ಧರಾಧರೇನ್ದ್ರನನ್ದಿನೀವಿಲಾಸಬನ್ಧು
ധരാധരേന്ദ്രനന്ദിനീവിലാസബന്ധു in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಇದು ರಾವಣ ರಚಿತ ಶಿವ ತಾಂಡವ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೂರನೇ ಶ್ಲೋಕ, ಮನಸ್ಸು ದಿಗಂಬರ ಶಿವನಲ್ಲಿ ವಿನೋದ ಪಡೆಯಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿವನನ್ನು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪ್ರಿಯ ಸಖ, ಸಮಸ್ತ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಮಯ, ಯಾರ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷದ ಅವಿರಳ ಧಾರೆ ದುರ್ಧರ ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ — ಅಂತಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಡಮರು-ತರಹದ ಗರ್ಜಿಸುವ ಛಂದಸ್ಸು ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Shiva Tandava Stotram, verse 3 (composed by Ravana) · Ravana, King of Lanka · Treta Yuga (mythological era)
ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ ರಾವಣ ಶಿವನ ಮಹಾನ್ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಅವನು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಶಿವನು ಅದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಅವನ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಜಜ್ಜಿದನು; ವೇದನೆ, ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಶಿವ ತಾಂಡವ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಉದ್ಗರಿಸಿದನು. ಈ ಮೂರನೇ ಶ್ಲೋಕ ವಿಶ್ವ ನೃತ್ಯ ವರ್ಣನೆಯಿಂದ ತಿರುಗಿ ಒಂದು ಕೋಮಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗುತ್ತದೆ — ಮನಸ್ಸು ದಿಗಂಬರ ಶಿವನಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ವತಿಯ ಸಖನಲ್ಲಿ, ಯಾರ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿ ಸಮಸ್ತ ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ವಿನೋದ ಪಡೆಯಲೆಂದು.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ರಾವಣನ ತಾಂಡವ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಶಿವನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸನ್ನನಾದನೆಂದರೆ, ಕೈಲಾಸವನ್ನು ಕಿತ್ತ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಅಜೇಯ ಚಂದ್ರಹಾಸ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಿದನು. ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ, ಇಂತಹ ಶ್ಲೋಕಗಳು — ಶಿವನ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯ ಅವಿರಳ ಧಾರೆಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸುವವು — ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಜಪಿಸುವವರ ದುರ್ಧರ ವಿಪತ್ತುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಧರಾಧರೇನ್ದ್ರ ನನ್ದಿನೀ ವಿಲಾಸಬನ್ಧು ಬನ್ಧುರ ಸ್ಫುರದ್ದಿಗನ್ತ ಸನ್ತತಿ ಪ್ರಮೋದ ಮಾನಮಾನಸೇ । ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಧೋರಣೀ ನಿರುದ್ಧ ದುರ್ಧರಾಪದಿ ಕ್ವಚಿದ್ದಿಗಮ್ಬರೇ ಮನೋವಿನೋದಮೇತು ವಸ್ತುನಿ ॥
Dharadharendra nandini vilasabandhu bandhura Sphuraddiganta santati pramoda manamanase Kripakatakshadhorani niruddha durdharapadi Kvachiddigambare manovinodametu vastuni
ಅರ್ಥ:ಪರ್ವತರಾಜಪುತ್ರಿ (ಪಾರ್ವತಿ) ವಿಲಾಸದ ಬಂಧು, ಮನೋಹರ, ಸಮಸ್ತ ದಿಕ್ಕುಗಳ ದೀಪ್ತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು, ಯಾರ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷದ ಅವಿರಳ ಧಾರೆ ದುರ್ಧರ ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ — ಆ ದಿಗಂಬರ ಶಿವನ ಆ ಸತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವಿನೋದ ಪಡೆಯಲಿ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ധരാധരേന്ദ്രനന്ദിനീവിലാസബന്ധു ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಶಿವ ತಾಂಡವ ಸ್ತೋತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಿಯ ಶ್ಲೋಕ, ಶಿವನನ್ನು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪ್ರಿಯ ಸಖನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ
ಅದರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಶಿವನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷ (ದಯಾಮಯ ನೋಟ) ದುರ್ಧರ ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲೆಂದು
ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ದಿಗಂಬರ ಸ್ವರೂಪದ ರಕ್ಷಣಾ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ
ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಗರ್ಜಿಸುವ ಛಂದಸ್ಸು ಧೈರ್ಯ, ನಿರ್ಭಯತೆ, ಭಕ್ತಿ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ
ಸೋಮವಾರ ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಸಂಧ್ಯಾ-ಗೋಧೂಳಿ) ಜಪಿಸಿದರೆ ವಿಶೇಷ ಫಲಪ್ರದ
ಅಸಹ್ಯ ಕಷ್ಟಗಳು, ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ധരാധരേന്ദ്രനന്ദിനീവിലാസബന്ധു ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಶಿವ ತಾಂಡವ ಸ್ತೋತ್ರದ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಆಳವಾದ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಜಪಿಸಿ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಲಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು. ಇದನ್ನು ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಸಂಧ್ಯಾ-ಗೋಧೂಳಿ) ಪಠಿಸುವುದು ಸರ್ವೋತ್ತಮ; ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಬಿಲ್ವ-ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ. ಇದನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿಯೂ ಪಠಿಸಬಹುದು, ಶಿವನ ರಕ್ಷಣಾ ದಯಾಮಯ ನೋಟದ ಮೇಲೆ ಧ್ಯಾನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಾಂಡವ ಸ್ತೋತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ ധരാധരേന്ദ്രനന്ദിനീവിലാസബന്ധുವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ