શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૫.૧૫ — સર્વસ્ય ચાહં હૃદિ સન્નિવિષ્ટો
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা ১৫.১৫ — সর্বস্য চাহং হৃদি সন্নিবিষ্টো in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
ભગવદ્ગીતાની સૌથી મહિમામય આત્મ-ઘોષણાઓમાંની એક — શ્રીકૃષ્ણ પ્રગટ કરે છે કે તેઓ સમસ્ત પ્રાણીઓના હૃદયમાં અંતર્યામી રૂપે વિરાજમાન છે, અને તેમનાથી જ સ્મૃતિ, જ્ઞાન તથા તેમનો અભાવ (અપોહન) થાય છે. તેઓ આગળ કહે છે કે સમસ્ત વેદો દ્વારા જાણવા યોગ્ય વસ્તુ તેઓ જ છે, અને વેદાંતના રચયિતા તથા વેદોના જ્ઞાતા પણ તેઓ જ છે. આ શ્લોક ભગવાનને અંતર્યામી આત્મા અને સમસ્ત શાસ્ત્રોના પરમ લક્ષ્ય રૂપે સ્થાપિત કરે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 15, Verse 15 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
પુરુષોત્તમ યોગના પરાકાષ્ઠા-ઉપદેશમાં શ્રીકૃષ્ણ વર્ણન કરે છે કે તેઓ કેવી રીતે સમસ્ત અસ્તિત્વમાં વ્યાપીને તેને ધારણ કરે છે. આ શ્લોકમાં તેઓ પ્રત્યેક પ્રાણીના હૃદયમાં સ્મૃતિ અને જ્ઞાનના સ્રોત રૂપે પોતાની ઉપસ્થિતિ પ્રગટ કરે છે, અને સ્વયંને સમસ્ત વેદો તથા વેદાંતનો વિષય અને લક્ષ્ય ઘોષિત કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
વેદાંત પરંપરાના આચાર્યો આ શ્લોકને ભગવાનની પોતાની એ પુષ્ટિ રૂપે ઉદ્ધૃત કરે છે કે તેઓ અંદર અંતર્યામી રૂપે નિવાસ કરે છે; સંતો જણાવે છે કે આ અંતર્યામી ભગવાનને જ્ઞાન માટે કરેલી સાચી પ્રાર્થના અચાનક સ્પષ્ટતા અને વિસ્મૃત સત્યોની સ્મૃતિથી ઉત્તરિત થઈ.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
સર્વસ્ય ચાહં હૃદિ સન્નિવિષ્ટો મત્તઃ સ્મૃતિર્જ્ઞાનમપોહનં ચ।વેદૈશ્ચ સર્વૈરહમેવ વેદ્યો વેદાન્તકૃદ્વેદવિદેવ ચાહમ્॥
sarvasya chāhaṁ hṛidi sanniviṣhṭo mattaḥ smṛitir jñānam apohanaṁ cha vedaiśh cha sarvair aham eva vedyo vedānta-kṛid veda-vid eva chāham
અર્થ:હું જ સમસ્ત પ્રાણીઓના હૃદયમાં સ્થિત છું. મારાથી જ સ્મૃતિ, જ્ઞાન અને અપોહન (તેમનો અભાવ) થાય છે. સમસ્ત વેદો દ્વારા જાણવા યોગ્ય વસ્તુ હું જ છું તથા વેદાંતનો રચયિતા અને વેદોનો જ્ઞાતા પણ હું જ છું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা ১৫.১৫ — সর্বস্য চাহং হৃদি সন্নিবিষ্টো પાઠના લાભ
ભગવાનને પ્રત્યેક હૃદયમાં સ્થિત અંતર્યામી આત્મા રૂપે પ્રગટ કરે છે
આ સાંત્વનાદાયક બોધ લાવે છે કે ઈશ્વર સદા આપણી અંદર ઉપસ્થિત છે
શ્રીકૃષ્ણને સ્મૃતિ, જ્ઞાન અને વિવેકના સ્રોત રૂપે સન્માને છે
તેમને સમસ્ત વેદો અને વેદાંતના પરમ તાત્પર્ય રૂપે સ્થાપિત કરે છે
ભક્તિ અને આત્મ-જ્ઞાન બંનેને એક સાથે ગાઢ કરે છે
હૃદયમાં વિરાજમાન દિવ્યને શોધવા માટે અંતર્મુખ થવા પ્રેરે છે
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা ১৫.১৫ — সর্বস্য চাহং হৃদি সন্নিবিষ্টো જપ વિધિ
શાંત બેસીને તમારું ધ્યાન હૃદય-પ્રદેશ તરફ લાવો. આ શ્લોકનો પાઠ કરો અને ચિંતન કરો કે પરમેશ્વર અંદર મૌન સાક્ષી અને સ્મૃતિ તથા જ્ઞાનના દાતા રૂપે વિરાજમાન છે. સ્પષ્ટ સમજ (સ્મૃતિ અને જ્ઞાન) માટે તેમની પ્રાર્થના કરો. આ શ્લોક શાસ્ત્રનો અભ્યાસ કરનારાઓ માટે વિશેષ રૂપે યોગ્ય છે, કેમ કે તે ભગવાનને સમસ્ત વેદોના લક્ષ્ય રૂપે પ્રગટ કરે છે. તેનો ૧૦૮ વાર જપ કરી શકાય છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা ১৫.১৫ — সর্বস্য চাহং হৃদি সন্নিবিষ্টো શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ