Mantra.Tips
🪁

ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਮੰਤਰ — ਸੂਰਜ ਆਰਾਧਨਾ & ਅਰਘ

ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (मकर संक्रांति) ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਯਣ ਅਰਥਾਤ ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ — ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਮੋੜ। ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੋਂਗਲ, ਲੋਹੜੀ, ਉੱਤਰਾਯਣ ਅਤੇ ਖਿਚੜੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਸੂਰਜ ਆਰਾਧਨਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਈ ਮੰਤਰ ਹਨ।

📅 ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਮੰਤਰ Date

Dates per New Delhi panchang; may vary ±1 day by region.

ਸੂਰਜ ਮੰਤਰ — ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ

ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ (ਪਾਣੀ) ਅਰਪਣ ਕਰੋ ਅਤੇ "ਓਂ ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਨਮਃ" ਤੇ "ਓਂ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੌਂ ਸਃ ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਨਮਃ" ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ — ਇਹ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆਰਾਧਨਾ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹੈ।

ਸੂਰਜ ਚਾਲੀਸਾ

कनक बदन कुण्डल मकर,मुक्ता माला अङ्ग।

ਆਦਿਤ੍ਯ ਹ੍ਰਿਦਯ ਸਤੋਤ੍ਰ

ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚੋਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਉੱਤਰਾਯਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਲਈ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਦਿਤ੍ਯ ਹ੍ਰਿਦਯ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰ

ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम् ।

ਸੂਰਜ ਚਾਲੀਸਾ & ਆਰਤੀ

ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਉੱਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਤੇ ਸੂਰਜ ਆਰਤੀ ਗਾਓ।

ਸੂਰਜ ਚਾਲੀਸਾ

कनक बदन कुण्डल मकर,मुक्ता माला अङ्ग।

ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਆਰਤੀ

ॐ जय सूर्य भगवान, जय हो दिनकर भगवान ।

ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ — ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਤੁਤੀ

ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਸਵਿਤ੍ਰੁ ਅਰਥਾਤ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ।

ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਮੰਤਰ

ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਨਾਮ (ਓਂ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਨਮਃ…) ਜਪਦੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾਯਣ ਸੂਰਜ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰੋ।

Frequently Asked Questions

ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ 2026 ਕਦੋਂ?
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ 14 ਜਨਵਰੀ 2026 ਨੂੰ (ਕਦੇ-ਕਦੇ 15 ਜਨਵਰੀ) ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰਾਯਣ ਅਰਥਾਤ ਆਪਣੀ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਸੌਰ ਪੰਚਾਂਗ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਲਗਭਗ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜਾ ਮੰਤਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ ਮੰਤਰ "ਓਂ ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਨਮਃ" ਅਤੇ "ਓਂ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੌਂ ਸਃ ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਨਮਃ", ਤੇ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਜਪੋ। ਆਦਿਤ੍ਯ ਹ੍ਰਿਦਯ ਸਤੋਤ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਮੰਤਰ ਜਪੋ।
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ (ਆਦਰਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ) ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਸੂਰਜ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਤੇ ਤਿਲ, ਗੁੜ, ਖਿਚੜੀ, ਕੰਬਲ ਤੇ ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਤਿਲ-ਗੁੜ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਖਾਓ, ਪਤੰਗ ਉਡਾਓ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਦਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁੰਨਮਈ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕਿਉਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ?
ਇਹ ਉੱਤਰਾਯਣ — ਸੂਰਜ ਦੀ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ — ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲ ਦਾ ਚਮਕੀਲਾ, ਸ਼ੁਭ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਉੱਤਰਾਯਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਕੀਤੇ ਦਾਨ ਤੇ ਆਰਾਧਨਾ ਅਨੇਕ ਗੁਣਾ ਪੁੰਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

More Festival Guides