Mantra.Tips
📖

ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਮੰਤਰ — ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ

ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ (ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ) ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਆਗਮਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ, ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਘ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਹਨ।

📅 ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਮੰਤਰ Date

Dates per New Delhi panchang; may vary ±1 day by region.

ਸਰਸਵਤੀ ਵੰਦਨਾ — ਯਾ ਕੁੰਦੇਂਦੁ ਤੁਸ਼ਾਰ

ਸਰਸਵਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ — "ਯਾ ਕੁੰਦੇਂਦੁ ਤੁਸ਼ਾਰ ਹਾਰ ਧਵਲਾ" — ਹਰ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਰਸਵਤੀ ਵੰਦਨਾ

या कुन्देन्दुतुषारहारधवला या शुभ्रवस्त्रावृता

ਸਰਸਵਤੀ ਬੀਜ ਮੰਤਰ

ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, ਇਕਾਗਰਤਾ ਤੇ ਵਾਕ-ਪਟੁਤਾ ਲਈ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਆਹ੍ਵਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ "ਓਮ ਐਂ ਸਰਸਵਤ੍ਯੈ ਨਮਃ" 108 ਵਾਰ ਜਪੋ।

ਸਰਸਵਤੀ ਚਾਲੀਸਾ — ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਾਲੀ ਸ਼ਲੋਕ

ਵਿਦਿਆ, ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਪਾਠ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸਰਸਵਤੀ ਚਾਲੀਸਾ।

ਸਰਸਵਤੀ ਚਾਲੀਸਾ

जनक जननि पद कमल रज, निज मस्तक पर धारि।

ਸਰਸਵਤੀ ਆਰਤੀ — ਓਮ ਜੈ ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ

ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮਾਪਨ ਸਮੇਂ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ ਆਰਤੀ "ਓਮ ਜੈ ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ"।

ਸਰਸਵਤੀ ਆਰਤੀ — ਓਂ ਜੈ ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ

ॐ जय सरस्वती माता, जय जय सरस्वती माता।

ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ — ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਪਰਮ ਮੰਤਰ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਬੁੱਧੀ (ਧੀ) ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ 2026 ਕਦੋਂ ਹੈ?
2026 ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੰਤ ਜਾਂ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਚਮੀ (ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ) ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੈ (ਅਬੂਝ ਮੁਹੂਰਤ)।
ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਮੰਤਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਸਰਸਵਤੀ ਵੰਦਨਾ "ਯਾ ਕੁੰਦੇਂਦੁ ਤੁਸ਼ਾਰ ਹਾਰ ਧਵਲਾ" ਪਾਠ ਕਰੋ, ਸਰਸਵਤੀ ਬੀਜ ਮੰਤਰ "ਓਮ ਐਂ ਸਰਸਵਤ੍ਯੈ ਨਮਃ" 108 ਵਾਰ ਜਪੋ, ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਚਾਲੀਸਾ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਸਰਸਵਤੀ ਆਰਤੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਨ ਕਰੋ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਵੀ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ 'ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਸਾਜ਼ ਤੇ ਕਲਮਾਂ ਰੱਖੋ। ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ, ਪੀਲੀ ਮਿਠਾਈ (ਕੇਸਰ/ਬੂੰਦੀ) ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ, ਸਰਸਵਤੀ ਵੰਦਨਾ ਤੇ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਜਪੋ, ਚਾਲੀਸਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਕਰੋ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਸ ਦਿਨ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ (ਵਿਦਿਆਰੰਭ) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਸਰਸਵਤੀ ਗਿਆਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਦਿਵਸ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਤਿੱਖੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, ਇਕਾਗਰਤਾ, ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

More Festival Guides