જનની જન્મભૂમિશ્ચ સ્વર્ગાદપિ ગરીયસી
ജനനീ ജന്മഭൂമിശ്ച സ്വർഗാദപി ഗരീയസീ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
આ અમર શ્લોક રાવણ પર વિજય પછી ભગવાન રામનો લક્ષ્મણને આપેલો ઉત્તર છે, જ્યારે સ્વર્ણ-લંકાનો વૈભવ તેમની સામે હતો. રામ ઘોષણા કરે છે કે સ્વર્ણની નગરી પણ તેમને લોભાવી શકતી નથી, કેમ કે માતા અને માતૃભૂમિ સ્વર્ગથી પણ વધુ પ્રિય અને મહાન છે. તે માતૃભૂમિ પ્રત્યેના પ્રેમ અને માતા પ્રત્યેના શાશ્વત સન્માનની ભારતની સૌથી પ્રિય અભિવ્યક્તિ બની ગયો છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Ramayana tradition (Subhashita) · Attributed to the Ramayana tradition · Ancient itihasa / classical Sanskrit tradition
રાવણને હરાવી સ્વર્ણ-નગરી લંકા સામે ઊભા રહ્યા પછી, કહેવાય છે કે લક્ષ્મણે તેના વૈભવની પ્રશંસા કરી અને ત્યાં જ રોકાઈ જવાનો વિચાર કર્યો. રામે આ શ્લોકથી ઉત્તર આપ્યો, એ ઘોષણા કરતાં કે સ્વર્ણની લંકા પણ તેમના માટે કોઈ આકર્ષણ ધરાવતી નથી, કેમ કે તેમની માતા અને તેમની જન્મભૂમિ અયોધ્યા સ્વર્ગથી પણ વધુ પ્રિય અને મહાન છે. ત્યારથી આ શ્લોક માતૃભૂમિ પ્રત્યેના પ્રેમની સૌથી વધુ ટાંકવામાં આવતી સંસ્કૃત અભિવ્યક્તિ બની ગયો છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
પેઢીઓથી ભારતવાસીઓએ આ એક શ્લોકમાંથી સાહસ અને ભક્તિ મેળવ્યાં છે, અને ઘણીવાર કહેવાય છે કે તે જે માતૃભૂમિ-પ્રેમ જગાડે છે, તેણે અસંખ્ય લોકોને પોતાના દેશની સેવા અને તેના માટે બલિદાન કરવા તથા પોતાની માતાઓને સમસ્ત સાંસારિક ધનથી ઉપર સન્માન આપવા પ્રેરિત કર્યા છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અપિ સ્વર્ણમયી લઙ્કા ન મે લક્ષ્મણ રોચતે। જનની જન્મભૂમિશ્ચ સ્વર્ગાદપિ ગરીયસી॥
api svarṇamayī laṅkā na me lakṣmaṇa rocate। jananī janma-bhūmiś ca svargād api garīyasī॥
અર્થ:હે લક્ષ્મણ! આ સ્વર્ણમયી લંકા પણ મને ગમતી નથી; કેમ કે જનની (માતા) અને જન્મભૂમિ તો સ્વર્ગથી પણ ચઢિયાતાં છે. સ્વર્ણ-લંકાની વિજય પછી ભગવાન રામનાં આ વચનો ઘોષણા કરે છે કે કોઈ પણ વૈભવ, ભલે ગમે તેટલો ઝળહળતો હોય, માતા અને માતૃભૂમિ પ્રત્યેના પ્રેમથી ચઢિયાતો હોઈ શકે નહીં.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ജനനീ ജന്മഭൂമിശ്ച സ്വർഗാദപി ഗരീയസീ પાઠના લાભ
પોતાની માતા અને માતૃભૂમિ પ્રત્યે ગહન પ્રેમ અને શ્રદ્ધાનો સંચાર કરે છે
પોતાની જન્મભૂમિ પ્રત્યે દેશભક્તિ અને અનુરાગને પ્રેરે છે
યાદ કરાવે છે કે કોઈ પણ ભૌતિક વૈભવ સાચા અપનત્વથી ચઢિયાતો નથી
ભગવાન રામના ચરિત્ર અને આદર્શોને રોજિંદા જીવનમાં ઉતારે છે
રાષ્ટ્રીય, સાંસ્કૃતિક અને પારિવારિક પ્રસંગો માટે એક પ્રેરક શ્લોક
આપણને જીવન આપનારી માતા પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા જગાડે છે
ജനനീ ജന്മഭൂമിശ്ച സ്വർഗാദപി ഗരീയസീ જપ વિધિ
શ્લોકનો ભાવપૂર્વક પાઠ કરો, એ કલ્પના કરતાં કે રામ પોતાના હૃદયમાં અયોધ્યા અને પોતાની માતા પ્રત્યેના પ્રેમ સાથે સ્વર્ણ-લંકાથી મુખ ફેરવી રહ્યા છે. તેને તમારી માતા અને માતૃભૂમિ પ્રત્યેની તમારી કૃતજ્ઞતા ગહન કરવા દો. તે મોટેભાગે અનુષ્ઠાનિક જપને બદલે આદર્શોની એક પ્રેરક ઘોષણા રૂપે બોલાય છે, અને દેશભક્તિ તથા સાંસ્કૃતિક પ્રસંગોમાં પ્રિય છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ജനനീ ജന്മഭൂമിശ്ച സ്വർഗാദപി ഗരീയസീ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ