ਸ਼੍ਰੀ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ ਜੀ ਕੀ ਆਰਤੀ
Annapurna Aarti in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਜੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਦੀ ਉਸਤਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਉਹ ਸਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਸਮਸਤ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅੰਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਸ਼ੀ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਰਾਜਮਾਨ, ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਅਤੇ ਚਮਚਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਭਗਤ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਭਗਤ ਇਸ ਆਰਤੀ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸੰਪੰਨਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਭਰੋਸੇ ਲਈ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਕਦੇ ਕਮੀ ਨਾ ਰਹੇ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional North Indian devotional aarti (Aarti Sangrah); the deity Annapurna is glorified in the Annapurna Stotram attributed to Adi Shankaracharya · Traditional / Anonymous · Medieval to modern
ਅੰਨਪੂਰਣਾ, ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਅੰਨ-ਦਾਤੀ ਸਰੂਪ, ਕਾਸ਼ੀ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਮੰਦਰ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਖ਼ੁਦ ਭਿਖਿਆ-ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਸਕਣ ਕਿ ਅੰਨ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਮਾਯਾ ਨਹੀਂ। ਉੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਅਕਸ਼ੈ ਪਾਲਣਕਰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਮਹਿਮਾਮੰਡਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਭਗਤ ਭੁੱਖਾ ਨਾ ਰਹੇ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਖ਼ੁਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਪਰਮ ਤਪਸਵੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਪੋਸ਼ਣ ਪਾਉਣ ਲਈ ਭਿਖਿਆ-ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਸ਼ੀ ਆਉਣਾ ਪਿਆ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹੀ ਸਮਸਤ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਬਾਰਮ੍ਬਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਕਰੂਂ ਮਹਾਰਾਨੀ । ਦਯਾ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਟਿ ਕੀਜੈ, ਹੇ ਜਗਤ-ਜਨਨੀ ॥ ੴ ਜਯ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ, ਮੈਯਾ ਜਯ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ ॥
Baarambaara pranaama, karoon Maharaani Daya drishti keejai, he jagata-janani Om Jai Annapurna, Maiya Jai Annapurna
ਅਰਥ:ਹੇ ਮਹਾਰਾਣੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਜਗਤ-ਜਨਨੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਯਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰੋ। ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ!
ਜਗਤ-ਜਨਨੀ ਜਗਦਮ੍ਬਾ, ਅਨ੍ਨ-ਧਨ ਦੇਤੀ ਹੋ । ਸਕਲ ਵਿਸ਼੍ਵ ਕੀ ਮਾਤਾ, ਸਬਕੋ ਪਾਲਨ ਕਰਤੀ ਹੋ ॥ ੴ ਜਯ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ ॥
Jagata-janani Jagadamba, anna-dhana deti ho Sakala vishva ki maata, sabako paalana karti ho Om Jai Annapurna
ਅਰਥ:ਹੇ ਜਗਤ-ਜਨਨੀ ਜਗਦੰਬਾ, ਤੁਸੀਂ ਅੰਨ ਅਤੇ ਧਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ; ਸਮਸਤ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਕਾਸ਼ੀਪੁਰੀ ਅਧਿਸ਼੍ਠਾਤ੍ਰੀ, ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਪ੍ਯਾਰੀ । ਹਾਥ ਕਮਣ੍ਡਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਜ੍ਵਾਲਾਮੁਖੀ ਨ੍ਯਾਰੀ ॥ ੴ ਜਯ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ ॥
Kaasheepuri adhishthaatri, Vishveshvara pyaari Haatha kamandala trishoola, jvaalaamukhi nyaari Om Jai Annapurna
ਅਰਥ:ਕਾਸ਼ੀਪੁਰੀ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮੰਡਲ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਤੇਜੋਮਯੀ ਅਤੇ ਅਦੁੱਤੀ।
ਜੋ ਜਨ ਤੁਮਕੋ ਧ੍ਯਾਵੇ, ਭੂਖਾ ਨਹਿਂ ਰਹਤਾ । ਰਂਕ ਹੋਯ ਧਨਵਨ੍ਤਾ, ਸਬ ਕੁਛ ਹੈ ਪਾਤਾ ॥ ੴ ਜਯ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ ॥
Jo jana tumako dhyaave, bhookha nahin rahata Ranka hoya dhanavanta, saba kuchha hai paata Om Jai Annapurna
ਅਰਥ:ਜੋ ਜਨ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਰੰਕ ਵੀ ਧਨਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤ-ਜਨੋਂ ਕੋ ਸੁਖ ਦੇ, ਸਮ੍ਪਤਿ-ਧਨ ਦੇਤੀ । ਭਣ੍ਡਾਰੇ ਭਰਪੂਰ ਰਹੇਂ, ਯਸ਼ ਸਬ ਜਗ ਗਾਤੀ ॥ ੴ ਜਯ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ ॥
Bhakta-janon ko sukha de, sampati-dhana deti Bhandaare bharapoora rahen, yasha saba jaga gaati Om Jai Annapurna
ਅਰਥ:ਤੁਸੀਂ ਭਗਤਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ-ਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਸਦਾ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿਣ, ਸਾਰਾ ਜਗ ਤੁਹਾਡਾ ਯਸ਼ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਕਰ ਸਹਿਤ ਵਿਰਾਜਤ, ਮੈਯਾ ਜਗ-ਤਾਰਿਣੀ । ਕਰ ਮੇਂ ਅਨ੍ਨ-ਕਟੋਰਾ, ਕਰੁਣਾ ਕੀ ਖਾਨੀ ॥ ੴ ਜਯ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ ॥
Shankara sahita viraajata, Maiya jaga-taarini Kara mein anna-katora, karuna ki khaani Om Jai Annapurna
ਅਰਥ:ਸ਼ੰਕਰ ਸਹਿਤ ਵਿਰਾਜਮਾਨ, ਹੇ ਜਗ-ਤਾਰਿਣੀ ਮਾਤਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਹੈ — ਤੁਸੀਂ ਕਰੁਣਾ ਦੀ ਖਾਣ ਹੋ।
ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ ਕੀ ਆਰਤੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਨਰ ਗਾਵੇ । ਸੁਖ-ਸਮ੍ਪਤਿ ਸਬ ਪਾਵੇ, ਪਰਮ ਪਦ ਪਾਵੇ ॥ ੴ ਜਯ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ, ਮੈਯਾ ਜਯ ਅਨ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ ॥
Annapurna ki aarti, jo koi nara gaave Sukha-sampati saba paave, parama pada paave Om Jai Annapurna, Maiya Jai Annapurna
ਅਰਥ:ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਸਤ ਸੁਖ-ਸੰਪਤੀ ਪਾ ਕੇ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Annapurna Aarti ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਸੱਦਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਦੀ ਕਦੇ ਕਮੀ ਨਾ ਰਹੇ
ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸੰਪੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੰਕ ਵੀ ਸੰਪੰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਿਵ (ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ) ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ (ਅੰਨਪੂਰਣਾ) ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਰਪਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ
ਅੰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਕ੍ਰਿਤੱਗਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ (ਅੰਨ-ਦਾਨ) ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ
ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਜਯੰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ 'ਤੇ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ
ਸੱਚੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪਦ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
Annapurna Aarti ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਬਲਦੇ ਘਿਓ ਜਾਂ ਕਪੂਰ ਦੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਇਹ ਆਰਤੀ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਅਨੇਕ ਭਗਤ ਦੇਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਜ਼ਾ ਪਕਾਇਆ ਭੋਜਨ (ਭੋਗ) ਜਾਂ ਅੰਨ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਜੋਂ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਗਾਓ। ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੰਨ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ (ਅੰਨ-ਦਾਨ) ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Annapurna Aarti ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ