Mantra.Tips
eko-devah-sarva-bhuteshu-gudhahshvetashvatara-upanishadvedantainner-self

ਏਕੋ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਗੂਢਃ

ଏକୋ ଦେବଃ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଗୂଢଃ (ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ଏକ ଈଶ୍ୱର) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ

🕉️ upanishad·📿 11× ਜਪ·🕐 ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ (ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ) ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਮੇਂ·📜 Shvetashvatara Upanishad, Verse 6.11
Share:

ਅਰਥ

ਏਕੋ ਦੇਵਃ ਸਰਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਗੂੜ੍ਹਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦਾ ਇੱਕ ਤੇਜੋਮਯ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਦੇਵ ਹੀ ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਾਜਦਾ ਹੈ। ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਹਰ ਕਰਮ ਦਾ ਸਾਖੀ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਭ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕੇਵਲ, ਨਿਰਗੁਣ ਚੈਤੰਨ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਮ ਸੱਤਾ ਦੀ ਅਦ੍ਵੈਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕਠੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ

Shvetashvatara Upanishad, Verse 6.11 · Traditional (Upanishadic); attributed to the sage Shvetashvatara · Vedic / Upanishadic

ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਇੱਕ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਉਦਾਤ ਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਵਿਸ਼੍ਵ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਆਤਮਾ ਵੀ। ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਸੁਆਮੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਉਹੀ ਸਮੂਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ — ਇਹ ਸਿਖਾਉਣ ਮਗਰੋਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਥੇ ਉਸੇ ਇੱਕ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸਾਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਫਿਰ ਵੀ ਕੇਵਲ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਅੰਤਰ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰੇਪਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਵ ਦੇ ਇੱਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ

ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਸ਼ਟਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਇਸ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੰਕੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਬੰਧਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੰਤਰ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ

ਏਕੋ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਗੂਢਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਕਰ੍ਮਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਧਿਵਾਸਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚੇਤਾ ਕੇਵਲੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ਼੍ਚ

eko devaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaḥ sarvavyāpī sarvabhūtāntarātmā karmādhyakṣaḥ sarvabhūtādhivāsaḥ sākṣī cetā kevalo nirguṇaśca

ਅਰਥ:ਉਹ ਇੱਕੋ ਦੇਵ ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਸਮੂਹ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਮੂਹ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਅਕਸ਼ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਾਖੀ ਹੈ, ਚੈਤੰਨ-ਸਰੂਪ ਹੈ, ਕੇਵਲ (ਅਸੰਗ) ਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ

ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਏਕਃ ਦੇਵਃ🔊ekaḥ devaḥਇੱਕ ਦੇਵ, ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ
ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਗੂਢਃ🔊sarvabhūteṣu gūḍhaḥਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ, ਗੁਪਤ
ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ🔊sarvavyāpīਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ🔊sarvabhūtāntarātmāਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ
ਕਰ੍ਮਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ🔊karmādhyakṣaḥਸਮੂਹ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਅਕਸ਼, ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਾ
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਧਿਵਾਸਃ🔊sarvabhūtādhivāsaḥਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ
ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ🔊sākṣīਸਾਖੀ (ਸਭ ਦਾ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ)
ਚੇਤਾ🔊cetāਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤੰਨ, ਚੈਤੰਨ-ਸਰੂਪ
ਕੇਵਲਃ🔊kevalaḥਕੇਵਲ, ਇਕੱਲਾ, ਅਸੰਗ, ਨਿਰੁਪਾਧਿ
ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਚ🔊nirguṇaḥ caਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣ (ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ)

ଏକୋ ଦେବଃ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଗୂଢଃ (ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ଏକ ଈଶ୍ୱର) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ

ਇੱਕ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਮੌਜੂਦ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ ਛੁਪਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇਪਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰੇਮ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮੌਨ ਸਾਖੀ (ਸਾਖੀ) ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤੰਨ ਵਜੋਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਈਸ਼ਵਰ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਗੁਣ ਨਿਰਾਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਅੰਤਰ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਏਕਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ଏକୋ ଦେବଃ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଗୂଢଃ (ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ଏକ ଈଶ୍ୱର) ਪਾਠ ਵਿਧੀ

ਜਪ ਗਿਣਤੀ11ਵਾਰ
ਉੱਤਮ ਸਮਾਂਸਵੇਰ ਵੇਲੇ (ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ) ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਮੇਂ
ਦਿਸ਼ਾEast or North

ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਇੱਕੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਮੌਨ ਸਾਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਇੱਕ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਛੁਪਿਆ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਭਾਵ ਵਧਾਓ। ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਖੀ ਚੈਤੰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੋ ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਸ਼ੁੱਧ, ਕੇਵਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ଏକୋ ଦେବଃ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଗୂଢଃ (ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ଏକ ଈଶ୍ୱର) ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਉਹੀ ਮੂਲ ਸ਼ਲੋਕ, ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜਪ ਸਕੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ (ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣੋ।
ਹਾਂ — ਕੇਵਲ ਲਿਪੀ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੂਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਧੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਇੱਕ ਈਸ਼ਵਰ'। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ — ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਸਮੂਹ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਾਖੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤੰਨ, ਕੇਵਲ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਇਹ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ (6.11) ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਤੱਤ੍ਵ-ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇਹ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ (ਅੰਤਰ-ਵਿਆਪਕਤਾ); ਪਰਮ ਸਾਖੀ ਵਜੋਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤੰਨ ਵਜੋਂ ਉਹ ਅਛੋਹ, ਇਕੱਲਾ, ਨਿਰਗੁਣ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਪਰੇਪਣ)। ਇੱਕੋ ਸੱਤਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਸਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਫਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ, ਸਮਾਨਤਾ, ਕਰੁਣਾ ਜਾਗਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਸਾਖੀ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ। ਸਭ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਇੱਕੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੱਤ੍ਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਭੇਦ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਕੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗਿਆ? ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ 🙏

Share:

ਪੂਰਾ ଏକୋ ଦେବଃ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଗୂଢଃ (ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ଏକ ଈଶ୍ୱର) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ