ਗਤਂ ਸ਼ੋਕੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ
గతం శోకో న కర్తవ్యో (గతించినదానికి శోకించవద్దు) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਚਾਣਕਯ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇਹ ਅਤਿ-ਪਿਆਰਾ ਸ਼ਲੋਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਬੀਤੇ ਦਾ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰੋ, ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਤਾ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਲਜਯੀ ਸੂਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਥਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜੀਵਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਪਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Chanakya Niti · Chanakya (Vishnugupta / Kautilya) · Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ਚਾਣਕਯ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਮਰਾਜ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ, ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਪਛਤਾਵੇ ਜਾਂ ਡਰ ਤੋਂ ਅਣਢਕਿਆ ਮਨ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਵਿਹਾਰਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਵਿਚਕਸ਼ਣ — ਸਪਸ਼ਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ — ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਾ ਅਤੀਤ ਦਾ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਭਵਿੱਖ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਮਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਇੱਕੋ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਹੋਏ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਚੁੱਕ ਲੈਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਪਲ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਤੀਤ ਦਾ ਸੋਗ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਡਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਪਲ ਮਨ ਦਾ ਭਾਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਸਪਸ਼ਟ, ਕਰਮਯੋਗ ਵਰਤਮਾਨ ਹੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਗਤਂ ਸ਼ੋਕੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਭਵਿਸ਼੍ਯਂ ਨੈਵ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍। ਵਰ੍ਤਮਾਨੇਨ ਕਾਲੇਨ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ॥
gataṁ śoko na kartavyo bhaviṣyaṁ naiva cintayet। vartamānena kālena vartayanti vicakṣaṇāḥ॥
ਅਰਥ:ਜੋ ਬੀਤ ਗਿਆ ਉਸ ਦਾ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਕੇਵਲ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਥਿਰ ਮਨ ਦਾ ਰਹੱਸ ਚਾਣਕਯ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਬੀਤੇ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨਾ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
గతం శోకో న కర్తవ్యో (గతించినదానికి శోకించవద్దు) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਪਛਤਾਵਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸਮਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਪਲ ਵਿੱਚ ਜੀਉਣ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਅਤੀਤ ਦਾ ਸੋਗ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਾਂਤ, ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਕਰਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਤਣਾਅ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਹਾਇਕ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੁਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਯਾਦਗਾਰ ਸ਼ਲੋਕ
గతం శోకో న కర్తవ్యో (గతించినదానికి శోకించవద్దు) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਹਰ ਚਰਣ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਪਕੜ ਢਿੱਲੀ ਕਰਨ ਦਿਓ: ਜੋ ਬੀਤ ਗਿਆ ਉਹ ਗਿਆ — ਸੋਗ ਛੱਡੋ; ਭਵਿੱਖ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਚਿੰਤਾ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਦਿਓ; ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੁਣ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ — ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਓ। ਸਾਹ ਲਓ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਪਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਓ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਣਕਯ ਦੀਆਂ ਸਥਿਰ ਮਨ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ గతం శోకో న కర్తవ్యో (గతించినదానికి శోకించవద్దు) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ