Mantra.Tips
💧

ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ — ਤਾਰੀਖ, ਵ੍ਰਤ & ਵਿਸ਼ਨੂ ਮੰਤਰ

ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ (ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ) ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਚੌਵੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲਦਾਇਕ ਵ੍ਰਤ ਹੈ — ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰ ਦੇ ਪਾਰਣ ਤੱਕ ਅੰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੀ ਬਿਨਾਂ (ਨਿਰ-ਜਲ, "ਜਲ ਰਹਿਤ") ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਜੇਠ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭੀਮ ਜਾਂ ਭੀਮਸੇਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਇੱਕੋ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਚੌਵੀਆਂ ਏਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀਰਵਾਰ, 25 ਜੂਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਵ੍ਰਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਮੰਤਰ ਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਿਕਾ ਇਹ ਹਨ।

📅 ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ Date

Dates per New Delhi panchang; may vary ±1 day by region.

ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ — 1000 ਨਾਮ

ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਿਸੇ ਵੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਸਰਵਉੱਤਮ ਆਚਰਣ ਹੈ। ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਹਰ ਪਾਪ ਧੋ ਕੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Vishnu Sahasranamam

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।

ਓਂ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ

ਵਿਸ਼ਨੂ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੂਲ ਮੰਤਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਦੌਰਾਨ 108 ਵਾਰ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਨੂ ਚਾਲੀਸਾ

ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਚਾਲੀ ਚਰਣਾਂ ਦਾ ਸਤੋਤਰ, ਪਾਲਣਹਾਰ ਦੀ ਰਕਸ਼ਾ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਜਲ ਰਹਿਤ ਵ੍ਰਤ ਦੌਰਾਨ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਚਾਲੀਸਾ

विष्णु सुनिए विनय, सेवक की चितलाय।

ਓਂ ਜੈ ਜਗਦੀਸ਼ ਹਰੇ — ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਰਤੀ

ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਆਰਤੀ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਦੀਪ ਅਰਪਣ ਕਰ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਓਂ ਜੈ ਜਗਦੀਸ਼ ਹਰੇ ਆਰਤੀ

ॐ जय जगदीश हरे, स्वामी जय जगदीश हरे।

ਨਾਰਾਯਣ ਸੂਕਤਮ੍ — ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰ

ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰ — ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਜਾਗਰਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਮਾਣਿਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

ਨਾਰਾਯਣ ਸੂਕਤਮ੍

ॐ सह नाववतु। सह नौ भुनक्तु। सह वीर्यं करवावहै।

ਸ਼ਾਂਤਾਕਾਰਮ੍ & ਰਾਤ ਦਾ ਜਾਗਰਣ

"ਸ਼ਾਂਤਾਕਾਰਮ੍ ਭੁਜਗਸ਼ਯਨਮ੍" ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਤੇ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਮੰਤਰ ਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ਨਾਲ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਰਹੋ — ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਂਤਾਕਾਰੰ ਭੁਜਗਸ਼ਯਨੰ (ਵਿਸ਼ਣੂ ਧਿਆਨ)

शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं

ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਕੇਸ਼ਵਮ੍

अच्युतम् केशवम् रामनारायणम्

Frequently Asked Questions

2026 ਵਿੱਚ ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਕਦੋਂ ਹੈ ਤੇ ਪਾਰਣ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ?
ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵੀਰਵਾਰ, 25 ਜੂਨ 2026 (ਜੇਠ ਸ਼ੁਕਲ ਏਕਾਦਸ਼ੀ) ਨੂੰ ਹੈ। ਵ੍ਰਤ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਰਾਤਭਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ (26 ਜੂਨ) ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੋਲ੍ਹਿਆ (ਪਾਰਣ) ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਸਹੀ ਸਥਾਨਕ ਪਾਰਣ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤਾਰੀਖ ਪੰਨਾ ਦੇਖੋ।
ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣਾ ਹੈ? (ਵ੍ਰਤ ਵਿਧੀ)
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਜਲ ਰਹਿਤ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ (ਪ੍ਰਣ) ਲਓ। ਦੀਪ, ਤੁਲਸੀ, ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਮੰਤਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਜਪੋ, ਵ੍ਰਤ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹੋ, ਤੇ ਦਿਨ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਓ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਪਾਰਣ ਤੱਕ ਅੰਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਕੁਝ ਨਾ ਲਓ।
ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕੀ ਖਾਣਾ ਤੇ ਕੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਕਠਿਨ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਕੁਝ ਖਾਧਾ ਜਾਂ ਪੀਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ (ਨਿਰਜਲਾ)। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਨਾਜ, ਚਾਵਲ, ਫਲੀਆਂ ਤੇ ਦਾਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੱਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਪੂਰਾ ਜਲ ਰਹਿਤ ਵ੍ਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ — ਬਜ਼ੁਰਗ, ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਗਰਭਵਤੀ — ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਫਲ (ਫਲਾਹਾਰ) ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਦੋਂ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੈ?
ਵ੍ਰਤ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸਵੇਰ, 26 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇ ਪਾਰਣ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ (ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਰਿ ਵਾਸਰ ਤੋਂ ਬਚਦਿਆਂ) ਖੋਲ੍ਹਿਆ (ਪਾਰਣ) ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਲ ਤੇ ਅੰਨ ਅਰਪਣ ਕਰ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰੋ, ਫੇਰ ਪਾਣੀ ਤੇ ਸਾਤ੍ਵਿਕ ਅੰਨ ਨਾਲ ਵ੍ਰਤ ਖੋਲ੍ਹੋ — ਸਹੀ ਪਾਰਣ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤਾਰੀਖ ਪੰਨਾ ਦੇਖੋ।
ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕੀ ਹਨ ਤੇ ਕੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ, ਸੱਚ ਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਪਾਲੋ; ਅਨਾਜ, ਦਿਨ ਦੀ ਨੀਂਦ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲੀ ਛੱਡੋ। ਇਹ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਜਲ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਹੈ — ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕਲਸ਼, ਪੱਖੇ, ਛੱਤਰੀਆਂ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਠੰਡੇ ਫਲ ਤੇ ਸ਼ਰਬਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ।
📖Read the Vrat KathaThe story of the fast — in English, Hindi & regional languages

More Festival Guides