ਚਲਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚਲਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਃ
சலா லக்ஷ்மீஶ்சலா꞉ ப்ராணா꞉ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
'ਚਲਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚਲਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਃ' ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਨਸ਼ਵਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਯਸ਼ ਦੇ ਚਿਰਸਥਾਈ ਮੁੱਲ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਨ, ਜੀਵਨ, ਯੌਵਨ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਛਿਣਭੰਗੁਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹੀ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਦਗੁਣ ਨਾਲ ਅਰਜਿਤ ਕੀਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਸ਼ਵਰ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਫੜੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਚਿਰਸਥਾਈ ਯਸ਼ ਅਰਜਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪ੍ਰੇਰਕ ਆਹ੍ਵਾਨ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Subhashita (Sanskrit niti and vairagya literature) · Traditional (anonymous wisdom verse) · Classical Sanskrit literature
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਛਿਣਭੰਗੁਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨਪਰਕ ਸੂਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ। ਵੈਰਾਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਕਾਂਖਿਆ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ — ਧਨ, ਜੀਵਨ, ਯੌਵਨ — ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਦਰਸਾ ਕੇ, ਫੇਰ ਸਰੋਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਚਿਰਸਥਾਈ ਨਿਧੀ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਸਤਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਰਜਿਤ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਨਾਮ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਸੇ ਸੱਚ ਦੁਆਰਾ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ — ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਫੇਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਯੁਗਾਂ-ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਅਮਲਾਨ ਹੈ — ਜੋ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੇ ਇਸ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਸਥਾਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਚਲਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚਲਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਸ਼੍ਚਲਂ ਜੀਵਿਤਯੌਵਨਮ੍। ਚਲਾਚਲਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ ਜੀਵਤਿ॥
calā lakṣmīś calāḥ prāṇāś calaṁ jīvita-yauvanam। calācalam idaṁ sarvaṁ kīrtir yasya sa jīvati॥
ਅਰਥ:ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ (ਧਨ) ਚੰਚਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ ਚੰਚਲ ਹਨ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯੌਵਨ ਵੀ ਚੰਚਲ ਹਨ; ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਸੰਸਾਰ ਚਲਾਯਮਾਨ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੈ — ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ (ਸੁਯਸ਼) ਸਥਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਮੂਹ ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਨਸ਼ਵਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜਿਤ ਚਿਰਸਥਾਈ ਕੀਰਤੀ ਹੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਅਰਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
சலா லக்ஷ்மீஶ்சலா꞉ ப்ராணா꞉ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਮੂਹ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਨਸ਼ਵਰਤਾ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰਕੇ ਵੈਰਾਗ੍ਯ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਤਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਿਰਸਥਾਈ ਸੁਯਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਧਨ, ਯੌਵਨ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਤਿਸ਼ਯ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਅਰਥਪੂਰਨ, ਸੇਵਾਮਯ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਲਾਭ-ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਥਾਈ ਹੈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿੱਤ ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗਹਿਰਾ ਸ਼ਲੋਕ
சலா லக்ஷ்மீஶ்சலா꞉ ப்ராணா꞉ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਮਨਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਧਨ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯੌਵਨ ਸਭ ਬੀਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਸੁਯਸ਼ ਸਥਾਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੰਪਤੀ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਆਸਕਤੀ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਨ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇਣ ਦਿਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਟਿਕੀ ਰਹੇ। ਸਮਤਾ ਅਤੇ ਚਿਰਸਥਾਈ ਉਦੇਸ਼-ਬੋਧ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ சலா லக்ஷ்மீஶ்சலா꞉ ப்ராணா꞉ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ