vishnuranganathasrirangamvedanta-desika

𑌶𑍍𑌰𑍀 𑌭𑌗𑌵𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌸𑍋𑌪𑌾𑌨𑌮𑍍

ശ്രീ ഭഗവദ്ധ്യാനസോപാനം in Grantha · 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

🕉️ hindu·📿 1× repetitions·🕐 During morning or evening meditation; especially Ekadashi, Panguni Uttiram and Vaikunta Ekadashi at Srirangam·📜 Stotras of Swami Vedanta Desika (one of his three hymns on Lord Ranganatha of Srirangam)

Read in your language / script

हिन्दी / देवनागरी తెలుగు தமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളം ગુજરાતી বাংলা ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ English සිංහල𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

Origin & Story

Stotras of Swami Vedanta Desika (one of his three hymns on Lord Ranganatha of Srirangam) · Swami Vedanta Desika (Venkatanatha / Venkateshacharya) · 13th–14th century CE

Swami Vedanta Desika composed the Bhagavad Dhyana Sopanam at Srirangam in adoration of Lord Ranganatha, the great reclining Vishnu on Adishesha. Patterned after the Tamil Amalanadipiran of Tiruppanazhwar — who beheld the Lord from feet to face and refused to look upon anything else thereafter — Desika's hymn sets the same paadaadi-kesa (feet-to-crown) vision into elegant Sanskrit verse. Each verse rests the contemplating mind upon one part of the Lord's form, so that the whole becomes a 'staircase' of meditation by which the devotee ascends toward loving union with the Lord.

✦ As told in scripture

It is told of Tiruppanazhwar — whose vision inspired this hymn — that, being carried into the Srirangam sanctum upon the shoulders of the temple priest at the Lord's own command, he sang the Lord's beauty from His feet to His face and, declaring he would never let his eyes fall on anything lesser, merged then and there into Ranganatha; Desika's Dhyana Sopanam invites every devotee onto that same ascending path of vision.

0all time

Complete Text with Meaning

Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited

Verse 1

𑌅𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌜𑍍𑌯𑍋𑌤𑌿𑌃 𑌕𑌿𑌮𑌪𑌿 𑌯𑌮𑌿𑌨𑌾𑌮𑌞𑍍𑌜𑌨𑌂 𑌯𑍋𑌗𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇- 𑌶𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾𑌰𑌤𑍍𑌨𑌂 𑌸𑍁𑌲𑌭𑌮𑌿𑌹 𑌨𑌃 𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌿𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌾𑌨𑍁𑌰𑍂𑌪𑌮𑍍 । 𑌦𑍀𑌨𑌾𑌨𑌾𑌥𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌶𑌮𑌨𑌂 𑌦𑍈𑌵𑌤𑌂 𑌦𑍈𑌵𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌿𑌪𑌰𑌿𑌷𑌦𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇 ॥ ௧ ॥

antarjyotiḥ kimapi yaminām añjanaṃ yogadṛṣṭe- ścintāratnaṃ sulabhamiha naḥ siddhimokṣānurūpam | dīnānāthavyasanaśamanaṃ daivataṃ daivatānāṃ divyaṃ cakṣuḥ śrutipariṣadāṃ dṛśyate raṅgamadhye || 1 ||

Meaning:അവിടെ, ശ്രീരംഗത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ദർശനമാകുന്നു — എന്തോ ഒരു അനിർവചനീയ അന്തർജ്യോതി, യമീ (സംയമ) മുനിമാരുടെ യോഗദൃഷ്ടിക്ക് അഞ്ജനം, ഇവിടെ നമുക്ക് സുലഭമായ ചിന്താമണി, സിദ്ധി മോക്ഷം രണ്ടിനും അനുരൂപം, ദീന-അനാഥരുടെ ദുഃഖം ശമിപ്പിക്കുന്നത്, ദേവന്മാർക്കും ദേവൻ, ശ്രുതി-പരിഷത്തുകളുടെ ദിവ്യ നേത്രം. (1)

Verse 2

𑌵𑍇𑌦𑌾𑌤𑍀𑌤𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌿𑌪𑌰𑌿𑌮𑌲𑌂 𑌵𑍇𑌧𑌸𑌾𑌂 𑌮𑍗𑌲𑌿𑌸𑍇𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌦𑍁𑌰𑍍𑌭𑍂𑌤𑌂 𑌕𑌨𑌕𑌸𑌰𑌿𑌤𑌃 𑌸𑍈𑌕𑌤𑍇 𑌹𑌂𑌸𑌜𑍁𑌷𑍍𑌟𑍇 । 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑍀𑌭𑍂𑌮𑍍𑌯𑍋𑌃 𑌕𑌰𑌸𑌰𑌸𑌿𑌜𑍈𑌰𑍍𑌲𑌾𑌲𑌿𑌤𑌂 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌃 𑌪𑌾𑌦𑌾𑌮𑍍𑌭𑍋𑌜𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌫𑌲𑌤𑌿 𑌮𑍇 𑌭𑌾𑌵𑌨𑌾𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌿𑌕𑌾𑌯𑌾𑌮𑍍 ॥ ௨ ॥

vedātītaśrutiparimalaṃ vedhasāṃ maulisevyaṃ prādurbhūtaṃ kanakasaritaḥ saikate haṃsajuṣṭe | lakṣmībhūmyoḥ karasarasijairlālitaṃ raṅgabhartuḥ pādāmbhojaṃ pratiphalati me bhāvanādīrghikāyām || 2 ||

Meaning:എന്റെ ഭാവനാ-ദീർഘികയിൽ (തടാകത്തിൽ) ശ്രീരംഗനാഥന്റെ പാദ-കമലങ്ങൾ പ്രതിഫലിക്കുന്നു — വേദങ്ങളെയും കടന്ന പരിമളം, വേദങ്ങളുടെ പരിമള-സ്വരൂപം, ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരുടെ കിരീടങ്ങളാൽ സേവ്യം, സ്വർണ-സരിത (കാവേരി) അരയന്നങ്ങൾ വസിക്കുന്ന മണൽത്തിട്ടയിൽ ആവിർഭവിച്ചവ, ലക്ഷ്മീ-ഭൂമിമാരുടെ കര-കമലങ്ങളാൽ ലാളിക്കപ്പെടുന്നവ. (2)

Verse 3

𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌕𑌾𑌰𑌾𑌂 𑌕𑌟𑌕𑌰𑍁𑌚𑌿𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚𑌾𑌰𑍁𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑍁𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌕𑌾𑌲𑍇 𑌦𑍂𑌤𑍍𑌯𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌤𑌰𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌲𑍀𑌲𑌾𑌕𑌲𑌾𑌚𑍀𑌮𑍍 । 𑌜𑌾𑌨𑍁𑌚𑍍𑌛𑌾𑌯𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌗𑍁𑌣𑌸𑍁𑌭𑌗𑌾𑌂 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌰𑍍𑌮𑌦𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌜𑌙𑍍𑌘𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌜𑌨𑌨𑌪𑌦𑌵𑍀𑌜𑌾𑌙𑍍𑌘𑌿𑌕𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌜𑌹𑌾𑌤𑌿 ॥ ௩ ॥

citrākārāṃ kaṭakarucibhiścāruvṛttānupūrvāṃ kāle dūtyadrutataragatiṃ kāntilīlākalācīm | jānucchāyādviguṇasubhagāṃ raṅgabharturmadātmā jaṅghāṃ dṛṣṭvā jananapadavījāṅghikatvaṃ jahāti || 3 ||

Meaning:രംഗനാഥന്റെ ജംഘകളെ (കണങ്കാലുകളെ) കണ്ട് — വിചിത്രാകാരം, സുന്ദര-വൃത്തം, ക്രമേണ മെലിയുന്നവ, സമയത്ത് ദൂതനെപ്പോലെ വേഗമേറിയവ, കാന്തി ലീലകളാൽ കലിതം, മുട്ടുകളുടെ കാന്തിയാൽ ഇരട്ടി സുഭഗം — എന്റെ മുഗ്ധ മനസ്സ് ജന്മ-മാർഗത്തിൽ അലയുന്ന സ്വഭാവം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. (3)

Verse 4

𑌕𑌾𑌮𑌾𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑌕𑌦𑌲𑌿𑌕𑌾𑌸𑍍𑌤𑌮𑍍𑌭𑌸𑌮𑍍𑌭𑌾𑌵𑌨𑍀𑌯𑌂 𑌕𑍍𑌷𑍗𑌮𑌾𑌶𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌕𑌿𑌮𑌪𑌿 𑌕𑌮𑌲𑌾𑌭𑍂𑌮𑌿𑌨𑍀𑌲𑍋𑌪𑌧𑌾𑌨𑌮𑍍 । 𑌨𑍍𑌯𑌞𑍍𑌚𑌤𑍍𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑍀𑌕𑌿𑌰𑌣𑌰𑍁𑌚𑌿𑌰𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌶𑌤𑍍𑌯𑍂𑌰𑍁𑌯𑍁𑌗𑍍𑌮𑌂 𑌲𑌾𑌵𑌣𑍍𑌯𑍗𑌘𑌦𑍍𑌵𑌯𑌮𑌿𑌵 𑌮𑌤𑌿𑌰𑍍𑌮𑌾𑌮𑌿𑌕𑌾 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌯𑍂𑌨𑌃 ॥ ௪ ॥

kāmārāmasthirakadalikāstambhasambhāvanīyaṃ kṣaumāśliṣṭaṃ kimapi kamalābhūminīlopadhānam | nyañcatkāñcīkiraṇaruciraṃ nirviśatyūruyugmaṃ lāvaṇyaughadvayamiva matirmāmikā raṅgayūnaḥ || 4 ||

Meaning:എന്റെ ബുദ്ധി യുവ രംഗനാഥന്റെ ഊരു-യുഗളത്തിൽ (തുടകളുടെ ജോഡിയിൽ) പ്രവേശിക്കുന്നു — കാമ ഉദ്യാനത്തിലെ സ്ഥിര കദളീ-സ്തംഭങ്ങളോട് ഉപമിക്കാവുന്നവ, ക്ഷൗമത്താൽ (പട്ടാൽ) ആവൃതം, ലക്ഷ്മിക്ക് അനിർവചനീയ നീല ഉപധാനം (തലയണ), താഴേക്ക് ഒഴുകുന്ന മേഖലയുടെ കിരണങ്ങളാൽ രുചിരം — രണ്ട് ലാവണ്യ-ധാരകൾ പോലെ. (4)

Verse 5

𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍀𑌣𑌾𑌤𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌕𑌲𑌮𑌸𑍗 𑌮𑌾𑌨𑌸𑌂 𑌮𑍇 𑌸𑍁𑌜𑌾𑌤𑌾 𑌗𑌮𑍍𑌭𑍀𑌰𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌕𑍍𑌵𑌚𑌨 𑌸𑌮𑌯𑍇 𑌗𑍂𑌢𑌨𑌿𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌤𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾 । 𑌨𑌾𑌲𑍀𑌕𑍇𑌨 𑌸𑍍𑌫𑍁𑌰𑌿𑌤𑌰𑌜𑌸𑌾 𑌵𑍇𑌧𑌸𑍋 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌮𑌾𑌣𑌾 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌵𑌰𑍍𑌤𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑌿𑌸𑌹𑌚𑌰𑍀 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌨𑌾𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌨𑌾𑌭𑌿𑌃 ॥ ௫ ॥

samprīṇāti pratikalamasau mānasaṃ me sujātā gambhīratvātkvacana samaye gūḍhanikṣiptaviśvā | nālīkena sphuritarajasā vedhaso nirmimāṇā ramyāvartadyutisahacarī raṅganāthasya nābhiḥ || 5 ||

Meaning:ഓരോ നിമിഷവും രംഗനാഥന്റെ സുജാത നാഭി എന്റെ മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു — എത്ര ഗംഭീരമെന്നാൽ പ്രളയകാലത്ത് സമസ്ത വിശ്വത്തെയും ഗൂഢമായി തന്നിൽ വയ്ക്കുന്നു, വിടർന്ന പരാഗമുള്ള കമലത്താൽ ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, രമ്യ ആവർത്തത്തിന്റെ കാന്തിക്ക് സഹചാരി. (5)

Verse 6

𑌶𑍍𑌰𑍀𑌵𑌤𑍍𑌸𑍇𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌿𑌤𑌵𑌿𑌭𑌵𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌪𑌦𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑌧𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌧𑍍𑌯𑌂 𑌬𑌾𑌹𑍍𑌵𑍋𑌰𑍍𑌮𑌣𑌿𑌵𑌰𑌰𑍁𑌚𑌾 𑌰𑌞𑍍𑌜𑌿𑌤𑌂 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌧𑌾𑌮𑍍𑌨𑌃 । 𑌸𑌾𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛𑌾𑌯𑌂 𑌤𑌰𑍁𑌣𑌤𑍁𑌲𑌸𑍀𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌯𑌾 𑌵𑍈𑌜𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌂 𑌮𑍇 𑌶𑌮𑌯𑌤𑌿 𑌧𑌿𑌯𑌶𑍍𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌕𑍋𑌦𑌾𑌰𑌹𑌾𑌰𑌮𑍍 ॥ ௬ ॥

śrīvatsena prathitavibhavaṃ śrīpadanyāsadhanyaṃ madhyaṃ bāhvormaṇivararucā rañjitaṃ raṅgadhāmnaḥ | sāndracchāyaṃ taruṇatulasīcitrayā vaijayantyā santāpaṃ me śamayati dhiyaścandrikodārahāram || 6 ||

Meaning:രംഗധാമത്തിന്റെ മധ്യഭാഗം (അരക്കെട്ട്) — ശ്രീവത്സത്താൽ വിഭവ-പ്രസിദ്ധം, ശ്രീയുടെ പാദ-ന്യാസത്താൽ ധന്യം, ഭുജങ്ങൾക്കിടയിൽ ശ്രേഷ്ഠ മണികളുടെ കാന്തിയാൽ രഞ്ജിതം, പുതിയ തുളസിയോടെ വിചിത്ര വൈജയന്തി മാലയാൽ സാന്ദ്ര-ഛായ ഉള്ളത്, ചന്ദ്രിക പോലെ ഉദാര ഹാരത്തോടെ കൂടിയത് — എന്റെ മനസ്സിന്റെ സന്താപം ശമിപ്പിക്കുന്നു. (6)

Verse 7

𑌏𑌕𑌂 𑌲𑍀𑌲𑍋𑌪𑌹𑌿𑌤𑌮𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌬𑌾𑌹𑍁𑌮𑌾𑌜𑌾𑌨𑍁𑌲𑌮𑍍𑌬𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍗 𑌰𑌙𑍍𑌗𑍇 𑌶𑌯𑌿𑌤𑍁𑌰𑌖𑌿𑌲𑌪𑍍𑌰𑌾𑌰𑍍𑌥𑌨𑌾𑌪𑌾𑌰𑌿𑌜𑌾𑌤𑌮𑍍 । 𑌦𑍃𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍇𑌯𑌂 𑌦𑍃𑌢𑌨𑌿𑌯𑌮𑌿𑌤𑌾 𑌰𑌶𑍍𑌮𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌭𑍂𑌷𑌣𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾𑌹𑌸𑍍𑌤𑌿𑌨𑍍𑌯𑌨𑍁𑌭𑌵𑌤𑌿 𑌮𑍇 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑌾𑌲𑌾𑌨𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑍍 ॥ ௭ ॥

ekaṃ līlopahitamitaraṃ bāhumājānulambaṃ prāptau raṅge śayiturakhilaprārthanāpārijātam | dṛptā seyaṃ dṛḍhaniyamitā raśmibhirbhūṣaṇānāṃ cintāhastinyanubhavati me citramālānayantram || 7 ||

Meaning:ശയിക്കുന്ന രംഗനാഥന്റെ രണ്ട് ഭുജങ്ങൾ — ഒന്ന് ലീലയായി വയ്ക്കപ്പെട്ടത്, മറ്റൊന്ന് മുട്ടുകൾ വരെ തൂങ്ങുന്നത്, സമസ്ത പ്രാർഥനകളും നിറവേറ്റുന്ന പാരിജാതം — ഗർവിച്ചാലും ആഭരണങ്ങളുടെ കിരണങ്ങളാൽ ദൃഢമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവ; എന്റെ ചിന്താ-ഹസ്തിനി (പെണ്ണാന) അവയെ വിചിത്ര ആലാന-സ്തംഭമായി അനുഭവിക്കുന്നു. (7)

Verse 8

𑌸𑌾𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌯𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌵𑌿𑌕𑌸𑌿𑌤𑌂 𑌚𑌾𑌰𑍁𑌬𑌿𑌮𑍍𑌬𑌾𑌧𑌰𑍋𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌪𑌾𑌯𑌪𑍍𑌰𑌣𑌯𑌿𑌨𑌿 𑌜𑌨𑍇 𑌦𑍂𑌰𑌦𑌤𑍍𑌤𑌾𑌭𑌿𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌮𑍍 । 𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌵𑌕𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌕𑌨𑌕𑌤𑌿𑌲𑌕𑌾𑌲𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌗𑌾𑌢𑌂 𑌵𑌿𑌲𑌗𑌤𑌿 𑌮𑌮 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌗𑌤𑍋𑌦𑌾𑌰𑌨𑍇𑌤𑍍𑌰𑌮𑍍 ॥ ௮ ॥

sābhiprāyasmitavikasitaṃ cārubimbādharoṣṭhaṃ duḥkhāpāyapraṇayini jane dūradattābhimukhyam | kāntaṃ vaktraṃ kanakatilakālaṅkṛtaṃ raṅgabhartuḥ svānte gāḍhaṃ vilagati mama svāgatodāranetram || 8 ||

Meaning:രംഗനാഥന്റെ കാന്ത മുഖം — അർഥവത്തായ പുഞ്ചിരിയാൽ വിടർന്നത്, സുന്ദര ബിംബ-സദൃശ അധരോഷ്ഠം ഉള്ളത്, ദൂരെനിന്നുതന്നെ ദുഃഖിത ഭക്തന്റെ നേർക്ക് അഭിമുഖം, സ്വർണ-തിലകത്താൽ അലങ്കൃതം — തന്റെ സ്വാഗതപൂർണ ഉദാര നേത്രങ്ങളോടെ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഗാഢമായി പതിയുന്നു. (8)

Verse 9

𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑍈𑌰𑌨𑍍𑌤𑌃𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑌪𑌰𑌿𑌮𑌲𑍈𑌰𑍍𑌵𑌲𑍍𑌲𑌭𑌾𑌸𑍍𑌪𑌰𑍍𑌶𑌮𑌾𑌨𑍍𑌯𑍈𑌃 𑌕𑍁𑌪𑍍𑌯𑌚𑍍𑌚𑍋𑌲𑍀𑌵𑌚𑌨𑌕𑍁𑌟𑌿𑌲𑍈𑌃 𑌕𑍁𑌨𑍍𑌤𑌲𑍈𑌃 𑌶𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌮𑍂𑌲𑍇 । 𑌰𑌤𑍍𑌨𑌾𑌪𑍀𑌡𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑌿𑌶𑌬𑌲𑌿𑌤𑍇 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌃 𑌕𑌿𑌰𑍀𑌟𑍇 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌵𑌤𑍍𑌯𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌿𑌮𑌧𑌿𑌗𑌤𑌾 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌯𑌶𑍍𑌚𑍇𑌤𑌸𑍋 𑌮𑍇 ॥ ௯ ॥

mālyairantaḥsthiraparimalairvallabhāsparśamānyaiḥ kupyaccolīvacanakuṭilaiḥ kuntalaiḥ śliṣṭamūle | ratnāpīḍadyutiśabalite raṅgabhartuḥ kirīṭe rājanvatyaḥ sthitimadhigatā vṛttayaścetaso me || 9 ||

Meaning:രംഗനാഥന്റെ കിരീടത്തിൽ — അതിന്റെ മൂലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുന്തലങ്ങളാൽ (കേശങ്ങളാൽ) വേഷ്ടിതം, രത്നാപീഡ കാന്തിയാൽ ശബലം — എന്റെ ചിത്ത വൃത്തികൾ രാജന്വതി (സുശാസിതം) ആയി സ്ഥിതി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. (9)

Verse 10

𑌪𑌾𑌦𑌾𑌮𑍍𑌭𑍋𑌜𑌂 𑌸𑍍𑌪𑍃𑌶𑌤𑌿 𑌭𑌜𑌤𑍇 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌨𑌾𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌜𑌙𑍍𑌘𑌾- 𑌮𑍂𑌰𑍁𑌦𑍍𑌵𑌨𑍍𑌦𑍍𑌵𑍇 𑌵𑌿𑌲𑌗𑌤𑌿 𑌶𑌨𑍈𑌰𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌵𑌮𑌭𑍍𑌯𑍇𑌤𑌿 𑌨𑌾𑌭𑌿𑌮𑍍 । 𑌵𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌵𑌲𑌤𑌿 𑌭𑍁𑌜𑌯𑍋𑌰𑍍𑌮𑌾𑌮𑌿𑌕𑍇𑌯𑌂 𑌮𑌨𑍀𑌷𑌾 𑌵𑌕𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌭𑌿𑌖𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑌿𑌬𑌤𑌿 𑌵𑌹𑌤𑍇 𑌵𑌾𑌸𑌨𑌾𑌂 𑌮𑍗𑌲𑌿𑌬𑌨𑍍𑌧𑍇 ॥ ௧௦ ॥

pādāmbhojaṃ spṛśati bhajate raṅganāthasya jaṅghā- mūrudvandve vilagati śanairūrdhvamabhyeti nābhim | vakṣasyāste valati bhujayormāmikeyaṃ manīṣā vaktrābhikhyāṃ pibati vahate vāsanāṃ maulibandhe || 10 ||

Meaning:എന്റെ ഈ ബുദ്ധി രംഗനാഥന്റെ പാദ-കമലത്തെ സ്പർശിച്ച് സേവിക്കുന്നു, ജംഘ ഊരു-യുഗളത്തിൽ ലഗ്നമാകുന്നു, പതുക്കെ മുകളിലേക്ക് നാഭി വരെ പോകുന്നു, വക്ഷത്തിൽ നിൽക്കുന്നു, ഭുജങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു, മുഖ ശോഭ പാനം ചെയ്യുന്നു, കിരീട-ബന്ധത്തിൽ വാസനയെ (അനുരാഗത്തെ) ധരിക്കുന്നു. (10)

Verse 11

𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑍋𑌦𑌾𑌰𑌰𑌯𑍈𑌰𑌿𑌹 𑌭𑍁𑌜𑍈𑌃 𑌕𑌙𑍍𑌕𑌣𑌜𑍍𑌯𑌾𑌕𑌿𑌣𑌾𑌙𑍍𑌕𑍈- 𑌰𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑍀𑌧𑌾𑌮𑍍𑌨𑌃 𑌪𑍃𑌥𑍁𑌲𑌪𑌰𑌿𑌘𑍈𑌰𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾 𑌭𑍀𑌤𑌿𑌹𑍇𑌤𑌿𑌃 । 𑌅𑌗𑍍𑌰𑍇 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑍍𑌭𑍁𑌜𑌗𑌶𑌯𑌨𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍈𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 𑌸𑌨𑍍 𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇𑌰𑌙𑍍𑌗𑌂 𑌮𑌮 𑌚 𑌹𑍃𑌦𑌯𑍇 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 𑌸𑌾𑌵𑌰𑍋𑌧𑌃 ॥ ௧௧ ॥

kāntodāararayairiha bhujaiḥ kaṅkaṇajyākiṇāṅkai- rlakṣmīdhāmnaḥ pṛthulaparighairlakṣitā bhītihetiḥ | agre kiñcidbhujagaśayanaḥ svātmanaivātmanaḥ san madhyeraṅgaṃ mama ca hṛdaye vartate sāvarodhaḥ || 11 ||

Meaning:ഇവിടെ സർപ്പശായി ഭഗവാൻ വിരാജമാനൻ — അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭുജങ്ങൾ കാന്തം, ഉദാര-വേഗം ഉള്ളവ, ജ്യാ (വില്ലിന്റെ ഞാൺ) കിണാംകത്താൽ (തഴമ്പുകളാൽ) ചിഹ്നിതം, ലക്ഷ്മീ-ധാമത്തിന്റെ വിശാല അർഗള സദൃശം, ഭയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്ന ആയുധ-സ്വരൂപം; തന്റെ ആത്മാവിനാൽ തന്നെ തനിക്കായി വിദ്യമാനനായി ശ്രീരംഗത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ, ഇപ്പോൾ തന്റെ പരിവാരത്തോടെ എന്റെ ഹൃദയത്തിലും വസിക്കുന്നു. (11)

Verse 12

𑌰𑌙𑍍𑌗𑌾𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑍇 𑌰𑌸𑌿𑌕𑌮𑌹𑌿𑌤𑍇 𑌰𑌞𑍍𑌜𑌿𑌤𑌾𑌶𑍇𑌷𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌵𑌤𑍍𑌸𑍇𑌵𑌾𑌵𑌿𑌮𑌲𑌮𑌨𑌸𑌾 𑌵𑍇𑌙𑍍𑌕𑌟𑍇𑌶𑍇𑌨 𑌕𑍢𑌪𑍍𑌤𑌮𑍍 । 𑌅𑌕𑍍𑌲𑍇𑌶𑍇𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌿𑌹𑌿𑌤𑌧𑌿𑌯𑌾𑌮𑌾𑌰𑍁𑌰𑍁𑌕𑍍𑌷𑍋𑌰𑌵𑌸𑍍𑌥𑌾𑌂 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌗𑌾𑌢𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑌤𑍁 𑌭𑌗𑌵𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌸𑍋𑌪𑌾𑌨𑌮𑍇𑌤𑌤𑍍 ॥ ௧௨ ॥

raṅgāsthāne rasikamahite rañjitāśeṣacitte vidvatsevāvimalamanasā veṅkaṭeśena kḷptam | aktleśena praṇihitadhiyāmārurukṣoravasthāṃ bhaktiṃ gāḍhāṃ diśatu bhagavaddhyānasopānametat || 12 ||

Meaning:ഈ ഭഗവദ്ധ്യാനസോപാനം — വിദ്വാന്മാരുടെ സേവയാൽ വിമല-മനസ്കനായ വേങ്കടേശൻ (വേദാന്ത ദേശികൻ) ശ്രീരംഗത്തിലെ രസിക-പൂജിത, സമസ്ത ചിത്തത്തെയും രഞ്ജിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത് രചിച്ചു — ആ അവസ്ഥ വരെ കയറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രണിഹിത-ബുദ്ധിയുള്ളവർക്ക് അനായാസമായി ഗാഢ ഭക്തി പ്രസാദിക്കട്ടെ. (12)

Verse 13

॥ 𑌇𑌤𑌿 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑍇𑌙𑍍𑌕𑌟𑍇𑌶𑌾𑌰𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌣𑍀𑌤𑌂 𑌭𑌗𑌵𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌸𑍋𑌪𑌾𑌨𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑍍 ॥

|| iti śrīmadveṅkaṭeśāryapraṇītaṃ bhagavaddhyānasopānaṃ sampūrṇam ||

Meaning:ഇപ്രകാരം ശ്രീമദ് വേങ്കടേശാര്യൻ (വേദാന്ത ദേശികൻ) രചിച്ച ഭഗവദ്ധ്യാനസോപാനം സമ്പൂർണമായി.

Word-by-Word Meaning

Click any word to hear its pronunciation

𑌅𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌜𑍍𑌯𑍋𑌤𑌿𑌃 𑌕𑌿𑌮𑌪𑌿🔊antarjyotiḥ kimapiSome ineffable inner light

𑌯𑌮𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 𑌅𑌞𑍍𑌜𑌨𑌂 𑌯𑍋𑌗𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇𑌃🔊yaminām añjanaṃ yogadṛṣṭeḥThe collyrium (that opens) the yogic vision of the self-controlled sages

𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾𑌰𑌤𑍍𑌨𑌂🔊cintāratnaṃThe wish-fulfilling gem (Chintamani)

𑌦𑍈𑌵𑌤𑌂 𑌦𑍈𑌵𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂🔊daivataṃ daivatānāṃThe God of (all) gods

𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇🔊dṛśyate raṅgamadhyeIs seen (manifest) in the midst of Srirangam

𑌰𑌙𑍍𑌗𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌃 𑌪𑌾𑌦𑌾𑌮𑍍𑌭𑍋𑌜𑌂🔊raṅgabhartuḥ pādāmbhojaṃThe lotus feet of the Lord of Srirangam (Ranganatha)

𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌫𑌲𑌤𑌿 𑌮𑍇 𑌭𑌾𑌵𑌨𑌾𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌿𑌕𑌾𑌯𑌾𑌮𑍍🔊pratiphalati me bhāvanādīrghikāyāmIs reflected in the deep pond of my contemplation

𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑍀𑌭𑍂𑌮𑍍𑌯𑍋𑌃 𑌕𑌰𑌸𑌰𑌸𑌿𑌜𑍈𑌃🔊lakṣmībhūmyoḥ karasarasijaiḥBy the lotus-hands of Lakshmi and Bhumi (caressing the feet)

𑌜𑌙𑍍𑌘𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾🔊jaṅghāṃ dṛṣṭvāHaving beheld the (lovely) shanks (of the Lord)

𑌜𑌨𑌨𑌪𑌦𑌵𑍀𑌜𑌾𑌙𑍍𑌘𑌿𑌕𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌜𑌹𑌾𑌤𑌿🔊jananapadavījāṅghikatvaṃ jahātiMy mind gives up its 'travelling along the road of (repeated) births'

𑌊𑌰𑍁𑌯𑍁𑌗𑍍𑌮𑌂 ... 𑌰𑌙𑍍𑌗𑌯𑍂𑌨𑌃🔊ūruyugmaṃ ... raṅgayūnaḥThe pair of thighs of the youthful Lord of Srirangam

𑌰𑌙𑍍𑌗𑌨𑌾𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌨𑌾𑌭𑌿𑌃🔊raṅganāthasya nābhiḥThe navel of Ranganatha (from which Brahma's lotus arises)

𑌵𑍇𑌧𑌸𑍋 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌮𑌾𑌣𑌾🔊vedhaso nirmimāṇāCreating (giving birth to) Brahma the creator

𑌶𑍍𑌰𑍀𑌵𑌤𑍍𑌸𑍇𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌿𑌤𑌵𑌿𑌭𑌵𑌂🔊śrīvatsena prathitavibhavaṃWhose glory is renowned through the Srivatsa mark (on the chest)

𑌵𑍈𑌜𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 ... 𑌸𑌾𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛𑌾𑌯𑌂🔊vaijayantyā ... sāndracchāyaṃDensely shaded by the Vaijayanti garland (with fresh tulasi)

𑌅𑌖𑌿𑌲𑌪𑍍𑌰𑌾𑌰𑍍𑌥𑌨𑌾𑌪𑌾𑌰𑌿𑌜𑌾𑌤𑌮𑍍🔊akhilaprārthanāpārijātamThe wish-tree (Parijata) fulfilling all prayers — the Lord's arm

𑌸𑌾𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌯𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌵𑌿𑌕𑌸𑌿𑌤𑌂 ... 𑌵𑌕𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂🔊sābhiprāyasmitavikasitaṃ ... vaktraṃThe face blossoming with a meaningful smile

𑌸𑍍𑌵𑌾𑌗𑌤𑍋𑌦𑌾𑌰𑌨𑍇𑌤𑍍𑌰𑌮𑍍🔊svāgatodāranetramWith wide eyes that lovingly welcome (the devotee)

𑌰𑌙𑍍𑌗𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌃 𑌕𑌿𑌰𑍀𑌟𑍇🔊raṅgabhartuḥ kirīṭeUpon the crown of the Lord of Srirangam

𑌭𑍁𑌜𑌗𑌶𑌯𑌨𑌃🔊bhujagaśayanaḥHe who reclines on the serpent (Adishesha)

𑌮𑌮 𑌚 𑌹𑍃𑌦𑌯𑍇 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇🔊mama ca hṛdaye vartateAnd (now) dwells within my heart as well

𑌭𑌗𑌵𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌸𑍋𑌪𑌾𑌨𑌮𑍍 𑌏𑌤𑌤𑍍🔊bhagavaddhyānasopānam etatThis 'staircase of meditation upon the Lord' (the title of the hymn)

Benefits of Chanting ശ്രീ ഭഗവദ്ധ്യാനസോപാനം

✦

Guides the devotee in dhyana (meditation) on Lord Ranganatha's divine form from feet to crown

✦

Composed by Swami Vedanta Desika, one of the greatest Sri Vaishnava acharyas

✦

Cultivates intense, focused bhakti as a step-by-step 'staircase' to the Lord

✦

Calms the burning of the mind and stills the restless wandering through samsara

✦

Its phala-shruti promises deep devotion and an easy ascent toward union (yoga) with the Lord

✦

Deepens love for Sri Ranganatha of Srirangam, the foremost of the 108 Divya Desams

How to Chant ശ്രീ ഭഗവദ്ധ്യാനസോപാനം

Repetitions1times

Best TimeDuring morning or evening meditation; especially Ekadashi, Panguni Uttiram and Vaikunta Ekadashi at Srirangam

This hymn is itself a meditation. Sit quietly after bathing, calm the breath, and recite the twelve verses slowly, letting the mind rest on each part of Lord Ranganatha's form in turn — beginning at His lotus feet (verse 2) and rising, as if climbing a staircase, up to His crown (verse 9), then surveying the whole form (verses 10-11). Conclude with the phala-shruti (verse 12), praying for deep devotion. Best chanted unhurriedly, in a contemplative mood.

Frequently Asked Questions

This page shows the complete ശ്രീ ഭഗവദ്ധ്യാനസോപാനം written in the Grantha script — the same Sanskrit/Hindi verses, transliterated character-by-character so you can read and chant comfortably. Tap any line (or the ▶ button) to hear it recited aloud.

Yes — only the script changes; the words and their meaning are the original. The verse-by-verse meaning, benefits and how-to-chant guidance on this page apply exactly the same.

It means 'the staircase (sopana) for meditation (dhyana) upon the Lord (Bhagavat)'. The hymn is structured so that the meditating mind climbs, step by step, over the Lord's divine form — from His lotus feet up to His crown — as one would ascend a flight of stairs toward the goal of union with Him.

It was composed by Swami Vedanta Desika (Venkatanatha, 13th–14th century CE), the great Sri Vaishnava philosopher-poet. It is one of his three hymns devoted exclusively to Lord Ranganatha — the reclining form of Vishnu at Srirangam — along with the Abheeti Stavam and Nyasa Tilakam.

Bhagavad Dhyana Sopanam follows the spirit of the Tamil 'Amalanadipiran' of Tiruppanazhwar, who sang of Ranganatha's beauty from His feet up to His face (paadaadi-kesa). Vedanta Desika composed this Sanskrit hymn in the same feet-to-crown sequence, honouring that Alvar's vision.

The twelfth verse (phala-shruti) declares that this hymn will, without effort, bestow deep and intense devotion upon those of steady mind who long to climb toward the state of union with the Lord — making it a treasured aid for the practice of loving meditation.