ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੮ — ਨ ਤੁ ਮਾਂ ਸ਼ਕ੍ਯਸੇ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮ੍
பகவத் கீதை 11.8 — ந து மாம் சக்யசே த்ரஷ்டும் in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਵਿਖਾਉਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ 'ਦਿੱਵਚਕਸ਼ੁ' ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅਨੰਤ ਐਸ਼੍ਵਰਯ ਅਤੇ ਯੋਗ-ਸਾਮਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਣ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਮਾਨਵੀ ਅਤੇ ਦਿੱਵ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅਚੰਭੇ-ਭਰੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ-ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 8 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ-ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ, ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਵੇਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖਾਂ ਅਜਿਹੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਿੱਵ ਨੇਤਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਜੈ — ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ — ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੇ ਅਚੰਭੇ-ਭਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਦਿੱਵ ਨੇਤਰ ਇੱਕ ਮਰਨਹਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ — ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀ — ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਵੇਖਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਸਕਿਆ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦਰਸ਼ਨ ਇੰਨਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਮਾਨਵੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਵ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨ ਤੁ ਮਾਂ ਸ਼ਕ੍ਯਸੇ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮਨੇਨੈਵ ਸ੍ਵਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ਾ। ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਯੋਗਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍॥
na tu māṁ śhakyase draṣhṭum anenaiva sva-chakṣhuṣhā divyaṁ dadāmi te chakṣhuḥ paśhya me yogam aiśhwaram
ਅਰਥ:ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ (ਸਧਾਰਨ) ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਵ ਨੇਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਈਸ਼ਵਰੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ!
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
பகவத் கீதை 11.8 — ந து மாம் சக்யசே த்ரஷ்டும் ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਯਤਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅੰਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ 'ਦਿੱਵ ਨੇਤਰ' ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਭੌਤਿਕ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ
ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਸੀਮ ਸਾਮਰਥ ਅਤੇ ਐਸ਼੍ਵਰਯ ਅੱਗੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਉੱਚਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
பகவத் கீதை 11.8 — ந து மாம் சக்யசே த்ரஷ்டும் ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਜਪ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਰੋ। ਜਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨ ਹੀ ਮਨ 'ਦਿੱਵ ਨੇਤਰ' ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ — ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜੋ ਸਭ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ (11.9 ਆਦਿ) ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਕੇਵਲ ਕਲਪਨਾ ਨਾ ਜਗਾ ਕੇ ਅਚੰਭਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਜਗਾਉਣ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ பகவத் கீதை 11.8 — ந து மாம் சக்யசே த்ரஷ்டும் ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ