ஶ்ரீ பகவத்த்யாநஸோபாநம்
Bhagavad Dhyana Sopanam in Tamil · தமிழ்
உங்கள் மொழி/எழுத்தில் படியுங்கள்
தோற்றம் & கதை
Stotras of Swami Vedanta Desika (one of his three hymns on Lord Ranganatha of Srirangam) · Swami Vedanta Desika (Venkatanatha / Venkateshacharya) · 13th–14th century CE
Swami Vedanta Desika composed the Bhagavad Dhyana Sopanam at Srirangam in adoration of Lord Ranganatha, the great reclining Vishnu on Adishesha. Patterned after the Tamil Amalanadipiran of Tiruppanazhwar — who beheld the Lord from feet to face and refused to look upon anything else thereafter — Desika's hymn sets the same paadaadi-kesa (feet-to-crown) vision into elegant Sanskrit verse. Each verse rests the contemplating mind upon one part of the Lord's form, so that the whole becomes a 'staircase' of meditation by which the devotee ascends toward loving union with the Lord.
✦ சாத்திரங்களில் கூறியபடி
It is told of Tiruppanazhwar — whose vision inspired this hymn — that, being carried into the Srirangam sanctum upon the shoulders of the temple priest at the Lord's own command, he sang the Lord's beauty from His feet to His face and, declaring he would never let his eyes fall on anything lesser, merged then and there into Ranganatha; Desika's Dhyana Sopanam invites every devotee onto that same ascending path of vision.
பொருளுடன் முழுப் பாடல்
எந்த வரியையும் அல்லது ▶ பொத்தானைத் தொட்டு கேளுங்கள்
அந்தர்ஜ்யோதிஃ கிமபி யமிநாமஞ்ஜநம் யோகத்ரு'ஷ்டே- ஶ்சிந்தாரத்நம் ஸுலபமிஹ நஃ ஸித்திமோக்ஷாநுரூபம் । தீநாநாதவ்யஸநஶமநம் தைவதம் தைவதாநாம் திவ்யம் சக்ஷுஃ ஶ்ருதிபரிஷதாம் த்ரு'ஶ்யதே ரங்கமத்யே ॥ ௧ ॥
antarjyotiḥ kimapi yaminām añjanaṃ yogadṛṣṭe- ścintāratnaṃ sulabhamiha naḥ siddhimokṣānurūpam | dīnānāthavyasanaśamanaṃ daivataṃ daivatānāṃ divyaṃ cakṣuḥ śrutipariṣadāṃ dṛśyate raṅgamadhye || 1 ||
பொருள்:There, in the midst of Srirangam, is seen — some ineffable inner light, the collyrium that opens the yogic eye of sages, a wish-gem here easily had by us and suited to both worldly attainment and liberation, the calmer of the distress of the helpless, the God of gods, the divine eye of the assembly of the Vedas. (1)
வேதாதீதஶ்ருதிபரிமலம் வேதஸாம் மௌலிஸேவ்யம் ப்ராதுர்பூதம் கநகஸரிதஃ ஸைகதே ஹம்ஸஜுஷ்டே । லக்ஷ்மீபூம்யோஃ கரஸரஸிஜைர்லாலிதம் ரங்கபர்துஃ பாதாம்போஜம் ப்ரதிபலதி மே பாவநாதீர்கிகாயாம் ॥ ௨ ॥
vedātītaśrutiparimalaṃ vedhasāṃ maulisevyaṃ prādurbhūtaṃ kanakasaritaḥ saikate haṃsajuṣṭe | lakṣmībhūmyoḥ karasarasijairlālitaṃ raṅgabhartuḥ pādāmbhojaṃ pratiphalati me bhāvanādīrghikāyām || 2 ||
பொருள்:In the deep pond of my contemplation is reflected the lotus feet of the Lord of Srirangam — fragrant beyond the Vedas yet the perfume of the Vedas, served by the crowns of Brahma and the gods, risen on the swan-frequented sands of the golden river (Kaveri), and caressed by the lotus-hands of Lakshmi and Bhumi. (2)
சித்ராகாராம் கடகருசிபிஶ்சாருவ்ரு'த்தாநுபூர்வாம் காலே தூத்யத்ருததரகதிம் காந்திலீலாகலாசீம் । ஜாநுச்சாயாத்விகுணஸுபகாம் ரங்கபர்துர்மதாத்மா ஜங்காம் த்ரு'ஷ்ட்வா ஜநநபதவீஜாங்கிகத்வம் ஜஹாதி ॥ ௩ ॥
citrākārāṃ kaṭakarucibhiścāruvṛttānupūrvāṃ kāle dūtyadrutataragatiṃ kāntilīlākalācīm | jānucchāyādviguṇasubhagāṃ raṅgabharturmadātmā jaṅghāṃ dṛṣṭvā jananapadavījāṅghikatvaṃ jahāti || 3 ||
பொருள்:Beholding the shanks of the Lord of Srirangam — wondrous in form, beautifully tapering and round, swift as a messenger in their hour, graceful with playful charm, and twice-blessed by the glow of His knees — my enraptured mind gives up forever its wandering on the road of repeated births. (3)
காமாராமஸ்திரகதலிகாஸ்தம்பஸம்பாவநீயம் க்ஷௌமாஶ்லிஷ்டம் கிமபி கமலாபூமிநீலோபதாநம் । ந்யஞ்சத்காஞ்சீகிரணருசிரம் நிர்விஶத்யூருயுக்மம் லாவண்யௌகத்வயமிவ மதிர்மாமிகா ரங்கயூநஃ ॥ ௪ ॥
kāmārāmasthirakadalikāstambhasambhāvanīyaṃ kṣaumāśliṣṭaṃ kimapi kamalābhūminīlopadhānam | nyañcatkāñcīkiraṇaruciraṃ nirviśatyūruyugmaṃ lāvaṇyaughadvayamiva matirmāmikā raṅgayūnaḥ || 4 ||
பொருள்:My mind enters the pair of thighs of the youthful Lord of Srirangam — worthy to be likened to the firm plantain-stems of the garden of love, wrapped in silk, an ineffable dark cushion for Lady Lakshmi, lovely with the downward-streaming rays of His girdle — as though entering two streams of pure loveliness. (4)
ஸம்ப்ரீணாதி ப்ரதிகலமஸௌ மாநஸம் மே ஸுஜாதா கம்பீரத்வாத்க்வசந ஸமயே கூடநிக்ஷிப்தவிஶ்வா । நாலீகேந ஸ்புரிதரஜஸா வேதஸோ நிர்மிமாணா ரம்யாவர்தத்யுதிஸஹசரீ ரங்கநாதஸ்ய நாபிஃ ॥ ௫ ॥
samprīṇāti pratikalamasau mānasaṃ me sujātā gambhīratvātkvacana samaye gūḍhanikṣiptaviśvā | nālīkena sphuritarajasā vedhaso nirmimāṇā ramyāvartadyutisahacarī raṅganāthasya nābhiḥ || 5 ||
பொருள்:At every instant the well-formed navel of Ranganatha gladdens my heart — so deep that at the time of dissolution it secretly holds the whole universe within, giving birth, through its lotus with blossoming pollen, to Brahma the creator, and graced by its lovely whorl of light. (5)
ஶ்ரீவத்ஸேந ப்ரதிதவிபவம் ஶ்ரீபதந்யாஸதந்யம் மத்யம் பாஹ்வோர்மணிவரருசா ரஞ்ஜிதம் ரங்கதாம்நஃ । ஸாந்த்ரச்சாயம் தருணதுலஸீசித்ரயா வைஜயந்த்யா ஸந்தாபம் மே ஶமயதி தியஶ்சந்த்ரிகோதாரஹாரம் ॥ ௬ ॥
śrīvatsena prathitavibhavaṃ śrīpadanyāsadhanyaṃ madhyaṃ bāhvormaṇivararucā rañjitaṃ raṅgadhāmnaḥ | sāndracchāyaṃ taruṇatulasīcitrayā vaijayantyā santāpaṃ me śamayati dhiyaścandrikodārahāram || 6 ||
பொருள்:The waist of the Lord of Srirangam — its glory proclaimed by the Srivatsa, blessed by the imprint of Sri's feet, reddened between the arms by the lustre of the choicest gems, densely shaded by the Vaijayanti garland bright with fresh tulasi, and bearing a necklace generous as moonlight — stills the burning of my mind. (6)
ஏகம் லீலோபஹிதமிதரம் பாஹுமாஜாநுலம்பம் ப்ராப்தௌ ரங்கே ஶயிதுரகிலப்ரார்தநாபாரிஜாதம் । த்ரு'ப்தா ஸேயம் த்ரு'டநியமிதா ரஶ்மிபிர்பூஷணாநாம் சிந்தாஹஸ்திந்யநுபவதி மே சித்ரமாலாநயந்த்ரம் ॥ ௭ ॥
ekaṃ līlopahitamitaraṃ bāhumājānulambaṃ prāptau raṅge śayiturakhilaprārthanāpārijātam | dṛptā seyaṃ dṛḍhaniyamitā raśmibhirbhūṣaṇānāṃ cintāhastinyanubhavati me citramālānayantram || 7 ||
பொருள்:The two arms of the reclining Lord of Srirangam — one laid in graceful ease, the other hanging down to the knee, a very wish-tree fulfilling every prayer — are proud yet firmly bound by the rays of their ornaments; my 'elephant of contemplation' experiences them as a wondrous tethering post. (7)
ஸாபிப்ராயஸ்மிதவிகஸிதம் சாருபிம்பாதரோஷ்டம் துஃகாபாயப்ரணயிநி ஜநே தூரதத்தாபிமுக்யம் । காந்தம் வக்த்ரம் கநகதிலகாலங்க்ரு'தம் ரங்கபர்துஃ ஸ்வாந்தே காடம் விலகதி மம ஸ்வாகதோதாரநேத்ரம் ॥ ௮ ॥
sābhiprāyasmitavikasitaṃ cārubimbādharoṣṭhaṃ duḥkhāpāyapraṇayini jane dūradattābhimukhyam | kāntaṃ vaktraṃ kanakatilakālaṅkṛtaṃ raṅgabhartuḥ svānte gāḍhaṃ vilagati mama svāgatodāranetram || 8 ||
பொருள்:The lovely face of the Lord of Srirangam — blossoming with a meaningful smile, with charming bimba-red lips, turned graciously toward the suffering devotee from afar, adorned with a golden tilaka — clings deep within my heart, with its wide, generously welcoming eyes. (8)
மால்யைரந்தஃஸ்திரபரிமலைர்வல்லபாஸ்பர்ஶமாந்யைஃ குப்யச்சோலீவசநகுடிலைஃ குந்தலைஃ ஶ்லிஷ்டமூலே । ரத்நாபீடத்யுதிஶபலிதே ரங்கபர்துஃ கிரீடே ராஜந்வத்யஃ ஸ்திதிமதிகதா வ்ரு'த்தயஶ்சேதஸோ மே ॥ ௯ ॥
mālyairantaḥsthiraparimalairvallabhāsparśamānyaiḥ kupyaccolīvacanakuṭilaiḥ kuntalaiḥ śliṣṭamūle | ratnāpīḍadyutiśabalite raṅgabhartuḥ kirīṭe rājanvatyaḥ sthitimadhigatā vṛttayaścetaso me || 9 ||
பொருள்:Upon the crown of the Lord of Srirangam — its base entwined with His curls (precious to the touch of His beloved, curling as if vexed at the gem-studded bodice), variegated by the radiance of its jewelled crest — the activities of my mind, well-governed, have found their abode and their sovereign. (9)
பாதாம்போஜம் ஸ்ப்ரு'ஶதி பஜதே ரங்கநாதஸ்ய ஜங்கா- மூருத்வந்த்வே விலகதி ஶநைரூர்த்வமப்யேதி நாபிம் । வக்ஷஸ்யாஸ்தே வலதி புஜயோர்மாமிகேயம் மநீஷா வக்த்ராபிக்யாம் பிபதி வஹதே வாஸநாம் மௌலிபந்தே ॥ ௧௦ ॥
pādāmbhojaṃ spṛśati bhajate raṅganāthasya jaṅghā- mūrudvandve vilagati śanairūrdhvamabhyeti nābhim | vakṣasyāste valati bhujayormāmikeyaṃ manīṣā vaktrābhikhyāṃ pibati vahate vāsanāṃ maulibandhe || 10 ||
பொருள்:This mind of mine touches and adores the lotus feet of Ranganatha, clings to His shanks and thighs, slowly rises to His navel, rests upon His chest, moves over His arms, drinks in the beauty of His face, and bears its loving fixation upon His crown. (10)
காந்தோதாரரயைரிஹ புஜைஃ கங்கணஜ்யாகிணாங்கை- ர்லக்ஷ்மீதாம்நஃ ப்ரு'துலபரிகைர்லக்ஷிதா பீதிஹேதிஃ । அக்ரே கிஞ்சித்புஜகஶயநஃ ஸ்வாத்மநைவாத்மநஃ ஸந் மத்யேரங்கம் மம ச ஹ்ரு'தயே வர்ததே ஸாவரோதஃ ॥ ௧௧ ॥
kāntodāararayairiha bhujaiḥ kaṅkaṇajyākiṇāṅkai- rlakṣmīdhāmnaḥ pṛthulaparighairlakṣitā bhītihetiḥ | agre kiñcidbhujagaśayanaḥ svātmanaivātmanaḥ san madhyeraṅgaṃ mama ca hṛdaye vartate sāvarodhaḥ || 11 ||
பொருள்:Here lies the reclining Lord on the serpent — His broad arms lovely and mighty, marked with calluses from the bowstring, like great door-bars of the abode of Lakshmi, His weapons a refuge from all fear; being by His own Self for His own Self, He abides in the midst of Srirangam, and now, with His entourage, within my heart as well. (11)
ரங்காஸ்தாநே ரஸிகமஹிதே ரஞ்ஜிதாஶேஷசித்தே வித்வத்ஸேவாவிமலமநஸா வேங்கடேஶேந க்லு'ப்தம் । அக்லேஶேந ப்ரணிஹிததியாமாருருக்ஷோரவஸ்தாம் பக்திம் காடாம் திஶது பகவத்த்யாநஸோபாநமேதத் ॥ ௧௨ ॥
raṅgāsthāne rasikamahite rañjitāśeṣacitte vidvatsevāvimalamanasā veṅkaṭeśena kḷptam | aktleśena praṇihitadhiyāmārurukṣoravasthāṃ bhaktiṃ gāḍhāṃ diśatu bhagavaddhyānasopānametat || 12 ||
பொருள்:May this 'Bhagavad Dhyana Sopanam' — composed by Venkatesha (Vedanta Desika), whose mind was made pure by the service of the learned, in the sanctum of Srirangam dear to the discerning and delighting every heart — effortlessly bestow deep, intense devotion upon those of fixed mind who wish to climb the steps to that state. (12)
॥ இதி ஶ்ரீமத்வேங்கடேஶார்யப்ரணீதம் பகவத்த்யாநஸோபாநம் ஸம்பூர்ணம் ॥
|| iti śrīmadveṅkaṭeśāryapraṇītaṃ bhagavaddhyānasopānaṃ sampūrṇam ||
பொருள்:Thus is completed the Bhagavad Dhyana Sopanam composed by the revered Venkateshacharya (Vedanta Desika).
சொல்-சொல்லாகப் பொருள்
உச்சரிப்பைக் கேட்க எந்தச் சொல்லையும் தட்டவும்
Bhagavad Dhyana Sopanam பாராயணப் பலன்கள்
Guides the devotee in dhyana (meditation) on Lord Ranganatha's divine form from feet to crown
Composed by Swami Vedanta Desika, one of the greatest Sri Vaishnava acharyas
Cultivates intense, focused bhakti as a step-by-step 'staircase' to the Lord
Calms the burning of the mind and stills the restless wandering through samsara
Its phala-shruti promises deep devotion and an easy ascent toward union (yoga) with the Lord
Deepens love for Sri Ranganatha of Srirangam, the foremost of the 108 Divya Desams
Bhagavad Dhyana Sopanam பாராயண முறை
This hymn is itself a meditation. Sit quietly after bathing, calm the breath, and recite the twelve verses slowly, letting the mind rest on each part of Lord Ranganatha's form in turn — beginning at His lotus feet (verse 2) and rising, as if climbing a staircase, up to His crown (verse 9), then surveying the whole form (verses 10-11). Conclude with the phala-shruti (verse 12), praying for deep devotion. Best chanted unhurriedly, in a contemplative mood.
அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்
இவையும் படியுங்கள்
ॐ
முழு Bhagavad Dhyana Sopanamஐ வரிக்கு-வரி பொருளுடன் படியுங்கள், அல்லது மேலும் புனித பாடல்களைக் காணுங்கள்