ਏਕੋ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਗੂਢਃ
ഏകോ ദേവഃ സർവഭൂതേഷു ഗൂഢഃ (എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളിലും മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഏക ദൈവം) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਏਕੋ ਦੇਵਃ ਸਰਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਗੂੜ੍ਹਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦਾ ਇੱਕ ਤੇਜੋਮਯ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਦੇਵ ਹੀ ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਾਜਦਾ ਹੈ। ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਹਰ ਕਰਮ ਦਾ ਸਾਖੀ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਭ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕੇਵਲ, ਨਿਰਗੁਣ ਚੈਤੰਨ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਮ ਸੱਤਾ ਦੀ ਅਦ੍ਵੈਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕਠੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Shvetashvatara Upanishad, Verse 6.11 · Traditional (Upanishadic); attributed to the sage Shvetashvatara · Vedic / Upanishadic
ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਇੱਕ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਉਦਾਤ ਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਵਿਸ਼੍ਵ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਆਤਮਾ ਵੀ। ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਸੁਆਮੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਉਹੀ ਸਮੂਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ — ਇਹ ਸਿਖਾਉਣ ਮਗਰੋਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਥੇ ਉਸੇ ਇੱਕ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸਾਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਫਿਰ ਵੀ ਕੇਵਲ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਅੰਤਰ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰੇਪਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਵ ਦੇ ਇੱਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਸ਼ਟਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਇਸ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੰਕੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਬੰਧਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਏਕੋ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਗੂਢਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ । ਕਰ੍ਮਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਧਿਵਾਸਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚੇਤਾ ਕੇਵਲੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ਼੍ਚ ॥
eko devaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaḥ sarvavyāpī sarvabhūtāntarātmā karmādhyakṣaḥ sarvabhūtādhivāsaḥ sākṣī cetā kevalo nirguṇaśca
ਅਰਥ:ਉਹ ਇੱਕੋ ਦੇਵ ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਸਮੂਹ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਮੂਹ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਅਕਸ਼ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਾਖੀ ਹੈ, ਚੈਤੰਨ-ਸਰੂਪ ਹੈ, ਕੇਵਲ (ਅਸੰਗ) ਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ഏകോ ദേവഃ സർവഭൂതേഷു ഗൂഢഃ (എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളിലും മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഏക ദൈവം) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਇੱਕ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਮੌਜੂਦ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ ਛੁਪਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇਪਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰੇਮ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮੌਨ ਸਾਖੀ (ਸਾਖੀ) ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤੰਨ ਵਜੋਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਈਸ਼ਵਰ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਗੁਣ ਨਿਰਾਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਏਕਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ഏകോ ദേവഃ സർവഭൂതേഷു ഗൂഢഃ (എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളിലും മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഏക ദൈവം) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਇੱਕੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਮੌਨ ਸਾਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਇੱਕ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਛੁਪਿਆ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਭਾਵ ਵਧਾਓ। ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਖੀ ਚੈਤੰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੋ ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਸ਼ੁੱਧ, ਕੇਵਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ഏകോ ദേവഃ സർവഭൂതേഷു ഗൂഢഃ (എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളിലും മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഏക ദൈവം) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ