ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੪ — ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੪ — ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਆਪਣੇ ਅਪਾਰ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਕੁੰਜੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ — ਮੈਨੂੰ ਤੱਤਵਤਃ ਜਾਣਨਾ, ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਵੇਖਣਾ ਅਤੇ ਘਨਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਕੇਵਲ ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ — ਅਵਿਭਾਜਿਤ, ਇਕਨਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰੇਮ — ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਅਧਿਐਨ, ਤਪ ਜਾਂ ਕਰਮਕਾਂਡ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਕੇਵਲ ਪੂਰਨ ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਭਗਤੀ ਹੀ ਈਸ਼੍ਵਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟਤਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖਤਮ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਗੀਤਾ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 54 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਸਮਿਤ ਹੋਣ ਪਿੱਛੋਂ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਪ੍ਰੇਮਮਯ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਤੱਕ ਅਧਿਐਨ, ਤਪ ਜਾਂ ਯੱਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੇਵਲ ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮਮਯ ਸਮਾਪਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਤ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਵਜੋਂ ਸੰਜੋਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰੇਮ ਹੀ ਈਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਦੁਆਰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਣਗਿਣਤ ਭਗਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਵਿੱਦਿਆ ਸੀ ਨਾ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਕੇਵਲ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਪ੍ਰੇਮ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਮਹਮੇਵਂਵਿਧੋऽਰ੍ਜੁਨ। ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਂ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਟੁਂ ਚ ਪਰਂਤਪ॥
bhaktyā tv ananyayā śhakya aham evaṁ-vidho ’rjuna jñātuṁ draṣhṭuṁ cha tattvena praveṣhṭuṁ cha parantapa
ਅਰਥ:ਪਰੰਤੂ ਹੇ ਪਰੰਤਪ ਅਰਜੁਨ! ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਤੱਤਵਤਃ 'ਜਾਣਨ', 'ਵੇਖਣ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਵੇਸ਼' ਕਰਨ (ਇੱਕਮਿੱਕ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ) ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਕ੍ਯ ਹਾਂ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੪ — ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਈਸ਼੍ਵਰ-ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਜਤਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰੇਮ ਰਾਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਭਗਤ ਨੂੰ ਆਸ਼੍ਵਸਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਨ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣ, ਵੇਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੂਲ ਸਾਧਨਾ — ਇਕਨਿਸ਼ਟ ਭਗਤੀ — ਵਿੱਚ ਸਰਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਜਾਂ ਵਿੱਦਿਆ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਹੈ
ਸਮੂਹ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਿਯਤਮ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੪ — ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਜੋਂ ਕਰੋ, 'ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ' — 'ਅਨੰਨ੍ਯ ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ' — 'ਤੇ ਮਨਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਖਿੰਡੀਆਂ ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲ ਇੱਕੋ ਪੂਰਨ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਅਕਾਂਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਜਾਂ ਜਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਇਸ ਚੇਤੇ ਵਜੋਂ ਕਰੋ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਜਤਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਦੁਹਰਾਉ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹਿਰਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੪ — ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ