અર્જુન શ્રીકૃષ્ણને એ જ પરમ, અવિનાશી પરબ્રહ્મથી અભિન્ન માને છે, સાથે જ તેમને સગુણ પરમ પુરુષ પણ કહે છે — આમ ભગવાનના નિર્ગુણ અને સગુણ બંને પક્ષોને એકાકાર કરે છે.
'શાશ્વત-ધર્મ-ગોપ્તા'નો અર્થ છે શાશ્વત ધર્મના રક્ષક અથવા સંરક્ષક. અર્જુન શ્રીકૃષ્ણને એ સત્તા રૂપે ઓળખે છે જે નિત્ય રૂપે ધર્મને ધારણ અને રક્ષા કરે છે — જે ભગવાનના યુગો-યુગોમાં ધર્મની રક્ષા કરવાના પોતાના વચનની પ્રતિધ્વનિ છે.
તે પૂજા કે ધ્યાનમાં પાઠ કરવા માટે એક ઉત્તમ સ્તુતિ-શ્લોક છે. તેનો પાઠ ભક્તને ભગવાનને સમસ્ત અસ્તિત્વના અવિનાશી, નિત્ય આશ્રય અને જ્ઞાનના પરમ લક્ષ્ય રૂપે ચિંતન કરવામાં સહાય કરે છે, જેથી શ્રદ્ધા અને મનની સ્થિરતા બંને ગાઢ થાય છે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ ഭഗവദ്ഗീത 11.18 — ത്വമക്ഷരം പരമമ് શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ