దుర్జనః పరిహర్తవ్యః
ਦੁਰਜਨਃ ਪਰਿਹਰਤਵ੍ਯਃ (ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਦੁਰਜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗੋ) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
భర్తృహరి నీతిశతకంలోని ఈ తీక్ష్ణమైన శ్లోకం, కేవలం విద్వాంసుడన్న కారణంగా దుర్జనుని సహవాసం చేయరాదని హెచ్చరిస్తుంది. మణి ధరించడం వల్ల సర్పం తక్కువ ఘాతుకం కానట్లే, దుష్ట స్వభావం కలవాడు ఎంత పరిష్కృత జ్ఞానం కలవాడైనా భయంకరంగానే ఉంటాడు. ఈ శ్లోకం సహవాస ఎంపికలో వివేకాన్ని బోధిస్తుంది మరియు సచ్చరిత్రను కేవలం విద్య లేదా బాహ్య మెరుపు కంటే ఎంతో ఎత్తులో ఉంచుతుంది.
మూలం & కథ
Bhartrhari Niti Shataka · Bhartrhari · Classical Sanskrit literature (c. 5th century CE)
నీతిశతకం భర్తృహరి యొక్క మూడు ప్రసిద్ధ శతకాలలో మొదటిది, ఇది ఆచరణ, జ్ఞానం, లౌకిక రీతులపై వంద సూక్తుల సంకలనం. శీలం, వివేకంపై దాని అనేక శ్లోకాలలో, ఈ శ్లోకం మణి-అలంకృత సర్పపు మరువలేని చిత్రాన్ని ఉపయోగించి, దుష్ట స్వభావం కలవాడు ఎంత విద్వాంసుడైనా త్యజించదగినవాడని హెచ్చరిస్తుంది — ఎందుకంటే జ్ఞానం దుష్ట హృదయాన్ని సురక్షితంగా చేయలేదు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
నీతి ఉపాధ్యాయులు ప్రతిభను మంచితనంగా పొరబడినప్పుడు ఈ శ్లోకాన్ని స్మరిస్తారు, మరియు అత్యంత ప్రమాదకరమైన వారు తరచుగా అత్యంత ప్రావీణ్యం కలవారే అని విద్యార్థులకు గుర్తుచేస్తారు. ఈ హెచ్చరికను పాటించేవాడు ఎంతో దుఃఖం నుండి తప్పించుకుంటాడని చెబుతారు, ఎందుకంటే అతడు ఒక సహచరుడిని కేవలం చతురతతో కాక శీలంతో అంచనా వేస్తాడు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
దుర్జనః పరిహర్తవ్యో విద్యయాలఙ్కృతోఽపి సన్। మణినా భూషితః సర్పః కిమసౌ న భయఙ్కరః॥
durjanaḥ parihartavyo vidyayālaṅkṛto'pi san। maṇinā bhūṣitaḥ sarpaḥ kim asau na bhayaṅkaraḥ॥
అర్థం:దుర్జనుని విడిచిపెట్టాలి, అతడు విద్యతో అలంకృతుడైనా సరే. మణితో శోభించే సర్పం వలె — అది తక్కువ భయంకరమవుతుందా? విద్య మాత్రమే ఒక వ్యక్తిని సహవాస యోగ్యునిగా చేయదని ఈ శ్లోకం హెచ్చరిస్తుంది; దుష్ట స్వభావం ఎంత విద్వత్తుగా కనిపించినా భయంకరంగానే ఉంటుంది.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ਦੁਰਜਨਃ ਪਰਿਹਰਤਵ੍ਯਃ (ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਦੁਰਜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗੋ) పారాయణ ప్రయోజనాలు
తన సహవాసం, స్నేహితుల ఎంపికలో వివేకాన్ని బోధిస్తుంది
సచ్చరిత్రం లేని విద్య కూడా ప్రమాదకరమవుతుందని హెచ్చరిస్తుంది
సద్గుణం, నిజాయితీని కేవలం జ్ఞానం లేదా చతురత కంటే ఎత్తులో ఉంచుతుంది
ఒక సజీవ, మరువలేని చిత్రాన్ని అందిస్తుంది — మణిధారి అయినా ఘాతుకమైన సర్పం
ఆకర్షణీయంగా ఉన్నా దుష్ట స్వభావం కల వారి పట్ల జాగ్రత్తను ప్రోత్సహిస్తుంది
శీలం, సత్సంగంపై మననం కోసం ఒక చిన్న, స్మరణీయ శ్లోకం
ਦੁਰਜਨਃ ਪਰਿਹਰਤਵ੍ਯਃ (ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਦੁਰਜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗੋ) పారాయణ విధి
శ్లోకాన్ని నెమ్మదిగా చదవండి, సర్పం మణితో శోభించినా తక్కువ ఘాతుకం కాని ఆ తీక్ష్ణ చిత్రాన్ని మనసులో ధరిస్తూ. నిజమైన భద్రత సచ్చరిత్రంలో ఉందని, కేవలం ప్రతిభలో కాదని మననం చేయండి, మరియు దీన్ని మీ సహవాస ఎంపికలో మీ వివేకాన్ని పదును పెట్టనివ్వండి. ఇది తరచుగా నీతి (వ్యావహారిక జ్ఞానం), సత్సంగ ప్రాముఖ్యతపై బోధనలలో ఉద్ధరించబడుతుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ਦੁਰਜਨਃ ਪਰਿਹਰਤਵ੍ਯਃ (ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਦੁਰਜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗੋ)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి