అల్పాక్షరమసన్దిగ్ధమ్
అల్పాక్షరమసందిగ్ధమ్ (నిజమైన సూత్రం యొక్క లక్షణాలు) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ఈ ప్రసిద్ధ సుభాషితం సూత్రం యొక్క శాస్త్రీయ సంస్కృత నిర్వచనం — ఉత్తమ సూత్రం అంటే ఏమిటో. ఒకే పదంలో ఇది ఆదర్శ కథనం యొక్క ఆరు లక్షణాలను తెలుపుతుంది: సంక్షిప్త (అల్పాక్షర), సందేహరహిత (అసందిగ్ధ), సారయుక్త (సారవత్), సర్వత్ర వర్తించే (విశ్వతోముఖ), నిరర్థక పదాలు లేని (అస్తోభ), నిర్దోష (అనవద్య). ఈ శ్లోకం స్వయంగా ఈ గుణాలకే ఆదర్శ ఉదాహరణ, వ్యాకరణం, న్యాయం, సమస్త సూత్ర-విద్యల విద్యార్థులకు ప్రియమైనది.
మూలం & కథ
Subhashita · Unknown (classical Sanskrit shastra tradition) · Classical Sanskrit literature
సంస్కృత శాస్త్రాలలో జ్ఞానాన్ని తరచూ సూత్రాలలో సంక్షిప్తం చేసేవారు — తక్కువ పదాలలో ఎక్కువ అర్థాన్ని నింపే ఉద్దేశ్యంతో సంక్షిప్త, సూత్రాత్మక కథనాలు. సుభాషిత, వ్యాకరణ సంప్రదాయాలలో ప్రసిద్ధమైన ఈ శ్లోకం, అట్టి సూత్రం యొక్క ఆదర్శాన్ని నిర్వచిస్తూ, ఉత్తమ సూత్రం యొక్క ఆరు గుణాలను లెక్కిస్తుంది. తగినట్లుగా, ఈ శ్లోకం స్వయంగా తాను ప్రశంసించే సంక్షిప్తత, స్పష్టతకే నిర్దోష ఉదాహరణం.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ శ్లోకం తాను బోధించేదే చేస్తుందని విద్వాంసులు సంతోషిస్తారు — ఉత్తమ సూత్రాన్ని ఉత్తమ రూప సూత్రంలో నిర్వచిస్తుంది. దీని ప్రమాణంలో నిష్ణాతుడైనవాడు కొద్దిలో ఎక్కువ చెప్పడం నేర్చుకుంటాడని చెబుతారు — మాట, రచనలో అత్యంత అరుదైన, అత్యంత విలువైన నైపుణ్యం.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అల్పాక్షరమసన్దిగ్ధం సారవద్ విశ్వతోముఖమ్। అస్తోభమనవద్యం చ సూత్రం సూత్రవిదో విదుః॥
alpākṣaram asandigdhaṁ sāravad viśvato-mukham। astobham anavadyaṁ ca sūtraṁ sūtra-vido viduḥ॥
అర్థం:అల్ప అక్షరాలు కలిగిన (సంక్షిప్త), సందేహరహిత (స్పష్ట), సారయుక్త, సర్వత్ర వర్తించే (వ్యాపక), నిరర్థక పదాలు లేని, దోషరహిత — విద్వాంసులు ఇట్టి కథనాన్నే నిజమైన సూత్రంగా భావిస్తారు. ఈ శ్లోకం స్వయంగా ఒక సుందర పదంలో, ఏ కథనాన్నైనా ఉత్తమం చేసే ఆరు గుణాలను నిర్వచిస్తుంది: సంక్షిప్తత, స్పష్టత, సారం, వ్యాపకత, మితవ్యయం, నిర్దోషత్వం.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
అల్పాక్షరమసందిగ్ధమ్ (నిజమైన సూత్రం యొక్క లక్షణాలు) పారాయణ ప్రయోజనాలు
స్పష్ట, సంక్షిప్త, అర్థవంతమైన వ్యక్తీకరణ యొక్క కాలాతీత ఆదర్శాన్ని నిర్వచిస్తుంది
ఉత్తమ సంభాషణ యొక్క ఆరు లక్షణాలను నేర్పుతుంది — సంక్షిప్తత, స్పష్టత మొదలైనవి
వ్యాకరణం, న్యాయం, ధర్మశాస్త్రం, సమస్త సూత్ర-విద్యల విద్యార్థులకు అమూల్యమైనది
మాట, రచనలో ఖచ్చితత్వాన్ని, మితవ్యయాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది
తాను వర్ణించే గుణాలకే స్వయంగా నిర్దోష ఆదర్శం
భాషా కళపై చింతనకు ఒక సంక్షిప్త, స్మరణీయ శ్లోకం
అల్పాక్షరమసందిగ్ధమ్ (నిజమైన సూత్రం యొక్క లక్షణాలు) పారాయణ విధి
ఈ శ్లోకాన్ని శాంతిగా పఠించండి, ఇది తెలిపే ఆరు గుణాలను — సంక్షిప్త, స్పష్ట, సారయుక్త, వ్యాపక, నింపుడు లేని, నిర్దోష — స్మరిస్తూ. శ్లోకం తన నిర్వచనానికే ఎలా మూర్త రూపమో చింతించండి, దాన్ని ఖచ్చితంగా ఆలోచించి, మాట్లాడే సంకల్పంగా మారనివ్వండి. సంప్రదాయికంగా దీన్ని వ్యాకరణం, న్యాయం వంటి సూత్ర-ఆధారిత విద్యల ప్రారంభంలో అధ్యయనం చేస్తారు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి అల్పాక్షరమసందిగ్ధమ్ (నిజమైన సూత్రం యొక్క లక్షణాలు)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి