గతం శోకో న కర్తవ్యో
ਗਤੰ ਸ਼ੋਕੋ ਨ ਕਰਤਵ੍ਯੋ (ਬੀਤੇ ਦਾ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰੋ) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
చాణక్య నీతిలోని ఈ అత్యంత ప్రియమైన శ్లోకం శాంతి కళను ఒకే పంక్తిలో సంగ్రహిస్తుంది — గతించినదానికి శోకించవద్దు, భవిష్యత్తు గురించి చింతించవద్దు, ఎందుకంటే వివేకవంతులు వర్తమానంలో జీవిస్తారు. ఇది సమత్వానికి, మనఃస్థైర్యానికి కాలాతీత సూక్తిగా మారింది, సార్థకమైన, ప్రశాంతమైన జీవితం వర్తమాన క్షణానికి పూర్తిగా అంకితమైనవారిదేనని బోధిస్తుంది.
మూలం & కథ
Chanakya Niti · Chanakya (Vishnugupta / Kautilya) · Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ఒక సామ్రాజ్యాన్ని నిలబెట్టిన సలహా ఇచ్చిన చాణక్యునికి, గొప్ప కార్యాలకు పశ్చాత్తాపం లేదా భయంతో కప్పబడని మనస్సు అవసరమని తెలుసు. ఈ శ్లోకం ఆ ఆచరణాత్మక జ్ఞానాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది: గతానికి శోకించని, భవిష్యత్తుకు భయపడని, కానీ తమను తాము పూర్తిగా వర్తమానానికి అంకితం చేసుకొని, తద్వారా స్పష్టతతో, ప్రశాంతతతో కర్మ చేసే విచక్షణ గలవారిని — స్పష్టదృష్టి గలవారిని — అతడు ఆదర్శంగా చూపిస్తాడు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ ఒక్క శ్లోకానికి మునిగిపోతున్న హృదయాన్ని వెంటనే లేపే శక్తి ఉందని విద్వాంసులు చెబుతారు, ఎందుకంటే మనిషి నిజంగా గతానికి శోకించడం, భవిష్యత్తుకు భయపడడం ఆపిన క్షణంలో మనస్సు భారం రాలిపోతుంది, స్పష్టమైన, కర్మయోగ్యమైన వర్తమానం మాత్రమే మిగులుతుంది.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
గతం శోకో న కర్తవ్యో భవిష్యం నైవ చిన్తయేత్। వర్తమానేన కాలేన వర్తయన్తి విచక్షణాః॥
gataṁ śoko na kartavyo bhaviṣyaṁ naiva cintayet। vartamānena kālena vartayanti vicakṣaṇāḥ॥
అర్థం:గతించినదానికి శోకించకూడదు, రాబోయేదాని గురించి చింతించకూడదు; వివేకవంతులు వర్తమాన కాలంలోనే తమ జీవితాన్ని గడుపుతారు. స్థిరమైన మనస్సు యొక్క రహస్యాన్ని చాణక్యుడు బోధిస్తాడు — గతించినదానిపై పశ్చాత్తాపాన్ని, రాబోయేదానిపై ఆందోళనను విడిచిపెట్టి, జీవించే వర్తమాన క్షణంలో పూర్తిగా కర్మ చేయడం.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ਗਤੰ ਸ਼ੋਕੋ ਨ ਕਰਤਵ੍ਯੋ (ਬੀਤੇ ਦਾ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰੋ) పారాయణ ప్రయోజనాలు
పశ్చాత్తాపాన్ని, ఆందోళనను విడిచిపెట్టి సమత్వాన్ని పెంపొందిస్తుంది
వర్తమాన క్షణంలో జీవించడానికి, కర్మ చేయడానికి మనస్సును అలవాటు చేస్తుంది
గతంపై శోకాన్ని, భవిష్యత్తుపై చింతను తగ్గిస్తుంది
ప్రశాంతమైన, స్పష్టమైన, ప్రభావవంతమైన కర్మను ప్రోత్సహిస్తుంది
ఒత్తిడి, అతిగా ఆలోచించడం, చంచలత్వానికి శక్తివంతమైన సహాయకం
నిత్య మైండ్ఫుల్నెస్ మరియు ధ్యానానికి ఒక చిన్న, గుర్తుంచుకోదగిన శ్లోకం
ਗਤੰ ਸ਼ੋਕੋ ਨ ਕਰਤਵ੍ਯੋ (ਬੀਤੇ ਦਾ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰੋ) పారాయణ విధి
శ్లోకాన్ని నెమ్మదిగా పఠించి, ప్రతి వాక్యం మనస్సు పట్టును సడలించనివ్వండి: గతించినది గతించింది — శోకాన్ని విడిచిపెట్టండి; భవిష్యత్తు ఇంకా రాలేదు — చింతను దింపండి; వివేకవంతులు ఇప్పుడు జీవిస్తారు — వర్తమానంలోకి తిరిగి రండి. శ్వాస తీసుకొని, దృష్టిని వర్తమాన క్షణంలో నిలపండి. ఇది సంప్రదాయకంగా చాణక్యుని స్థిర మనస్సు బోధనలలో అధ్యయనం చేయబడుతుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ਗਤੰ ਸ਼ੋਕੋ ਨ ਕਰਤਵ੍ਯੋ (ਬੀਤੇ ਦਾ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰੋ)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి