ਸਮੁਦ੍ਰਵਸਨੇ ਦੇਵਿ
ਸਮੁੰਦਰਵਸਨੇ ਦੇਵਿ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸਮੁੰਦਰਵਸਨੇ ਦੇਵਿ ਸਵੇਰੇ ਜਾਗਣ ਵੇਲੇ, ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ-ਰੂਪੀ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ, ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ-ਪਤਨੀ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ (ਭੂਦੇਵੀ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional pratah-smarana (morning) shloka · Traditional · Classical
ਇਹ ਕੋਮਲ ਸ਼ਲੋਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਤਃ-ਸਮਰਣ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ — ਜਾਗਣ ਵੇਲੇ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ। ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉੱਤਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਗਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਦੇਵੀ, ਭੂਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ-ਰੂਪੀ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ, ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅਟੱਲ ਸਪਰਸ਼ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜਣ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਹਰ ਸਵੇਰ ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਨਾਲ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸਮੁਦ੍ਰਵਸਨੇ ਦੇਵਿ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਤਨਮਣ੍ਡਲੇ । ਵਿਸ਼੍ਣੁਪਤ੍ਨਿ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਪਾਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਮੇ ॥
Samudravasane devi parvatastanamandale Vishnupatni namastubhyam padasparsham kshamasva me
ਅਰਥ:ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਰੂਪੀ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ (ਧਰਤੀ), ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਪਤਨੀ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮੇਰੇ ਚਰਨ-ਸਪਰਸ਼ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਸਮੁੰਦਰਵਸਨੇ ਦੇਵਿ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਜਾਗਣ ਵੇਲੇ, ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰ-ਰੂਪੀ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ, ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ-ਪਤਨੀ ਧਰਤੀ (ਭੂਦੇਵੀ) ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਕ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਤਃ-ਸਮਰਣ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਲੋਕ।
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰਵਸਨੇ ਦੇਵਿ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਜਾਗਣ ਵੇਲੇ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੋ, ਫਿਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਸਮੁੰਦਰਵਸਨੇ ਦੇਵਿ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ