ਗੋਵਰ੍ਧਨਧਰਂ ਵਨ੍ਦੇ
ഗോവർധനധരം വന്ദേ (ഗോവർധന പൂജാ മന്ത്രം) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਹ ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ (ਅੰਨਕੂਟ) ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਵਾਹਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਗੋਵਰਧਨਧਾਰੀ — ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਦੇ ਧਾਰਕ — ਵਜੋਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਪਾਲ, ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਕਹਿ ਕੇ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਹਾਮੇਰੁ ਵਾਂਗ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚੁੱਕਿਆ, ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੋਪਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਧਨ ਦੇ ਸਦਾ ਰਾਖੇ ਬਣਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੀਪਾਵਲੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੰਨਕੂਟ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Govardhan Puja / Annakut tradition (rooted in the Bhagavata Purana, Canto 10) · Unknown (devotional invocation of the Vaishnava tradition) · Puranic / classical
ਗੋਵਰਧਨ ਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਣਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵ੍ਰਜ-ਲੀਲਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਾਗਵਤ ਦੇ ਦਸਮ ਸਕੰਧ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤ ਤੇ ਗਊਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਂਗਲੀ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਹੇਠ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਦੀਪਾਵਲੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅੰਨਕੂਟ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਆਵਾਹਨ — 'ਗੋਵਰਧਨਧਰੰ ਵੰਦੇ' — ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਾਗਵਤ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸੰਪੂਰਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਚੀਚੀ ਉਂਗਲੀ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਅਨਾਯਾਸ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਥੱਕੇ ਨਾ ਆਪਣੇ ਜਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਰਖਾ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਪੈਣ ਦਿੱਤੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਤਮਸਤਕ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਰਖਾ ਰੋਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਭਗਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਗੋਵਰਧਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਰ ਵਿਪਤਾ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਗੋਵਰ੍ਧਨਧਰਂ ਵਨ੍ਦੇ ਗੋਪਾਲਂ ਗੋਕੁਲੋਤ੍ਸਵਮ੍। ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਗੋਕੁਲਾਨਨ੍ਦਂ ਗੋਪਿਕਾਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਭਮ੍॥
Govardhana-Dharam Vande Gopalam Gokulotsavam. Govindam Gokulanandam Gopika-Prana-Vallabham.
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਉਸ ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਜੋ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਉਤਸਵ ਹਨ, ਗੋਵਿੰਦ ਹਨ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ ਹਨ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਹੇ ਗੋਵਰਧਨ, ਜੋ ਮਹਾਮੇਰੁ ਵਾਂਗ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕੇ ਗਏ — ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਗੋਪਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਧਨ (ਗਊਆਂ) ਦੇ ਰਾਖੇ ਬਣੋ।
ਗੋਵਰ੍ਧਨੋ ਮਹਾਮੇਰੁਰ੍ਗੋਵਿਨ੍ਦੇਨ ਧ੍ਰਿਤਃ ਕਰੇ। ਗੋਪਾਨਾਂ ਗੋਧਨਾਨਾਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਕੋ ਭਵ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍॥
Govardhano Maha-Merur Govindena Dhritah Kare. Gopanam Go-Dhananam Cha Rakshako Bhava Shashvatam.
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ഗോവർധനധരം വന്ദേ (ഗോവർധന പൂജാ മന്ത്രം) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦੀਪਾਵਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਅੰਨਕੂਟ ਅਰਪਣ ਦਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੰਤਰ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਗੋਵਰਧਨਧਾਰੀ — ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਖੇ — ਵਜੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਗੋਵਰਧਨ ਚੁੱਕਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਵਿਪਤਾ ਤੋਂ ਦਿਵ੍ਯ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪਰਮ ਭਰੋਸਾ
ਪਸ਼ੂਧਨ, ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮਧੁਰ ਗੋਪ — ਗੋਪਾਲ — ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਪਰਬਤ, ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਭੂਮੀ
ഗോവർധനധരം വന്ദേ (ഗോവർധന പൂജാ മന്ത്രം) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸਵੇਰ ਗੋਵਰਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਗੋਹੇ (ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ) ਦਾ ਛੋਟਾ ਪਰਬਤ ਬਣਾਓ, ਇਸ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ, ਘਾਹ ਅਤੇ ਗਊ-ਗੋਪਾਂ ਦੀਆਂ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਰੱਖੋ। ਅੰਨਕੂਟ — ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਕਾਏ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਮਠਿਆਈਆਂ ਦਾ ਪਰਬਤ — ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਬੋਲੋ, ਫਿਰ ਗੋਵਰਧਨ-ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰੋ। ਆਰਤੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵੰਡੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ഗോവർധനധരം വന്ദേ (ഗോവർധന പൂജാ മന്ത്രം) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ