ધનતેરસ ધન્વન્તરિ મંત્ર એવં ગાયત્રી
ധനതേരസ് ധന്വന്തരി മന്ത്രവും ഗായത്രിയും in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
આ ભગવાન ધન્વંતરિના મંત્રો છે — મહાન ધન્વંતરિ મંત્ર અને ધન્વંતરિ ગાયત્રી — જે દીપાવલીના પ્રથમ દિવસ ધનતેરસ પર જપાય છે. વિષ્ણુના અવતાર ધન્વંતરિ સમુદ્ર-મંથનમાંથી અમૃત-કલશ લઈને પ્રગટ થયા અને દિવ્ય વૈદ્ય તથા આયુર્વેદના પ્રવર્તક રૂપે પૂજાય છે. ધનતેરસ (ધન-ત્રયોદશી) તેમનો પ્રાગટ્ય દિવસ છે, જે આરોગ્ય, ઉપચાર, સમૃદ્ધિ અને રોગોથી રક્ષા માટે પૂજાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Dhanvantari worship mantras (the Maha-Dhanvantari mantra and the Dhanvantari Gayatri), recited on Dhanteras / Dhanvantari Jayanti · Traditional (Puranic; Dhanvantari Gayatri from the Gayatri tradition) · Puranic / classical
જ્યારે દેવો અને અસુરોએ અમરત્વના અમૃત માટે ક્ષીરસાગરનું મંથન (સમુદ્ર મંથન) કર્યું, ત્યારે ભગવાન ધન્વંતરિ અમૃત-કલશ લઈને જળમાંથી પ્રગટ થયા. વિષ્ણુના અવતાર અને દિવ્ય વૈદ્ય રૂપે તેમણે જગતને આયુર્વેદનું વિજ્ઞાન પ્રગટ કર્યું. તેમનું પ્રાગટ્ય કાર્તિક કૃષ્ણ ત્રયોદશીએ થયું, જે ધનતેરસ તથા ધન્વંતરિ જયંતી — દીપાવલીના પ્રથમ દિવસ — તરીકે ઊજવાય છે, જ્યારે આરોગ્ય, ઉપચાર અને સમૃદ્ધિ માટે તેમના મંત્રો જપાય છે અને ઘરમાં કલ્યાણને આવકારવા દીવા પ્રગટાવાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
પરંપરા માને છે કે ધન્વંતરિ મંથનમાંથી અમરત્વનું અમૃત લઈને પ્રગટ થયા, અને યુગોથી ભક્તોએ સાક્ષી પૂરી છે કે પાણી કે ઔષધ પર તેમના મંત્રનો શ્રદ્ધાપૂર્વક જપ, ખાસ કરીને ધનતેરસ પર, રોગને શાંત કરે છે, ઝડપી આરોગ્ય લાવે છે અને આવનાર આખા વર્ષ ઘરને રોગોથી રક્ષિત રાખે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ૐ નમો ભગવતે મહાસુદર્શનાય વાસુદેવાય ધન્વન્તરયે અમૃતકલશહસ્તાય સર્વામયવિનાશનાય ત્રૈલોક્યનાથાય શ્રીમહાવિષ્ણુસ્વરૂપ શ્રીધન્વન્તરિસ્વરૂપ શ્રીશ્રીશ્રી ઔષધચક્રનારાયણાય નમઃ॥
Om Namo Bhagavate Maha-Sudarshanaya Vasudevaya Dhanvantaraye Amrita-Kalasha-Hastaya Sarvamaya-Vinashanaya Trailokyanathaya Shri Mahavishnu-svarupa Shri Dhanvantari-svarupa Shri Shri Shri Aushadha-chakra-Narayanaya Namah
અર્થ:ૐ, ભગવાનને નમસ્કાર — મહાસુદર્શનધારી, ધન્વંતરિ સ્વરૂપે પ્રગટ થયેલા વાસુદેવ, જેમના હાથમાં અમૃત-કલશ છે, સમસ્ત રોગોના નાશક, ત્રિલોકના નાથ; સાક્ષાત્ મહાવિષ્ણુના સ્વરૂપ, શ્રીધન્વંતરિના સ્વરૂપ, ઔષધિ-ચક્રના અધિષ્ઠાતા શ્રીશ્રીશ્રી નારાયણ — તેમને હું નમન કરું છું. ૐ, અમે તે પરમપુરુષને જાણીએ, અમૃત-કલશધારીનું ધ્યાન ધરીએ; તે ધન્વંતરિ અમને (આરોગ્ય તરફ) પ્રેરિત તથા માર્ગદર્શિત કરે.
ૐ તત્પુરુષાય વિદ્મહે અમૃતકલશહસ્તાય ધીમહિ। તન્નો ધન્વન્તરિઃ પ્રચોદયાત્॥
Om Tat-Purushaya Vidmahe Amrita-Kalasha-Hastaya Dhimahi Tanno Dhanvantarih Prachodayat
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ധനതേരസ് ധന്വന്തരി മന്ത്രവും ഗായത്രിയും પાઠના લાભ
સારા આરોગ્ય, ઉપચાર અને રોગમુક્તિ માટે ભગવાન ધન્વંતરિનું આવાહન કરે છે
ધનતેરસ (ધન્વંતરિ જયંતી) પર જપવાનો મુખ્ય મંત્ર
રોગમાંથી સાજા થવામાં અને તબીબી સારવારની સફળતામાં સહાયક મનાય છે
દીપાવલીના આરંભે આરોગ્ય અને ધન — બંનેનો સંયુક્ત આશીર્વાદ આપે છે
ધન્વંતરિ ગાયત્રી મનને સ્થિર કરે છે અને ઉપચાર-ધ્યાનને ઊંડું બનાવે છે
આયુર્વેદના ઉદ્ગમનું સન્માન કરે છે અને દીર્ઘ, સ્વસ્થ આયુ (આયુષ્ય) માટે સહાયક છે
ധനതേരസ് ധന്വന്തരി മന്ത്രവും ഗായത്രിയും જપ વિધિ
ધનતેરસ પર સંધ્યા સમયે એક દીવો (દીપાવલીનો પ્રથમ દીવો) પ્રગટાવો, અને લક્ષ્મી તથા કુબેર સાથે ભગવાન ધન્વંતરિની પૂજા કરો. ધન્વંતરિ મંત્ર અને ગાયત્રીનો જપ કરો, બને તો તુલસી કે રુદ્રાક્ષની માળા પર 108 વાર, અમૃત-કલશધારી ભગવાનનું ધ્યાન ધરતા. વૈદ્યો અને આયુર્વેદના વિદ્યાર્થીઓ આ દિવસે વિશેષ રૂપે તેમનું સન્માન કરે છે; મંત્રને પાણી કે ઔષધ પર અભિમંત્રિત કરી શકાય, અને પોતાના કે પ્રિયજનના આરોગ્ય માટે દરરોજ પાઠ કરી શકાય.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ധനതേരസ് ധന്വന്തരി മന്ത്രവും ഗായത്രിയും શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ