ഭക്താമര സ്തോത്ര
ਭਕ੍ਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
ഭക്താമര സ്തോത്രം ജൈന പാരമ്പര്യത്തിലെ ഏറ്റവും പൂജനീയമായ ഭക്തി സ്തോത്രമാണ്, ഇത് ആചാര്യ മാനതുംഗർ പ്രഥമ തീർഥങ്കരനായ ഋഷഭനാഥന്റെ (ആദിനാഥന്റെ) സ്തുതിയിൽ രചിച്ചു. വസന്തതിലക ഛന്ദസ്സിൽ രചിച്ച അതിന്റെ നാൽപത്തിനാല് ശ്ലോകങ്ങൾ ഭഗവാന്റെ അനന്ത ഗുണങ്ങളെയും ആ നാമത്തിന്റെ രക്ഷക ശക്തിയെയും കീർത്തിക്കുന്നു. മാനതുംഗർ ഇത് ചങ്ങലകളിൽ ബന്ധിതനായി രചിച്ചുവെന്നും, ഓരോ ശ്ലോകത്തോടെയും ഒരു ചങ്ങല പൊട്ടിയെന്നും പാരമ്പര്യം പറയുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Bhaktamara Stotra (Jain devotional literature) · Acharya Manatunga · c. 6th–7th century CE
മഹാനായ ജൈന മുനി ആചാര്യ മാനതുംഗർ പ്രഥമ തീർഥങ്കരനായ ആദിനാഥന്റെ സ്തുതി-ഗാനമായി ഭക്താമര സ്തോത്രം രചിച്ചു. ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തിയുടെ ശക്തിയെ വെല്ലുവിളിക്കാൻ ഒരു രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ ചങ്ങലകളിൽ തടവിലാക്കി. മാനതുംഗർ ജിനന്റെ സ്തുതിയിൽ ശ്ലോകങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി, ഓരോ ശ്ലോകം പൂർത്തിയാകുമ്പോഴും ഒരു ചങ്ങല പൊട്ടി, ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം പൂർണമായി മോചിതനായി മുന്നോട്ട് നടന്നു. അന്നുമുതൽ ഈ സ്തോത്രം ശ്വേതാംബര, ദിഗംബര രണ്ട് പാരമ്പര്യങ്ങളിലും രക്ഷയുടെയും മോചനത്തിന്റെയും ഉറവിടമായി ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
ജൈന ഭക്തിയെ സംശയിച്ച ഒരു രാജാവിനാൽ ചങ്ങലകളിൽ ബന്ധിച്ച് കാരാഗൃഹത്തിലാക്കപ്പെട്ട ആചാര്യ മാനതുംഗർ ഭക്താമര സ്തോത്രം ശ്ലോകത്തിന് ശ്ലോകം പാരായണം ചെയ്തുവെന്നും — ഓരോ തുടർച്ചയായ ശ്ലോകത്തോടെയും അദ്ദേഹത്തെ ബന്ധിച്ച ഇരുമ്പ് ചങ്ങലകളിൽ ഒന്ന് പൊട്ടിയെന്നും, ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം മോചിതനായി നടന്നുവെന്നും പാരമ്പര്യമായി വിശ്വസിക്കുന്നു, ഇത് ജിനനോടുള്ള ഭക്തിയുടെ മോചനദായക ശക്തിയെ കാണിക്കുന്നു.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ഭക്താമര-പ്രണത-മൌലി-മണി-പ്രഭാണാ- മുദ്യോതകം ദലിത-പാപ-തമോ-വിതാനമ്। സമ്യക് പ്രണമ്യ ജിന-പാദ-യുഗം യുഗാദാ- വാലമ്ബനം ഭവ-ജലേ പതതാം ജനാനാമ്॥
Bhaktamara-praṇata-mauli-maṇi-prabhāṇā- mudyotakaṁ dalita-pāpa-tamo-vitānam। Samyak praṇamya jina-pāda-yugaṁ yugādā- vālambanaṁ bhava-jale patatāṁ janānām॥
അർഥം:നമിക്കുന്ന ദേവന്മാരുടെ കിരീടങ്ങളിലെ ചൂഡാമണികളുടെ ശോഭയെ കൂടുതൽ പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും, പാപമെന്ന ഇരുട്ടിന്റെ കൂട്ടത്തെ നശിപ്പിക്കുകയും, യുഗത്തിന്റെ ആരംഭം മുതൽ സംസാര-സാഗരത്തിൽ മുങ്ങുന്ന ജീവികൾക്ക് ആലംബമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ജിനേന്ദ്രന്റെ പാദ-യുഗളത്തെ നന്നായി നമിച്ച്:
യഃ സംസ്തുതഃ സകല-വാങ്മയ-തത്ത്വ-ബോധാ- ദുദ്ഭൂത-ബുദ്ധി-പടുഭിഃ സുര-ലോക-നാഥൈഃ। സ്തോത്രൈര്ജഗത്-ത്രിതയ-ചിത്ത-ഹരൈരുദാരൈഃ സ്തോഷ്യേ കിലാഹമപി തം പ്രഥമം ജിനേന്ദ്രമ്॥
Yaḥ saṁstutaḥ sakala-vāṅmaya-tattva-bodhā- dudbhūta-buddhi-paṭubhiḥ sura-loka-nāthaiḥ। Stotrairjagat-tritaya-chitta-harairudāraiḥ stoṣye kilāhamapi taṁ prathamaṁ jinendram॥
അർഥം:സമസ്ത ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ജ്ഞാനത്താൽ ഉദ്ഭവിച്ച തീക്ഷ്ണ ബുദ്ധിയുള്ള ദേവലോക അധിപതികൾ (ഇന്ദ്രാദികൾ) മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ ഹരിക്കുന്ന ഉദാര സ്തോത്രങ്ങളാൽ ആരെ സ്തുതിച്ചുവോ — ആ പ്രഥമ ജിനേന്ദ്രനെ (ഋഷഭദേവനെ) ഞാനും സ്തുതിക്കും.
ബുദ്ധ്യാ വിനാപി വിബുധാര്ചിത-പാദ-പീഠ! സ്തോതും സമുദ്യത-മതിര്വിഗത-ത്രപോഽഹമ്। ബാലം വിഹായ ജല-സംസ്ഥിത-മിന്ദു-ബിമ്ബ- മന്യഃ ക ഇച്ഛതി ജനഃ സഹസാ ഗ്രഹീതുമ്॥
Buddhyā vināpi vibudhārchita-pāda-pīṭha! stotuṁ samudyata-matirvigata-trapo'ham। Bālaṁ vihāya jala-saṁsthita-mindu-bimba- manyaḥ ka ichchhati janaḥ sahasā grahītum॥
അർഥം:ഓ ദേവന്മാരാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്ന പാദ-പീഠമുള്ള പ്രഭോ! ബുദ്ധിയില്ലെങ്കിലും, ലജ്ജ വിട്ട് നിന്റെ സ്തുതിക്ക് ഞാൻ ഒരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. വെള്ളത്തിൽ പ്രതിബിംബിച്ച ചന്ദ്ര-ബിംബത്തെ കുട്ടിയല്ലാതെ മറ്റാര് പെട്ടെന്ന് പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കും?
വക്തും ഗുണാന് ഗുണ-സമുദ്ര! ശശാങ്ക-കാന്താന് കസ്തേ ക്ഷമഃ സുര-ഗുരു-പ്രതിമോഽപി ബുദ്ധ്യാ। കല്പാന്ത-കാല-പവനോദ്ധത-നക്ര-ചക്രം കോ വാ തരീതുമലമമ്ബു-നിധിം ഭുജാഭ്യാമ്॥
Vaktuṁ guṇān guṇa-samudra! śaśāṅka-kāntān kaste kṣamaḥ sura-guru-pratimo'pi buddhyā। Kalpānta-kāla-pavanoddhata-nakra-chakraṁ ko vā tarītumalamambu-nidhiṁ bhujābhyām॥
അർഥം:ഓ ഗുണ സാഗരമേ! നിന്റെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശോഭയുള്ള ഗുണങ്ങളെ വർണിക്കാൻ ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ ബുദ്ധിയുള്ളവനും ആര് സമർഥൻ? പ്രളയകാലത്തെ പ്രചണ്ഡ വായുവിനാൽ ക്ഷോഭിച്ച മുതലകളുടെ കൂട്ടമുള്ള സമുദ്രത്തെ ഭുജങ്ങളാൽ ആര് നീന്താൻ കഴിയും?
സോഽഹം തഥാപി തവ ഭക്തി-വശാന്മുനീശ! കര്തും സ്തവം വിഗത-ശക്തിരപി പ്രവൃത്തഃ। പ്രീത്യാത്മ-വീര്യമവിചാര്യ മൃഗോ മൃഗേന്ദ്രം നാഭ്യേതി കിം നിജ-ശിശോഃ പരിപാലനാര്ഥമ്॥
So'haṁ tathāpi tava bhakti-vaśānmunīśa! kartuṁ stavaṁ vigata-śaktirapi pravṛttaḥ। Prītyātma-vīryamavichārya mṛgo mṛgendraṁ nābhyeti kiṁ nija-śiśoḥ paripālanārtham॥
അർഥം:എന്നിട്ടും, ഓ മുനീശാ! ഭക്തി വശനായി, ശക്തിയില്ലെങ്കിലും നിന്റെ സ്തുതിയിൽ ഞാൻ പ്രവൃത്തനായിരിക്കുന്നു. പ്രേമത്താൽ തന്റെ ബലം ചിന്തിക്കാതെ, മാൻ തന്റെ കുഞ്ഞിനെ രക്ഷിക്കാൻ സിംഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കില്ലേ?
ഓം ഹ്രീം ശ്രീം ഋഷഭദേവായ നമഃ॥
Oṁ hrīṁ śrīṁ ṛṣabhadevāya namaḥ॥
അർഥം:ഓം ഹ്രീം ശ്രീം ഋഷഭദേവന് നമസ്കാരം.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
ਭਕ੍ਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ പാരായണ ഫലങ്ങൾ
പ്രഥമ തീർഥങ്കരനായ ആദിനാഥന്റെ കൃപയെയും രക്ഷയെയും ആവാഹിക്കുന്നു.
പാരമ്പര്യമായി ഭയം, ബന്ധനം, കാരാഗൃഹം, വിഘ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.
ജിനനോട് ഗാഢ ഭക്തിയും വിനയവും വളർത്തുന്നു.
ഇതിന്റെ പാരായണം കഷ്ടത, രോഗം, ദുരദൃഷ്ടം എന്നിവ അകറ്റുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുന്നു, ആന്തരിക ശാന്തിയും വിശ്വാസത്തിന്റെ സ്ഥിരതയും നൽകുന്നു.
ഒരു പ്രബുദ്ധ ആത്മാവിന്റെ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സമ്പൂർണ കാവ്യാത്മക ധ്യാനം.
ਭਕ੍ਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ പാരായണ വിധി
ശാന്തവും പവിത്രവുമായ മനസ്സോടെയും യഥാർഥ ഭക്തിയോടെയും പാരായണം ചെയ്യുക, കഴിയുമെങ്കിൽ ആദിനാഥന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിൽ ഇരുന്ന്. സമ്പൂർണ സ്തോത്രത്തിൽ 44 ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്; പല ഭക്തരും ദിവസവും സമ്പൂർണ പാഠം ചെയ്യുന്നു, മറ്റുള്ളവർ ഇവിടെ നൽകിയ ആരംഭ ശ്ലോകങ്ങളിൽ തുടങ്ങുന്നു. പ്രവഹിക്കുന്ന വസന്തതിലക ഛന്ദസ്സിൽ ഓരോ വാക്കും വ്യക്തമായി ഉച്ചരിക്കുക. ഋഷഭദേവന് ബീജ-മന്ത്ര നമസ്കാരത്തോടെ സമാപിക്കുക. ശുചിത്വം, അഹിംസ, സസ്യാഹാര ശിക്ഷണം എന്നിവ പാലിക്കുന്നത് സാധനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ ਭਕ੍ਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ