ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੩.੧੯ — ਤਸ੍ਮਾਦਸਕ੍ਤਃ ਸਤਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 3.19 — ਤਸਮਾਦਸਕਤਃ ਸਤਤਮ੍ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਕਰਮਯੋਗ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਦਾ ਸਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਲਣ ਕਰੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹੇ। ਭੇਦ ਕਰਮ ਤਿਆਗਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਸਕਤੀ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਨਾਸਕਤ ਕਰਮੀ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਰਮ ਆਪ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਮਾਰਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 3, Verse 19 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਕਰਮਯੋਗ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਮ ਹੀ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਪਲ ਭਰ ਵੀ ਕਰਮ-ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ-ਹਿਤ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ ਹੈ: ਕਰਤੱਵ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਲਣ ਕਰ ਪਰ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਃਸੁਆਰਥ ਕਰਮ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਯੁਗਾਂ-ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਕਰਮਯੋਗੀ — ਨਿਃਸੁਆਰਥ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਨਿਮਰ ਸੇਵਕਾਂ ਤੱਕ — ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਵਜੋਂ ਕਰ ਕੇ ਪਰਮ ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਨਾਸਕਤ ਕਰਤਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਤਸ੍ਮਾਦਸਕ੍ਤਃ ਸਤਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰ। ਅਸਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਾਚਰਨ੍ਕਰ੍ਮ ਪਰਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੂਰੁਸ਼ਃ॥
tasmād asaktaḥ satataṁ kāryaṁ karma samāchara asakto hyācharan karma param āpnoti pūruṣhaḥ
ਅਰਥ:ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਸਦਾ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵ-ਕਰਮ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਚਰਣ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 3.19 — ਤਸਮਾਦਸਕਤਃ ਸਤਤਮ੍ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਫਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਭੇਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਾਧਾਰਨ ਕਰਮ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਤਣਾਅ, ਆਸਕਤੀ ਅਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਕਰਤੱਵ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਃਸੁਆਰਥ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਹੀ ਕਰਮ, ਨਾ ਕਿ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯਤਾ, ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਦਿਖਾ ਕੇ ਆਲਸ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 3.19 — ਤਸਮਾਦਸਕਤਃ ਸਤਤਮ੍ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਜਾਪ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ: ਕਰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਪਕੜ ਛੱਡ ਦੇ। ਜੋ ਲੋਕ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖਿਆ, ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਫਲ-ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਅਭਿਭੂਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਸਥਿਰ, ਨਿਃਸੁਆਰਥ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਮ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 3.19 — ਤਸਮਾਦਸਕਤਃ ਸਤਤਮ੍ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ